 |
| หินเปียนสือ |
ในช่วงยุคหิน คนในแถบจีนโบราณเมื่อรู้สึกไม่สบายก็ได้ทดลองใช้หินอุ่นๆที่อยู่รอบกองไฟมาประคบร้อนหรือขูดร่างกายเพื่อรักษาอาการต่างๆ จนเมื่อเวลาผ่านไปจึงค่อยๆค้นพบว่า มีหินบางชนิดที่มีประสิทธิภาพในการรักษาโรคมากกว่าหินอื่นๆ ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือหินเปียนสือ จึงกลายมาเป็นเทคนิคการรักษาโรคด้วยหินของแพทย์แผนจีนแบบดั้งเดิมในสมัยโบราณ (ก่อนที่จะมีการฝังเข็มเกิดขึ้น)
จะเรียกว่าเป็นแนวคิดหินบำบัดรูปแบบหนึ่งก็น่าจะได้
แพทย์แผนจีนสมัยยุคหินจึงใช้หินเปียนสือในการกดจุด (จุดเดียวกับจุดฝังเข็มในปัจจุบัน), การนวดคลึง, การกัวซา, การประคบร้อน (นำหินไปแช่น้ำอุ่นแล้วมาประคบจุดฝังเข็ม แนวคิดเดียวกับการลนยา) และ ฯลฯ (ยังมีหินเปียนสือที่ทำเป็นเข็มหินรูปทรงต่างๆเพื่อใช้กรีดเจาะระบายฝีหนอง แผลผุพอง ฯลฯ ด้วย) เมื่อเข้าสู่ยุคเหล็กที่เริ่มมีการฝังเข็มเกิดขึ้น เทคนิคการใช้หินเปียนสือก็เริ่มถูกลืมสูญหาย เพราะการฝังเข็มมีประสิทธิภาพที่ล้ำลึกกว่าการใช้หินเปียนสือกดจุดมากนัก (แต่การฝังเข็มก็ต้องใช้ความเชี่ยวชาญอย่างมากด้วย)
เมื่อวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันนำหินเปียนสือมาวิจัยจึงพบว่ามันมีคุณสมบัติพิเศษกว่าหินทั่วไปอยู่หลายประการ เช่น หินเปียนสือเมื่อถูกับร่างกายมนุษย์จะสามารถปล่อยความถี่อินฟราเรดและอัลตราโซนิกซึ่งกระตุ้นเซลในร่างกายและเพิ่มอัตราการไหลเวียนโลหิต ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าหินเปียนสือสามารถกระตุ้นชี่ให้วิ่งผ่านเส้นลมปราณได้ดี ทำให้การกดจุดหรือกัวซาด้วยหินเปียนสือมีประสิทธิภาพล้ำลึกกว่าการใช้วัสดุอย่างอื่นนั่นเอง และจะยิ่งมีประสิทธิภาพมากขึ้นหากใช้ตอนอุ่น ไม่ว่าจะโดยการแช่น้ำอุ่นหรืออั่งในอุ้มมือก็ได้
ปัจจุบันนี้หินเปียนสือจึงอาจเป็นอุปกรณ์ปฐมพยาบาลหรือบำรุงสุขภาพได้ด้วยตนเองที่บ้าน เพียงแต่ต้องมีความรู้พื้นฐานเรื่องจุดฝังเข็มและการกัวซา
 |
| หินเปียนสือยิ่งใช้ยิ่งขลัง |
หินเปียนสือที่เห็นในอินเตอร์เน็ตนั้นมักจะมีสีดำเงางาม (เหมือนในรูปขวา) แต่หากเป็นหินเปียนสือใหม่จริงๆจะมีสีเทาหมองๆ (เหมือนในรูปซ้าย) ซึ่งคนส่วนใหญ่มักรู้สึกว่ามันดูไม่สวย และไม่ชอบ ทำให้พ่อค้าแม่ค้าหัวใสบางเจ้าเอาน้ำมันเบบี๋ออยล์ทาให้ดูมันเงาเพื่อดึงดูดใจผู้คน
ซึ่งอันที่จริงเพียงแค่นำหินเปียนสือใหม่มาใช้นวด กดจุด หรือกัวซา คือเมื่อหินเปียนสือสัมผัสกับน้ำมันของร่างกายก็จะดำเงาขึ้นเรื่อยๆเองตามการใช้งานของเรา
