สุภาษิตจีน - หมอไม่เคาะประตู ครูไม่สอนรายทาง

醫不叩門，師不順路，

道不輕傳，法不空出。

陰陽不能空，空了兩不公。

หมอไม่เคาะประตู ครูไม่สอนรายทาง

หลักการไม่ถ่ายทอดส่งเดช วิชาไม่ให้เปล่า

หยินหยางไม่อาจสูญเปล่า หากสูญเปล่าก็เสียสมดุลทั้งคู่

ทำไมผู้รู้หรือครูบาอาจารย์ในสมัยโบราณ รวมถึงหลักพุทธศาสนาที่ว่า "ไม่อาราธนาพระไม่เทศน์" ถึงมีหลักในการไม่ยอมหยิบยื่นความรู้ให้ใครก่อน หากเขาไม่ได้ร้องขอ?

นี่ไม่ใช่เรื่องของความตระหนี่หรือความไร้น้ำใจ แต่เป็นเรื่องของกลไกทางจิตวิทยา และกฎแห่งความสมดุล (หยินหยาง) ซึ่งหากข้ามขั้นตอนไป จะส่งผลเสียต่อทั้งผู้ให้และผู้รับอย่างคาดไม่ถึง

🈸 ไม่อาราธนาพระไม่เทศน์
ในทางปรัชญาจีน หยินและหยางคือความสมดุล การที่หมอจะให้คำแนะนำ ครูจะสอน หรือผู้รู้จะส่งมอบหลักการ ฝั่งผู้รับต้องมีที่ว่างให้เติมเต็มก่อน คือรู้ตัวว่าต้องการการรักษา รู้ตัวว่าไม่รู้ หรือออกปากร้องขอเอง เพราะปัญหาจะแก้ได้ก็ต่อเมื่อยอมรับว่ามีปัญหา

ถ้าเขาไม่ได้ถาม แปลว่าในใจเขายังไม่มีพื้นที่สำหรับเรื่องนั้น หากหมอเห็นอาการผู้คนก็รู้ว่าเขาป่วยแล้วเที่ยวเดินไปให้คำแนะนำในการรักษากับทุกคนเพราะเมตตา หรือครูเที่ยวยัดเยียดวิชาความรู้ให้ทุกคนเพราะหวังดี หากเขาไม่ได้ร้องขอ จิตใจผู้รับไม่ได้ต้องการ ไม่ได้เปิดรับ (ไม่มีหยินที่พร้อมจะโอบอุ้มหยาง เหมือนจุดไม้ขีดในที่ไร้เชื้อเพลิง) ผลที่ได้คือ สิ่งที่ให้ไปจะกลายเป็นส่วนเกิน ถูกมองเป็นขยะไร้สาระ หรือกลายเป็นความเคลือบแคลงสงสัยและลบหลู่คุณค่าของวิชานั้นๆเสียเปล่า เพราะจิตใจมนุษย์โดยธรรมชาติมีแนวโน้มที่จะต่อต้านคำแนะนำ ลึกๆแล้วมนุษย์ทุกคนมีอัตตา การที่ต้องให้อาราธนาหรือออกปากร้องขอก่อน แล้วค่อยให้ เป็นกุศโลบายทางจิตในการกำราบอัตตาฝั่งผู้รับลงชั่วขณะ เพื่อให้เปิดใจน้อมรับ หากไม่มีขั้นตอนนี้ การชี้แนะจะถูกแปลเป็นการสอนสั่งซึ่งจะกระตุ้นให้อีกฝ่ายสร้างกำแพงในใจขึ้นมาต่อต้านแทน

🈂️ วิชาไม่ให้เปล่า ดูดวงไม่ดูฟรี เพราะของฟรีจะไม่มีคุณค่าในใจมนุษย์
จิตวิทยาพื้นฐานของมนุษย์ทุกยุคทุกสมัยไม่ต่างกัน คืออะไรที่ได้มาง่ายเกินไปมักถูกมองว่าไร้ค่า คนส่วนใหญ่เมื่อได้เปล่ามักคิดว่าตัวเองมีบารมีและมองว่าคนให้เป็นแค่เบ๊ ไม่ได้ให้ความเคารพหรือเห็นค่า มีเพียงคนส่วนน้อยกว่าน้อยเท่านั้นที่จะเคารพและเห็นค่าจริงๆ

เมื่อวิชาความรู้หรือคำแนะนำมอบให้ไปโดยที่ผู้รับไม่ได้ลงทุนลงแรงหรือไม่แม้แต่จะเอ่ยปากขอ พวกเขามักจะไม่เห็นความสำคัญ ไม่นำไปปฏิบัติจริง และไม่เคารพในตัววิชา ทำให้การรักษาไม่ได้ผล ทำให้วิชาถูกด้อยค่า

ในคัมภีร์อี้จิงกว้าที่ 4 ䷃ (蒙 - เหมิง) กล่าวว่า "ไม่ใช่ให้เราร้องขอจากเด็กไร้เดียงสา แต่ให้เด็กไร้เดียงสามาร้องขอจากเรา" (匪我求童蒙，童蒙求我。) และ "การให้คำแนะนำแก่ผู้ไร้เดียงสา เป็นประโยชน์จากการตั้งกฎเกณฑ์ เพื่อปลดเปลื้องพันธนาการ หาก[ให้เปล่า]ไปจะอัปยศ" (發蒙。利用刑人，用說桎梏，以往吝。)
การตั้งเงื่อนไขกฎเกณฑ์ เช่น ข้อแลกเปลี่ยน ราคา ค่าแรง ค่าเรียน ค่าครู การให้ความเคารพ ฯลฯ หรือการรอให้ร้องขอก่อน จึงเป็นบททดสอบแรกว่าผู้รับมีศรัทธาพอที่จะรับสิ่งนั้นได้หรือไม่