ซึ่งถ้าได้หินเปียนสือแบบเทาๆหมองๆมาก็มั่นใจได้อย่างหนึ่งว่าเป็นของใหม่นะ ทีนี้ค่อยๆใช้ไปเดี๋ยวก็ขลังเองตามการใช้งาน
ทรงประมาณแบบในรูปรู้สึกจะเรียกว่ารูปปลา🐟
ซึ่งอันที่จริงเพียงแค่นำหินเปียนสือใหม่มาใช้นวด กดจุด หรือกัวซา คือเมื่อหินเปียนสือสัมผัสกับน้ำมันของร่างกายก็จะดำเงาขึ้นเรื่อยๆเองตามการใช้งานของเรา
ซึ่งถ้าได้หินเปียนสือแบบเทาๆหมองๆมาก็มั่นใจได้อย่างหนึ่งว่าเป็นของใหม่นะ ทีนี้ค่อยๆใช้ไปเดี๋ยวก็ขลังเองตามการใช้งาน
ทรงประมาณแบบในรูปรู้สึกจะเรียกว่ารูปปลา🐟
ซึ่งเป็นทรงที่อเนกประสงค์ที่สุด กดจุดก็ได้ กัวซาก็ดี
การหวีผมช่วยบำรุงสุขภาพได้นะ
 |
| หวีหินเปียนสือ |
การหวีผมเพื่อสุขภาพ (จริงๆต้องเรียกว่าการกัวซาหรือนวดหนังศีรษะด้วยหวีถึงจะถูก) เป็นวิธีดูแลสุขภาพอย่างหนึ่งในทางปรัชญาจีน เนื่องจากบนหนังศีรษะมีจุดฝังเข็มสำคัญอยู่หลายสิบจุด ดังนั้น การหวีผมจะช่วยกระตุ้นจุดฝังเข็มเหล่านั้น ทำให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น ช่วยบำรุงสมอง เพิ่มความกระปรี้กระเปร่า ลดปัญหาผมร่วง ชลอวัย ผ่อนคลายสงบจิตใจ และยังเชื่อกันว่าช่วยให้ผมดกดำ ฉลาด และทำให้ความจำดีขึ้นอีกด้วย
หวีที่แนะนำ คือ หวีไม้ (สมัยโบราณนิยมไม้ต้นท้อ), หวีเขาสัตว์, หรือหวีหินเปียนสือ ห้ามใช้หวีพลาสติกหรือหวีที่ทำจากโลหะ หากไม่มีหวีที่เหมาะสมให้ใช้นิ้วแทนได้
วิธีหวีผมเพื่อนวดหนังศีรษะกระตุ้นจุดฝังเข็ม ให้หวีจากบริเวณหน้าผากผ่านกึ่งกลางศีรษะไปทางท้ายทอยเป็นหลัก หวีแบบนี้ซ้ำๆ อาจค่อยๆขยับออกข้างทั้งซ้ายและขวาด้วยก็ดีเพื่อให้ทั่วทั้งศีรษะ ใช้แรงพอประมาณ ไม่ต้องขูดรุนแรงจนผิวหนังถลอก ทำอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง ครั้งละ 3-5 นาที หรือสามารถหวีได้บ่อยๆตามต้องการ จนกว่าหนังศีรษะจะรู้สึกผ่าวๆเป็นอันใช้ได้
เหมาะสำหรับทุกคน (ยกเว้นเด็กที่กระโหลกยังไม่ปิดสนิท และผู้ที่มีแผลบนศีรษะ ไม่ควรทำ) ช่วยป้องกันและรักษาอาการปวดศีรษะ และสำหรับผู้ที่ต้องความคิดมากๆ จะช่วยให้สมองปลอดโปร่ง ทำงานได้ขึ้น ลดความเครียด และความหงุดหงิดทางอารมณ์ได้ดี
เป็นวิธีง่ายๆในการบำรุงสุขภาพที่ควรทำทุกวันครับ
การดูแลรักษาหินเปียนสือ