可与言而不与之言，失人；

不可与言而与言，失言。

知者不失人，亦不失言。

孔子

พึงคุยด้วยแต่ไม่ไปคุย ก็เสียคน

ไม่พึงคุยด้วยแต่ไปคุย ก็เสียคำ

ผู้รู้จะไม่เสียคน และไม่เสียคำ

-ขงจื่อ

🈚 เมื่อสูญเปล่าก็ไม่เป็นธรรมทั้งสองฝ่าย
สุภาษิตประโยคสุดท้ายคือหัวใจสำคัญ "หยินหยางไม่อาจสูญเปล่า [ไม่อาจมีแต่การให้โดยไม่มีการตอบแทน] หากสูญเปล่าก็เสียสมดุลทั้งคู่"

ปัญหาและวิกฤตในชีวิตของแต่ละคน คือบทเรียนและกระบวนการเรียนรู้ตามธรรมชาติที่แต่ละคนต้องเผชิญและเรียนรู้ด้วยตนเอง การที่เราเข้าไปชี้แนะหรือยัดเยียดทางออกให้โดยที่เขาไม่ได้ร้องขอ คือการเข้าไปแทรกแซงกรรมและกลไกการเติบโตของเขา ซึ่งผลลัพธ์ของการฝืนธรรมชาตินี้จะย้อนกลับมาทำลายทั้งสองฝ่าย

• ผู้ให้เปล่า: เสียพลังงาน เสียเวลา และเสียกำลังใจ เมื่อเห็นวิชาหรือความปรารถนาดีถูกละเลย ถูกเหยียบย่ำ ถูกดูแคลน (เกิดภาวะพลังงานไหลออกข้างเดียวโดยไม่มีการตอบแทน) และที่ร้ายแรงที่สุดคือการรับแรงสะท้อนหรือแบกรับเศษกรรมของคนอื่นมาโดยไม่จำเป็น
• ผู้รับเปล่า: สร้างหนี้ทางพลังงานโดยไม่รู้ตัว และการได้รับคำชี้แนะในวาระที่ยังไม่พร้อม อาจทำให้หลงทาง นำวิชาไปใช้ในทางที่ผิด หรือกลายเป็นการบ่มเพาะอุปนิสัยชุบมือเปิบ มักง่าย มักได้ และละโมบ คอยแต่จะเอาจากคนอื่นโดยไม่รู้จักตอบแทน

การให้ความรู้ไม่ได้เป็นสิ่งหลักที่คนโบราณมองหา แต่ผู้ใฝ่รู้ที่มีคุณธรรมในใจต่างหากที่คนโบราณมองหาเพื่อให้ความรู้

㊙️ การนิ่งเฉยในเวลาที่ควรนิ่ง คือมหาเมตตาที่แท้จริง
การที่หมอไม่เคาะประตู ครูไม่สอนรายทาง และพระไม่เทศน์หากไม่อาราธนา ไม่ใช่เพราะพวกท่านหยิ่งยโส แต่เพราะคนโบราณเข้าใจอย่างลึกซึ้งแล้วว่า การเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงต้องเริ่มต้นจากภายในของตัวผู้รับก่อน หากเขายังไม่รู้ว่าตัวเองไม่รู้ ตระหนี่ไม่ยอมจ่ายค่าครู ความเคารพต่อวิชาก็ไม่ยอมให้ หรือยังไม่อาจลดความถือตัวลงเพื่อเอ่ยปากร้องขอ ก็แสดงว่าเขายังไม่พร้อม

การวางเฉยเพื่อรอวาระที่เหมาะสม การรอให้เขาตระหนักรู้และเริ่มแสวงหา จึงเป็นความเมตตาอันลึกซึ้ง ที่ช่วยปกป้องคุณค่าของวิชา และรักษาความสมดุลของทั้งสองฝ่ายได้อย่างที่ดีที่สุด
หากตอนนี้ข้าวยังไม่สุก ฝาหม้อก็ยังไม่ควรเปิด หากวันนี้เขายังไม่พร้อม หน้าที่ของเราไม่ใช่การเคาะประตูบ้านเพื่อยัดเยียดความรู้ แต่คือการรักษาความศักดิ์สิทธิ์ของวิชาเอาไว้ในที่ที่มันควรอยู่ เป็นดั่งบ่อน้ำที่เปี่ยมด้วยตบะและปัญญา รอคอยผู้ที่กระหายเดินทางมาเองเพื่อตักตวงด้วยความเคารพเถิด

เมื่อศิษย์พร้อม อาจารย์จะปรากฏ

เมื่อผู้ป่วยตระหนักรู้ หมอจะยื่นมือ

หวังว่าคงจะเป็นประโยชน์แด่ผู้มีจิตเมตตา (ที่อาจมากจนเกินไป) ในทางเลือกที่สอดคล้องกับธรรมชาติอย่างเหมาะสม เพราะความเมตตาต้องประกอบด้วยปัญญาเสมอ

สวัสดีครับ ^_^

千金不傳無義子，萬財不渡忘恩人。

醫逢信者但可救，道遇無明枉費心。

為人不必有傲氣，處事豈可無血性。

寧可街前飢餓死，不將道法作人情。

甘露不潤無根草，妙法只度有緣人。

พันตำลึงทองไม่ส่งต่อให้ลูกทรพี ทรัพย์นับหมื่นไม่ส่งมอบให้คนอกตัญญู

หมอพบผู้เชื่อถือจึงควรช่วย หลักการเจอผู้มืดบอดก็เหนื่อยเปล่า

เกิดเป็นคนไม่จำต้องโอหัง แต่ทำการจะขาดซึ่งศักดิ์ศรีได้อย่างไร

ยอมอดตายอยู่ข้างถนน ดีกว่าเอาหลักวิชาไปใช้เป็นบุญคุณประจบประแจง

น้ำค้างสวรรค์ไม่ชุบเลี้ยงหญ้าไร้ราก เคล็ดวิชาโปรดได้เพียงผู้มีวาสนาต่อกัน

อ้างอิง
https://zhuanlan.zhihu.com/p/19800098286

https://www.guoxuemeng.com/guoxue/15223.html

https://www.eee-learning.com/book/eee4

ลูกติ้งโบราณ - วอลนัทบริหารมือเพื่อสุขภาพ

https://www.zhihu.com/question/20454436?rf=20501732

ในบทความก่อนที่ผมได้พูดถึงเรื่องลูกติ้งซึ่งเป็นลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณไป ซึ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพ และก็มีหลายแบบไม่ว่าจะเป็นแบบมาตราฐานที่ข้างในมีเสียงกรุ๊งกริ๊งเหมือนขันทิเบต หรือเป็นหินกลึงกลม ลูกติ้งเป็นการออกกำลังกายเบาๆแบบหนึ่งด้วยการเอาลูกกลมๆคู่หนึ่งมาหมุนคลึงไว้บนมือ เพื่อช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อ นวดกดจุดบนฝ่ามือเพื่อบำรุงสุขภาพ และผ่อนคลายเป็นสมาธิ ซึ่งแบบดั้งเดิมที่ปราชญ์จีนสมัยก่อนใช้คลึงกันก่อนหน้าที่จะมีการผลิตลูกติ้งกลมๆขึ้นมานั้น คือ วอลนัทป่า หรือเรียกภาษาจีนว่าเหวินหวานเหอเถา (文玩核桃) ซึ่งในบทความลูกติ้งได้พูดถึงไว้พอสังเขป แต่บทความนี้เราจะคุยกันเรื่องลูกติ้งวอลนัทซึ่งเป็นลูกติ้งดั้งเดิมจากธรรมชาติกันแบบเน้นๆเลยครับ

ลูกติ้งแบบดั้งเดิมใช้เม็ดวอลนัทป่า ซึ่งวอลนัทป่าเนี่ยจะมีเปลือกแข็งหนา ไม่ใช่สายพันธุ์วอลนัทที่เอามาแกะกินทั่วไปครับ เพราะนอกจากเปลือกหนาแล้วก็เนื้อน้อยอีกด้วย วอลนัทป่าประเภทนี้จะสังเกตเห็นได้ว่าร่องมันจะดูโหดๆดุดัน ร่องโหดๆพวกนี้แหละครับที่เมื่อเอามาหมุนคลึงแล้วมันจะช่วยนวดกดจุดได้ดีนักแล

ราคาของเหวินหวานเหอเถาหรือลูกติ้งวอลนัทนี้ ราคาเริ่มต้นก็พอๆกับลูกติ้งมาตราฐานที่มีเสียงกรุ๊งกริ๊งครับ (คู่นึงไม่ถึงร้อยบาทหรือหลักร้อยต้นๆ) แต่ยิ่งลูกใหญ่เท่าไหร่ ลวดลายคล้ายกันเท่าไหร่ ราคาก็จะยิ่งแพงขึ้นเท่านั้น เนื่องจากเม็ดวอลนัทเกิดขึ้นตามธรรมชาติโอกาสที่จะเจอขนาดที่เท่ากันแป๊ะ สีเดียวกันแป๊ะ และลายเหมือนกันแป๊ะนั้นยากมาก การคัดลวดลายและขนาดที่ใกล้เคียงกันเป็นศาสตร์และศิลป์อย่างหนึ่ง ยิ่งลูกใหญ่ยิ่งหาคู่จับยากและยิ่งแพง

ขนาดที่เหมาะมือคือถึงประมาณขอบนิ้วชี้กับนิ้วก้อย

ลูกติ้งวอลนัทขนาดโดยทั่วไปจะใช้ขนาดใกล้เคียงกับลูกติ้งมาตราฐานคือ 45 mm ซึ่งลูกติ้งวอลนัทส่วนใหญ่ก็จะคัดขนาดระหว่าง 44 - 48 mm แล้วมาจับคู่กันเลย (ถ้าเป็นแบบพกพาก็จะประมาณ ±40 mm) แบบนี้จะไม่แพงเพราะให้ส่วนต่างของขนาดได้ถึง 4 mm แต่ถ้าจะเอาขนาดที่ใกล้เคียงกันแบบสุดๆจริงๆ ซึ่งให้ส่วนต่างไม่เกิน 0.5 mm แบบนี้ต้องคัดอย่างละเอียด และคู่นั้นราคาจะสูงทันที

นอกจากจะเอามาหมุนคลึงเพื่อสุขภาพกายใจแล้ว ลูกติ้งวอลนัทยังเป็นของสะสมอีกด้วย ยิ่งเล่นจนเก่ายิ่งมีมูลค่ามาก เพราะผิววอลนัทได้ถูกบ่มจากน้ำมันบนมืออย่างยาวนานจนถูกเคลือบ (包漿) สีจะค่อยๆเปลี่ยนไปเรื่อยๆ จากสีดิบ (Level 1) เป็นสีส้ม สีอิฐ และสุดท้ายเปลี่ยนเป็นสีแดงใสคล้ายเชอร์รี่เชื่อม หรือคล้ายหยกแดง (Level 99) อาจกล่าวได้ว่าลูกติ้งวอทนัทเป็นของเล่นที่ชิ้นหนึ่งที่ยิ่งเล่นยิ่งทรงคุณค่ามากขึ้นเรื่อยๆตามความเพียรของผู้เล่น นี่ก็เป็นอีกเสน่ห์หนึ่งของลูกติ้งวอลนัท ซึ่งเมื่อเอามาเล่นแล้วเขาจะไม่ล้างน้ำกัน จะทำความสะอาดแบบแห้ง เช่นใช้แปรงปัด เพราะถ้าล้างน้ำอาจจะเสียและขึ้นราได้ครับ