เมื่อใช้กดจุดหรือกัวซาเสร็จแล้ว สามารถล้างน้ำกับสบู่อ่อนๆได้ แล้วนำไปซับหรือตากลมให้แห้ง ห้ามใช้สารเคมีที่มีฤทธิ์เป็นกรด หรือด่างรุนแรง เช่น น้ำยาล้างจานสูตรเข้มข้น, แอลกอฮอล์เข้มข้น, หรือน้ำยาล้างห้องน้ำ เนื่องจากหินเปียนสือมีส่วนประกอบของแร่ธาตุธรรมชาติ การสัมผัสกรดหรือเคมีรุนแรงจะไปกัดกร่อนแร่ธาตุบนผิวหินทำให้ผิวหินหยาบขึ้น
เมื่อแห้งสนิทดีแล้วควรเก็บไว้ในถุงบุนิ่ม ถุงถักไหมพรม หรือถุงที่กันกระแทกได้ เพื่อป้องกันการกระทบที่อาจก่อให้เกิดรอยร้าวภายใน และระวังอย่าทำตกหรือโดนของหนักทับเพราะจะแตกหักได้
หลังจากใช้งานไประยะหนึ่ง สามารถนำหินไปตากแดดอ่อนๆช่วงเช้า (ประมาณ 7:00 - 9:00 น.) เป็นเวลา 15-30 นาที เพื่อให้ความร้อนจากแสงอาทิตย์ (พลังหยาง) ช่วยฟื้นฟูและขับความชื้นชี่เย็นสะสมในหินออกไป แต่ห้ามนำหินไปเผาไฟหรือต้มในน้ำเดือดจัดเพราะอาจจะแตกร้าวได้
หินเปียนสือเป็นอุปกรณ์บำบัดที่เก็บไว้ได้ยาวนาน สามารถส่งต่อเป็นมรดกจากรุ่นสู่รุ่นได้ จึงควรมีไว้ประจำบ้านสักอันหนึ่ง แม้ปัจจุบันหินเปียนสือจะพอหาซื้อได้บ้าง แต่เนื่องจากไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก ทำให้มีน้อยและอาจไม่มีมาจำหน่ายบ่อยๆ หากถึงที่สุดแล้ววันนึงไม่สามารถหาหินเปียนสือมาใช้ได้จริงๆ อาจใช้อย่างอื่นแทนได้ เช่น หินมนๆ แผ่นหยกกัวซา เขาสัตว์กัวซา ไม้กดจุด ก็ช่วยในการกดจุดให้มีประสิทธิภาพเข้มข้นกว่ากดด้วยนิ้วมือเปล่าๆได้ แต่สรรพคุณยังไม่อาจเทียบเท่าหินเปียนสือ ดังนั้น หากมีหินเปียนสือที่เหมาะมือเอาไว้แล้ว ต้องรักษาไว้ให้ดีเลยครับ
🛒 หินเปียนสือและหนังสือคู่มือกดจุดจาก Shopee
 |
| เข็มหินเปียนสือและเข็มกระดูก จากยุคหินใหม่ช่วง 10,000 ปีก่อน |
ในตำราแพทย์แผนจีนของแพทย์หลวงบทที่ว่าด้วยวิธีการรักษาด้วยหินเปียนสือของสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือได้เขียนถึงการใช้หินเปียนสือไว้ว่า:
=======
ตำราเจิ้งเหอเซิ่งจี่จ้งลู่
ม้วนที่สี่: วิธีการรักษา
โดย สถาบันการแพทย์หลวง ราชวงศ์ซ่งเหนือ
ค.ศ. 1111-1117
[แปลโดย กนกเกียรติ หริรักษ์หรรษา
หากผิดพลาดประการใด ขออภัยและขอคำชี้แนะไว้ ณ ที่นี้ด้วยนะครับ]
หินเปียนสือ
ในสมัยโบราณวิธีการแทงเข็มแพร่หลายในใต้ฟ้า. มีการทำหินเปียนสือที่มีขนาดทั้งเล็กและใหญ่. ซึ่งจะใช้ตามความเหมาะสมของโรค, โดยใช้หินแทนเข็ม. หนึ่งเรียกว่าเข็มหิน (针石), สองเรียกว่าหินเปียนสือ (砭石), สามเรียกว่าหิน (石), แต่แท้จริงแล้วคือสิ่งเดียวกัน. การกำจัดเนื้อที่แข็ง, การจิ้มบ่งเนื้อที่บวมร้อนนั้น, ก็ควรใช้หินเปียนเจาะออก, ดีสำหรับกรณีปราณก่อโรครุนแรง (邪气暴戾), ทำให้เข็มเล็กๆไม่สามารถรักษาได้ทัน, ยิ่งไปกว่านั้นหากโรคเกิดจากเลือดลมเต็มแกร่ง (气血盛实), ขัดกับระบบกล้ามเนื้อ, พวกหนองฝีบวม, ไม่ใช่หินเปียนสือก็ไม่สามารถบ่งได้, นี่คือสิ่งที่เรียกว่าเลือดแกร่งควรเจาะออก (血实宜决之), นอกจากนี้หากผู้ป่วยทั้งสุขกายสุขใจ, แต่โรคเกิดจากกล้ามเนื้อ, ก็ควรรักษาด้วยหินเปียนสือ, ประชาชนฝั่งตะวันออก[ของจีน], ป่วยเป็นฝีหนองมาก, การรักษาที่เหมาะสมคือการใช้หินเปียนสือ, การมาของหินเปียนสือ, เริ่มต้นจากจุดนี้เอง. เปี่ยนเชว่ (扁鹊) กล่าวไว้ว่า, โรคที่อยู่ภายในเส้นเลือดเส้นลมปราณ (血脉), ควรรักษาด้วยหินเปียนสือ. ด้วยเหตุนี้โรคบวมทุกชนิด, ควรได้รับการรักษาด้วยการกรีดตัด (镰割) ที่บริเวณใต้เส้นขวาง (横文间) ของนิ้วก้อยเท้า (足小指). หากบวมข้างซ้ายก็ให้กรีดข้างซ้าย, หากบวมข้างขวาก็ให้กรีดข้างขวา. เลือดออกเพียงเล็กน้อยอาการก็จะบรรเทา, ไม่ว่าจะเป็นพวกตุ่มหนอง (疔肿) ฝีหนอง (痈疡) ไฟลามทุ่ง (丹毒) นิ้วติดเชื้อเป็นหนอง (瘭疽代指) โรคต่างๆ (病) อาการปวดจากชี่คั่ง (气痛) หรือบวมน้ำ (流肿), ประเภทที่ต้องระบายเลือด (皆须出血者), ควรรีบใช้หินเปียนสือรักษาทันที. โดยทั่วไปแล้วการใช้หินเปียนสือนั้น, วิธีการจักเป็นการระบาย (泻). หากเป็นช่วงฤดูหนาว, ลมปราณชี่คนจะปิดกั้น, จึงควรใช้ยาสมุนไพรแล้วใช้เข็มหินเพียงเล็กน้อย. คำว่าใช้เข็มหินเพียงเล็กน้อยนั้น, ไม่ได้หมายรวมถึงกรณีที่เป็นฝีไม่มีหัว (痈疽). ฝีไม่มีหัวไม่สามารถปล่อยทิ้งไว้ได้แม้เพียงชั่วครู่, หากชะลอการรักษาด้วยเข็มหิน, ทำให้ชี่พิษ (毒氣) รุกล้ำเข้าภายใน, กระดูกและเอ็นเปื่อย, จะทะลุถึงอวัยวะภายใน. การรักษาแผลฝีที่เกิดจากหิน, ให้เลี่ยงพวกที่ทำจากเศษกรวดกระเบื้องอิฐหิน, การรักษาตุ่มแผลที่เกิดจากมีดของมีคม, ให้เลี่ยงคมเหล็กกรีดเป็นแผล. หากเป็นเช่นนี้, อาจรักษาด้วยยาสมุนไพรได้. ในหนังสือซูเวิ่น (素问) ยังกล่าวอีกว่า∶ เมื่อมีคนป่วยเป็นฝีที่คอ, บางคนรักษาด้วยหิน, บางคนรักษาด้วยการฝังเข็มลนยา, แล้วอาการก็หายได้, นี่คือตัวอย่างของโรคเดียวกันรักษาต่างกัน. อันว่าชี่ติดขัด (气息) ของฝีไม่มีหัว, ควรใช้เข็มเปิดขจัดออก, หากชี่แกร่งเลือดคั่ง (气盛血聚), ควรใช้หินเพื่อระบาย, ดังนั้นทำให้การใช้หินเปียนสือและเก้าเข็ม, แต่ละอย่างจึงมีประโยชน์ของตัวเอง, ผู้ที่เชี่ยวชาญในการรักษาการเปลี่ยนแปลงของเส้นเลือดเส้นลมปราณ, โรคฝีหรือบวม, ควรประเมินความหนักเบาแล้วเลือกวิธีปฏิบัติการที่เหมาะสม.