ผิววอลนัทที่เคลือบจนเปลี่ยนสี

ลูกติ้งวอลนั้นเองก็มีหลายชนิดหลายสายพันธุ์ เช่น หัวสิงโต (獅子頭) หมวกขุนนาง (官帽) หมวกคุณชาย (公子帽) และหัวใจไก่ (雞心) ฯลฯ ยังมีอีกหลายพันธุ์รูปลักษณ์แปลกๆเบี้ยวๆอีกมากมาย แต่พันธุ์ที่นิยมที่สุดคือ หมวกขุนนาง (官帽 - กวนเมี้ยว) ทรงนี้ด้านข้างมีครีบที่หนาพุ่งขึ้นสู่ยอด รูปร่างคล้ายหมวกของขุนนางจีนโบราณ ทรงนี้ร่องจะโหดแน่น นวดมือได้สะใจ และด้วยความที่ชื่อว่าหมวกขุนนางจึงได้รับความนิยมมากที่สุด

วอลนัทป่าพันธุ์หมวกขุนนางแบบหนึ่ง

ลูกติ้งวอลนัทนั้นเหมาะกับการหมุนคลึงแบบบุ๋น (文盘) (แบบลูกไม่ชนกัน) เพื่อรักษาสภาพเปลือกเอาไว้ด้วย ซึ่งต้องใช้ทักษะในการควบคุมมากกว่าการหมุนแบบบู๊ (武盘) (แบบลูกชนกัน) แล้วยิ่งเป็นลูกติ้งวอลนัทซึ่งไม่ได้กลมเกลี้ยง ก็มีโอกาสหลุดมือระหว่างคลึงได้มาก เล่นยากขึ้น ควบคุมยากขึ้น จึงต้องใช้สมาธิที่มากกว่าการเล่นลูกติ้งมาตราฐานอยู่บ้าง ทำให้ใช้นวดคลึงได้ดีและฝึกสมาธิได้ลึกกว่า

การจะหาซื้อวอลนัทป่านั้น ในจีนมีสิ่งที่เรียกว่าการเดิมพันเปลือกเขียว (賭青皮 - ตู่ชิงผี) ซึ่งก็คือการสุ่มเม็ดวอลนัทป่านั่นเอง เป็นสายกล่องสุ่มธรรมชาติ พ่อค้าแม่ค้าจะตั้งแผงลูกวอลนัทเขียวๆสดๆที่ยังไม่แกะเม็ด ให้คนเลือกซื้อเพื่อลุ้นว่าข้างในจะได้เม็ดแบบไหน (ซึ่งก็เสี่ยงที่จะเจอเม็ดเน่าด้วย) ผู้ขายก็จะแกะสดๆตรงนั้นเลย หรือถ้าไม่อยากสุ่มก็สาสามารถเลือกซืื้ออันที่ร้านแกะเม็ดเอาไว้แล้วก็มี คนซื้อก็จะนำไปเล่นเป็นลูกติ้งวอลนัทและสะสมนี่แหละครับ

แผงสุ่มวอลนัทป่า


กล่องสุ่มวอลนัทป่า 30 ลูก


🛒ชี้เป้าลูกติ้งวอลนัท

• ลูกติ้งวอลนัทขนาด 44-48 mm https://s.shopee.co.th/4LH94OpBmg
• ลูกติ้งวอลนัทมีให้เลือกหลายขนาดหลายแบบ https://s.shopee.co.th/6febB7FfR2

วอลนัทป่าก็เป็นลูกติ้งจากธรรมชาติแบบดั้งเดิมที่มีประวัติศาสตร์การเล่น การสุ่ม และการสะสมมากอย่างยาวนาน ลองซื้อหามาเล่นกันดูครับ หรือซื้อเป็นของขวัญให้พ่อแม่ก็ดี ให้ท่านได้หมุนๆนวดฝ่ามือเพื่อสุขภาพ ใช้ออกกำลังกายกระตุ้นเส้นลมปราณต่างๆและเลือดลมแบบเบาๆได้ครับ หรือเป็นของขวัญให้เด็กๆได้เล่นของเล่นจากธรรมชาติ ปลอดภัยจากสารเคมี เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ได้ฝึกกล้ามเนื้อและสมาธิ ที่สำคัญยิ่งเล่นยิ่งน่าสะสม ไม่กลายเป็นขยะอันตรายต่อโลกใบนี้ด้วยครับ

แนะนำให้อ่านบทความ ลูกเป่าติ้ง - ลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณ เพื่อจะได้ทราบถึงประโยชน์ของลูกติ้งและทำความรู้จักลูกติ้งแบบต่างๆเพิ่มเติมครับ

ขอให้ทุกท่านสุขภาพแข็งแรง และสนุกกับการหมุนลูกติ้งนะครับ

สวัสดีครับ ^_^

อ้างอิง

https://baike.baidu.com/tashuo/browse/content?id=db3f0c114ac763d5057ca7e6

เครื่องรางฉุกเฉินจากหญ้าคา

🌾 ต้องเดินทางกะทันหัน แต่ไม่มีเครื่องรางพกติดตัว? ลองใช้ "มัดปมหญ้าคาเฉพาะกิจ" ตามภูมิปัญญาโบราณกันดู

หากต้องไปพักต่างถิ่น งานศพ โรงพยาบาล สถานที่ที่รู้สึกไม่น่าไว้วางใจ อับทึบ (พื้นที่หยินจัด) ฯลฯ แบบกะทันหัน หรือต้องการความสบายใจในต่างถิ่น คุณสามารถใช้หญ้าคามาทำเป็นเครื่องรางฉุกเฉินได้ทันที

👉 วิธีทำ
1. เด็ดใบหญ้าคามา 3 ใบ (เลขคี่เป็นพลังหยางบริสุทธิ์)
2. ซ้อนเข้าด้วยกัน แล้วผูกเป็นปมตรงกลางอย่างเบามือ (เพื่อทำหน้าที่เป็นตาข่ายดักจับพลังงานลบ)
3. ตัดหัวท้ายออกให้สั้น ห่อด้วยกระดาษทิชชู่หรือใส่ซองเล็กๆ (ถ้ามี เพื่อกัดบาด) แล้วพกไว้ในกระเป๋าเสื้อฝั่งซ้าย (เป็นหยาง)

เครื่องรางฉุกเฉินป้องกันพลังงานลบก็พร้อมปกป้องคุณแล้ว!

หากไม่มีกระเป๋าเสื้อ อาจเหน็บไว้ที่ขอบกางเกงหรือเข็มขัดฝั่งซ้าย, ใส่กระเป๋ากางเกงข้างซ้าย (ห้ามกระเป๋าหลัง), หรือเหน็บไว้ที่ถุงเท้าข้างซ้าย แทนก็ได้

⚠️ ข้อสำคัญ
หญ้าคามัดปมฉุกเฉินนี้ทำงานเหมือนตัวกรองพลังงานลบ เมื่อเสร็จภารกิจแล้ว ไม่ควรนำกลับเข้าบ้าน! ก่อนเข้าบ้านให้วางทิ้งไว้ใต้โคนต้นไม้ข้างทาง โดยตั้งจิตในใจสั้นๆว่า "ขอบคุณที่ช่วยปกป้องคุ้มครอง ตอนนี้ขอส่งคืนสู่พระแม่ธรณี" จากนั้นเดินจากมาได้เลย

ขอให้แคล้วคลาดปลอดภัยจ้าทุกท่าน



🌾 หากต้องการเครื่องรางธรรมชาติระยะยาวล่ะ?
วิธีมัดปมข้างต้นเหมาะสำหรับเป็นเครื่องรางฉุกเฉินแบบใช้ครั้งเดียว แต่หากใครต้องการเครื่องรางที่พกพาได้ตลอดปี มีระบบไหลเวียนสลายพลังงานในตัวเองตามศาสตร์แห่งรูปทรง (Sacred Geometry) สามารถบูชาชิโนะวะ (茅の輪) วงแหวนหญ้าคาถักมือแบบญี่ปุ่นโบราณได้จ้า

=======
🌾 ชิโนะวะ (茅の輪)
เครื่องรางหญ้าคาถักมือแบบญี่ปุ่นโบราณ [สินค้า Handcrafted พรีออเดอร์] สั่งซื้อได้ที่ Shopee https://s.shopee.co.th/20scTzDsWY

ขอบพระคุณมากจ้า🙏😇

行氣玉佩銘 - จารึกหยกการโคจรลมปราณ คัมภีร์ชี่กงที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์

วัตถุโบราณชิ้นนี้เรียกว่า จารึกหยกการโคจรลมปราณ (行氣玉佩銘 - สิงชี่หยี่เพ้ยหมิง) ทำขึ้นในยุคจ้านกั๋ว (ประมาณ 400 ปีก่อนคริสตกาล) จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เทียนจิน (天津历史博物馆)

ตัววัตถุจริงเป็นแท่งทรงกระบอกหยก 12 ด้านขนาดเล็ก สูง 5.3 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 3.5 ซม. ตรงกลางกลวงจากล่างไม่ทะลุด้านบน มีอักษรจีนโบราณสลักอยู่ 45 ตัว (นับรวมสัญลักษณ์คำซ้ำ) ถือเป็นบันทึกทฤษฎีชี่กงที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

ตัวบทจารึกและบทแปล

行氣玉佩銘
行氣，深則畜、畜則伸、伸則下、下則定、定則固、固則萌、萌則長、長則退、退則天、天幾舂在上、地幾舂在下。順則生、逆則死。

จารึกหยกการโคจรลมปราณ
การเดินลมปราณ ลึกล้ำก็สะสม สะสมก็ขยายออก ขยายออกก็ลงล่าง ลงล่างก็สงบนิ่ง สงบนิ่งก็มั่นคง มั่นคงก็ผลิแย้ม ผลิแย้มก็เติบโต เติบโตก็ถอยกลับ ถอยกลับก็สู่ฟ้า กลไกฟ้าทุบกุมอยู่เบื้องบน กลไกดินทุบกุมอยู่เบื้องล่าง คล้อยตามก็เป็น ย้อนทวนก็ตาย

📚 ข้อถกเถียงและมุมมองทางวิชาการ
นักวิชาการมีทัศนะต่อจารึกนี้ใน 3 แนวทางหลัก

1. เป็นบันทึกวิธีฝึกเดินลมปราณภายในร่างกาย (内气炼养) คาดว่าเป็นบทย่อของวิชาเสี่ยวโจวเทียน (小周天) คือ การเดินลมปราณในเส้นลมปราณเริ่น (任) และตู (督) (คนไทยรู้จักในชื่อจุดหยิมต๊ก จริงๆไม่ใช่จุด แต่เป็นเส้นลมปราณซึ่งมีหลายจุดอยู่บนเส้น เป็นการฝึกกำลังภายในของจีน คล้ายแนวคิดจักระของอินเดีย เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายใจให้แข็งแรงอายุวัฒนะ) ซึ่งส่วนใหญ่เชื่อว่าเป็นแนวทางนี้
2. เป็นบันทึกเกี่ยวกับศิลปะในห้องหอ (房中術) (กามสูตรจีน) เพื่อกักเก็บและดึงพลังย้อนกลับไปบำรุงสมอง (ใช้แนวคิดเสี่ยวโจวเทียนเป็นพื้นฐาน)
3. เป็นบันทึกเกี่ยวกับการฝังเข็มและการแพทย์ชี่กง (針灸與醫療氣功)

เสี่ยวโจวเทียน (小周天)

🔍 การตีความและวิเคราะห์ตัวบท
จะเห็นว่าข้อความในจารึกอาจเป็นคำอธิบายถึงวงจรการแปรสภาพพลังงานภายในแบบวิทยาศาสตร์โบราณ ตามแบบวิชาเสี่ยวโจวเทียน (小周天) โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ

• ระยะที่ 1 การสะสมและหยั่งราก (จากฟ้าลงดิน): เมื่อหายใจเข้าลึก จิตสงบ พลังลมปราณ (ชี่) จะถูกสะสมไว้ที่จุดตันเถียนล่างในท้องน้อย (深則畜) เมื่อเต็มแน่นจะขยายตัวจะจมลง (伸則下) และสงบนิ่งทำให้จิตใจมั่นคงไม่หวั่นไหวดั่งเมล็ดพันธุ์หยั่งราก (下則定、定則固)
• ระยะที่ 2 การแปรสภาพและเติบโต (จากดินกลับสู่ฟ้า): ความมั่นคงภายในจะให้กำเนิดพลังงานใหม่ที่ผลิบานและเติบโตขึ้น (固則萌、萌則長) เป็นการแปรเปลี่ยนจากหยิน (ความสงบนิ่ง) สู่หยาง (การเคลื่อนไหว) เมื่อพลังเติบโตถึงขีดสุดจะไหลย้อนกลับขึ้นไปตามแนวกระดูกสันหลังผ่านเส้นลมปราณตูม่าย (督脉) เพื่อคืนสู่กระหม่อมหรือสู่ฟ้าเอง (長則退、退則天)
• ระยะที่ 3 กลไกขับเคลื่อนของธรรมชาติ: ตามคำในจารึก พลังงานของฟ้าและดินทำหน้าที่เหมือนสากตำข้าว (舂) ที่กระแทกส่งแรงสลับกันบนล่าง (天幾舂在上、地幾舂在下) เกิดเป็นแรงดันหมุนเวียนพลังงานไม่สิ้นสุด หากหมุนเวียนตามธรรมชาติร่างกายจะเปี่ยมด้วยชีวิตชีวา หากฝืนบังคับสวนกระแสร่างกายจะเสื่อมสลาย (順則生、逆則死)

จารึกหยกนี้มี 12 ด้าน ว่ากันว่าหมายถึง 12 ชั่วยาม (24 ชั่วโมง) ซึ่งอาจเป็นการย้ำเตือนว่าให้ตระหนักเช่นนี้ตลอดเวลา

แผนภาพภูมิทัศน์ภายในของร่างกายมนุษย์
เน่ยจิงถู (內經圖)

✍ การตีความเชิงปรัชญาสำหรับชีวิตประจำวัน
หากตัดเรื่องการฝึกกำลังภายในออกไป เราอาจตีความแบบสมการบริบทเพื่อใช้จารึกนี้เป็นคติเตือนใจอาจได้ประมาณนี้ครับ

• 深則畜、畜則伸 (ลึกล้ำก็สะสม สะสมก็ขยายออก): ก่อนเริ่มโครงการใหญ่ อย่าเพิ่งรีบออกตัวแรง ให้เก็บตัว ฟัง อ่าน คิด ถาม เขียนรวบรวมข้อมูลให้ลึกซึ้งก่อน จากนั้นจึงจะเริ่มออกตัวได้
• 下則定、定則固 (ลงล่างก็สงบ สงบก็มั่นคง): เผชิญหน้าวิกฤต ห้ามปล่อยให้อารมณ์หรืออัตตาขึ้นไปอยู่ที่หัว ให้ดึงความรู้สึกกลับมาที่ร่างกายหรือตันเถียนล่าง (ในท้องน้อย) อย่างมั่นคงเพื่อสงบสติอารมณ์
• 固則萌、萌則長 (มั่นคงก็ผลิแย้ม ผลิแย้มก็เติบโต): ความคิดสร้างสรรค์และไอเดียที่ดี เกิดจากจิตใจที่นิ่งและตกผลึกแล้วเท่านั้น ไม่ได้เกิดจากความลนลาน เมื่อนิ่งและตกผลึกดีแล้วจากนั้นก็เริ่มงอกงามเอง
• 順則生、逆則死 (คล้อยตามก็เป็น ย้อนทวนก็ตาย): ควรบริหารชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติ ถึงเวลาพักต้องกักเก็บ (หยิน) ถึงเวลาทำงานต้องปลดปล่อย (หยาง) หากฝืนธรรมชาติ ถึงเวลาต้องพักไม่พัก ถึงเวลาต้องทำไม่ทำ ร่างกายและงานก็จะพัง

ก็เป็นการตีความเอาสนุกๆนะครับ เพื่อนำมาเป็นปรัชญาเตือนใจในชีวิตประจำวันได้ครับ ซึ่งอาจสรุปรวมได้ว่า "ถ้าอยากขึ้นสูง (天) ต้องลงให้ลึก (深) และอยู่ข้างล่าง (下) ก่อน" เพราะมนุษย์เราจะกระโดดได้สูง ก็ต่อเมื่อย่อตัวลงต่ำก่อนเท่านั้น

(ส่วนนี้เป็นการตีความแบบแถๆเอาสนุกๆเท่านั้นนะครับ ไม่เป็นวิชาการ เผื่อจะใช้เป็นข้อคิดในชีวิตประจำวันได้ ไม่ต้องจริงจังกับมันก็ได้ครับ แล้วแต่จะเอาบริบทมาจับและแทนค่าสมการ ลองเอาไปแทนค่ากันดูนะครับ กระตุ้นความคิดได้ดี)

แถม
เอาจริงๆ เมื่อผมได้อ่านจารึกหยกนี้แล้วทำให้ผมนึกถึงคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสขึ้นมาเลย มีความคล้ายคลึงกันสูงมาก

คัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสอธิบายถึง พลังงานหรือสสารศักดิ์สิทธิ์ที่ต้องวิ่งขึ้นไปสู่ฟ้า แล้วกลับลงมาสู่ดิน แปรสภาพแยกสิ่งหยาบออกจากสิ่งละเอียด
จารึกหยกอธิบายว่า ชี่ต้องลึกและลงล่างก่อนเพื่อหยั่งรากในดิน จากนั้นจึงแปรสภาพผลิบานและทะยานขึ้นสู่ฟ้า

ทั้งสองศาสตร์มองว่า พลังงานที่ทรงอานุภาพนี้ไม่ได้วิ่งเป็นเส้นตรงไปทางเดียว แต่ต้องวนลูปขึ้นลงสลับกันเพื่อหลอมรวมขั้วตรงข้าม (หยินหยาง) เข้าด้วยกัน