=======
政和聖濟總錄
卷四·治法
太医院 北宋
公元1111-1117年
砭石
上古针法垂布于天下。制砭石有小大者。乃随病所宜，用石代针。一曰针石，二曰砭石，三曰 石，其实一也。破坚决肉，砭射肿热者，则决之以砭石，良由邪气暴戾，则微针不能及，况又病有气血盛实，逆于肉理，蓄结痈肿之类，非砭石则不能射之，此所谓血实宜决之，又形乐志乐，病生于肉者，治之以砭石，东方之民，多病痈疡，其治宜砭石，砭石之来，始自于此。扁鹊有云，病在血脉者，治以砭石。是故一切肿疾，悉宜镰割足小指下横文间。肿在左则割左，在右则割右。血少出则瘥，以至疔肿、痈疡、丹毒、瘭疽代指、 病、气痛流肿之类，皆须出血者，急以石砭之。大抵砭石之用，其法必泻。若在冬时，人气闭塞，则用药而少针石。所谓少针石者，非痈疽之谓也。痈疽不得顷时回，苟缓于针石，则毒氣内攻，腐坏筋骨，穿通腑脏矣。治石疔疮，则忌瓦砾砖石之类，治刀镰疔疮，则忌铁刃伤割。若是者，可以药治也。素问又曰∶人病颈痈，或石治之，或针灸治之，而皆已，此盖同病异治也。夫痈疽之气息者，宜针开除去之，气盛血聚者，宜石而泻之，若然则砭石九针之用，各有所利，善治血脉之变，痈肿之病者，当审轻重而制之。
ความเป็นมาของหินเปียนสือ
 |
| หินเปียนสือต้นกำเนิดมาจากแหล่งหินซื่อปินฝู๋สือ (泗濱浮石) |
การศึกษาทางธรณีวิทยาของสำนักงานแผ่นดินไหวแห่งชาติจีน (中國地震局科) เสนอทฤษฎีว่า หินชนิดนี้เกิดจากอุกกาบาตพุ่งชนพื้นผิวโลกบริเวณตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลซานตงเมื่อ 65 ล้านปีก่อน ก่อให้เกิดความร้อนและความดันมหาศาลจนสสารจากอวกาศผสานเข้ากับชั้นหินบนโลก แล้วสลายตัวเป็นหินอันทรงคุณค่าบนพื้นผิวโลกในที่สุด
砭石 (เปียนสือ) หมายถึง หินที่ใช้รักษาโรค มีบันทึกไว้ตั้งแต่ในคัมภีร์หวงตี้เน่ยจิง (黃帝內經) โดยการรักษาด้วยหินเปียนสือ (砭術) ถือเป็นหนึ่งในหกวิชาแพทย์แผนจีนโบราณที่มีมาตั้งแต่ยุคหิน ประกอบด้วย หินเปียนสือ, ฝังเข็ม, รมยา, สมุนไพร, นวดกดจุด และชี่กงเต้าอิน (導引) กระทั่งในช่วงทศวรรษ 1990 หินเปียนสือจากซื่อปิน (泗濱砭石 - ซื่อปินเปียนสือ) ก็ได้รับการค้นพบใหม่อีกครั้ง ซึ่งในบรรดาหินเปียนสือทั้งหมด หินเปียนสือจากซื่อปินถือเป็นหินที่มีสรรพคุณทางการรักษาดีที่สุด [หินเปียนสือที่มาจากลุ่มน้ำซื่อสุ่ย (泗水) ทางตอนใต้ของมณฑลซานตงและตอนเหนือของมณฑลเจียงซู ซึ่งหาของแท้ยากมากและมีราคาแพงมาก] เนื่องจากคุณสมบัติทางกายภาพเฉพาะตัว โดยผลการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ในยุคปัจจุบันพบว่า แหล่งหินจากซื่อปินฝู๋สือประกอบด้วยแร่ธาตุหายากและธาตุรองที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายกว่า 30 ชนิด เช่น สตรอนเทียม, ไทเทเนียม, โครเมียม, แมงกานีส, สังกะสี เป็นต้น อีกทั้งยังได้รับการพิสูจน์แล้วว่า เมื่อนำมานวดหรือกดตามจุดฝังเข็มจะสามารถช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดในระดับเส้นเลือดฝอยให้เร็วขึ้นได้มากกว่า 20% อย่างต่อเนื่องและเห็นผลจริง