ความต่างเชิงปฏิบัติของศาสตร์ตะวันตกนั้น มักเน้นไปที่การควบคุมวัตถุธาตุภายนอก เป็นการเล่นแร่แปรธาตุโลหะต่างๆให้เป็นทองคำโดยผ่านปรัชญาในคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสนี้ (ภายหลังพัฒนามาเป็นปรัชญาทางจิตวิญญาณ) ในขณะที่ศาสตร์ตะวันออก (จีน) ของจารึกหยกนี้ แยบยลตรงที่ใช้ร่างกายและลมหายใจของตัวเองเป็นเตาหลอมตั้งแต่ต้น (เตาหลอมคือจุดตันเถียน) โดยไม่พึ่งพาการเล่นแร่แปรธาตุภายนอกใดใด

แต่ที่ชัดที่สุด ศาสตร์ตะวันตกจารึกไว้บนมรกต และศาสตร์ตะวันออกจารึกไว้บนหยก เป็นการใช้หินทรงค่าที่ใกล้เคียงกันอย่างน่าประหลาดจริงๆครับ บางทีคนสมัยโบราณอาจต้องการสื่อว่า "ข้อความเหล่านี้คือความรู้อันมีค่าสูงส่ง อมตะเหนือกาลเวลา ควรคงอยู่ชั่วฟ้าดินสลาย เหมือนเนื้อหินอันทรงค่านี้ที่คงทนต่อกาลเวลา" ก็เป็นได้

🌌 การตีความด้วยสมการบริบท

การตีความแบบเปลี่ยนตัวแปรของบริบทเพื่อดูว่าแกนกลางของคัมภีร์ทำงานอย่างไรนั้น เป็นวิธีคิดเชิงปรัชญาของการมองโครงสร้างร่วมสากล หากแก่นของจารึกนี้คือ "วัฏจักรการกักเก็บและปลดปล่อยพลังงาน" เมื่อเราเปลี่ยนสมการบริบทโดยใช้แก่นเดิมก็จะได้แนวคิดใหม่ที่แม่นยำตามแนวทางเดิม เป็นแนวคิดของการเชื่อมโยงแก่นเพื่อปรับใช้ในบริบทต่างๆ เหมือนการเอาข้อคิดของหมากรุกหมากล้อม หรือหลักอริยสัจ 4 มาปรับใช้ในชีวิตประจำวันนั่นแหละครับ แม้บางครั้งบางเรื่องอาจจะดูแถๆหรือดูไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับแนวคิดดั้งเดิม แต่หากจับแก่นมาใช้ก็ย่อมปรับใช้ได้ เพราะในสมการบริบทส่วนบุคคลมันอาจได้ผลเฉพาะตัวก็ได้

ไหนๆก็พูดถึงความคล้ายคลึงกันกับคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสแล้ว งั้นมาลองตีความจารึกหยกสนุกๆในบริบทของ ชาว The Secret ชาวนิวเอจ (New Age) และชาวพลังจิตเนรมิต (Manifestation) กันดูครับ

🪄 กฎแห่งการดึงดูดจากจารึกหยก
สาย The Secret จะบอกว่า คุณไม่สามารถดึงดูดอะไรได้เลยตราบใดที่จิตใจยังลนลานและฟุ้งซ่าน จารึกหยกได้อธิบายขั้นตอนนี้ไว้ว่า ให้เริ่มต้นจากการดิ่งจิตลงไปให้ลึก เช่น การทำสมาธิ หรือภาวะจูนคลื่นสมองระดับ Alpha/Theta เพื่อกักเก็บและโฟกัส "ภาพความปรารถนา" ของคุณไว้ภายใน (深則畜) ไม่ให้พลังงานกระจายหายไปกับการบ่นหรือคิดลบ เมื่อภาพนั้นแจ่มชัดและขยายตัวหนาแน่น (伸) พลังงานจะจมดิ่งลงสู่จิตใต้สำนึก (下) จนกระทั่งจิตเกิดความสงบนิ่ง (定) และเกิดความเชื่ออย่างสนิทใจว่าสิ่งนั้นเป็นของคุณแล้ว ความเชื่อนี้ต้องมั่นคงดั่งภูผา (固) ไม่มีความสงสัยมาสั่นคลอนได้ เมื่อพลังงานภายในเติบโตจนเต็มเปี่ยม หน้าที่ของคุณคือการ "ปล่อยวาง" (Let Go หรือ Detachment) ซึ่งตรงกับคำว่า "ล่าถอย" (退) คือการไม่ยึดติด ไม่กระวนกระวายว่าเมื่อไหร่จะมา แล้วส่งความไว้วางใจนั้นขึ้นไปสู่จักรวาลหรือฟ้าสวรรค์ (天) เพื่อให้กลไกของธรรมชาติทำงาน กลไกฟ้ารับส่งอยู่เบื้องบน กลไกดินรับส่งอยู่เบื้องล่าง (天幾舂在上、地幾舂在下) พลังงานระหว่าง "จิตกับจักรวาล" (ฟ้า) และ "โลกกายภาพ" (ดิน) ทำงานสะท้อนกลับไปกลับมาเหมือนสากที่ตำสลับกัน (舂) เมื่อคุณส่งคลื่นความถี่แบบไหนขึ้นไปสู่ฟ้า (上) ฟ้าจะตอกย้ำและส่งผลลัพธ์รูปแบบเดียวกันกลับลงมาสู่ดิน (下) เบื้อนบนสะท้อนเบื้องล่างเสมอ ภายนอกสะท้อนภายในเสมอ ดังนั้น หากคุณใช้ชีวิตอย่างสอดคล้อง (順) คือ คิดบวก อารมณ์ดี และลงมือทำด้วยพลังงานบวก สิ่งที่คุณปรารถนาก็จะถือกำเนิดขึ้นจริง (生) แต่หากคุณฝืน (逆) เช่น ปากบอกว่าอยากรวย แต่จิตใจเต็มไปด้วยความรู้สึกขาดแคลนและอิจฉา คลื่นความถี่จะหักล้างกันเอง และทำลายโอกาสที่จะประสบความสำเร็จไปโดยสิ้นเชิง (死)

ถ้าชาว The Secret ได้มาอ่านจารึกหยกอายุ 2,400 ปีชิ้นนี้ ก็อาจทึ่ง เพราะมันคือการพิสูจน์ว่า "สูตรสั่งการจักรวาล" ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่เพิ่งคิดค้นขึ้นในศตวรรษที่ 21 แต่คนจีนโบราณได้สลักมันลงบนก้อนหยกมาตั้งแต่ยุคชุนชิวจ้านกั๋ว (春秋戰國) แล้ว! มีคัมภีร์มรกตแล้วก็มีคัมภีร์หยกในอีกซีกโลกหนึ่งด้วย!

อย่างไรก็ตาม ถ้าว่ามองว่าเต๋า (道) เป็นปรัชญารากฐานที่โอบอุ้มความคิดของจีนทั้งหมดไว้ แนวคิดการ "สั่งการจักรวาล" นั้น ค่อนข้างไม่สอดคล้องกับเต๋าเลยครับ เพราะเต๋าเน้นการปรับตัวตามธรรมชาติ การรู้วาระ เช่น จากอี้จิง ก็เป็นไปเพื่อใช้ประโยชน์หรือเลี่ยงภัย ไม่ใช่เพื่อไปควบคุมสั่งการธรรมชาติ แต่ไม่เป็นไร โครงสร้างยังสอดคล้องกันอยู่ และการตีความในหลักของ New Age ก็ยังคงแทนค่าในสมการได้อยู่นะครับ (เหมือนเอาหลักอริยสัจที่แต่เดิมสำหรับบรรลุธรรมไปทำธุรกิจนั่นแหละ) ถือว่าเป็นการตีความเพื่อใช้ประโยชน์สำหรับชาว The Secret ได้ครับ

และมาลองมาดูการตีความให้จารึกนี้เป็นพิชัยสงครามกันดูครับ ย้ำอีกครั้งว่านี่เป็นการตีความส่วนตัวเพื่อเล่นสนุกเป็นเกมทางความคิด ถือว่านำมาให้อ่านกันเล่นๆ อย่าถือจริงจังมากนะครับ

🩦 ตำราพิชัยสงครามจากจารึกหยก

ในบริบทการทหาร ชี่ (氣) คือ ขวัญกำลังใจของกองทัพ แก่นคือการบริหารจังหวะรุกรับ กองทัพที่ยอดเยี่ยมต้องซ่อนตัวได้อย่างลึกล้ำ กักเก็บกำลังบำรุงและขวัญกำลังใจไว้ (深則畜) ไม่ปล่อยให้ข้าศึกรู้ร่องรอยและการเคลื่อนไหว เมื่อขวัญกำลังใจเต็มเปี่ยม จะสามารถแผ่ขยายขีดความสามารถออกมา (伸) และปักหลักสร้างฐานดั่งอยู่ใต้พิภพ (下) ขบวนทัพจะเกิดความนิ่ง (定) และมั่นคงแน่นหนา (固) จนข้าศึกตีไม่แตก เมื่อปิดโอกาสแพ้ของตนแล้ว จากความมั่นคงในการตั้งรับ (หยิน) จะสามารถให้กำเนิดแผนการรุกได้ (萌) (หยาง) และขยายผลกลายเป็นการบุกจู่โจมครั้งใหญ่ (長) เมื่อบุกขยายผลจนบรรลุเป้าหมายสูงสุดแล้ว ต้องรู้จักล่าถอยอย่างมีกลยุทธ์ (退) เพื่อรักษาตำแหน่งและอำนาจเหนือกว่าเอาไว้ในจุดสูงสุด (天) อย่าบ้าดีเดือดจนเสี่ยงเพลี่ยงพล้ำ กลยุทธ์การสงครามคือการรุกและรับ ซึ่งกระแทกกระทั้นสลับกันไปมาดั่งสากตำข้าว (舂) รุกรับเป็นพลวัตสลับกันไป รุกอยู่บนมองหา รับอยู่ล่างซ่อนเร้น (天幾舂在上、地幾舂在下) หากเคลื่อนทัพสอดคล้องกับสถานการณ์และภูมิประเทศ (順) กองทัพย่อมอยู่รอด (生) แต่ถ้าฝืนดันทุรัง รุกในยามที่ควรรับ รับในยามที่ควรรุก (逆) กองทัพย่อมมอดม้วย (死)

ก็อาจจะออกมาเป็นประมาณนี้(มั้ง?) ซึ่งโครงสร้างสากลก็ยังคงเป็น "หากอยากจะส่งพลังออกไปให้สูงและไกล (天/長) คุณต้องเรียนรู้วิธีผ่อนคลาย กักเก็บ และหยั่งรากลงให้ลึกที่สุด (深/下) เสียก่อน" ลองเอาแนวทางนี้ไปตีความสนุกๆเป็น "กามสูตรจีน" กันดูสิครับ หากแก่นคือการบริหารการรุกรับ มันจะออกมาเป็นอย่างไรกันนะ อิอิ

อ้างอิง
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%A1%8C%E6%B0%94%E7%8E%89%E4%BD%A9%E9%93%AD

https://www.tjbwg.cn/cn/collectionInfo.aspx?Id=2358

https://shanchungman.blogspot.com/2019/04/blog-post_63.html

https://nmdk315.wordpress.com/2009/11/20/%E5%B0%8F%E5%91%A8%E5%A4%A9%E9%81%8B%E6%B0%A3%E6%B3%95/

蛰龍法 - เคล็ดวิชามังกรจำศีล เทคนิคการนอนเพื่อสุขภาพแบบจีนโบราณ

ศิลปะแห่งการหลับของเฉินท๋วน

蛰龍法 (เจ๋อหลงฝ่า) เคล็ดวิชามังกรจำศีล ของปรมาจารย์เฉินท๋วน (陳摶) คือวิชาฝึกจิตและชี่ผ่านสภาวะการนอนหลับ เป็นแนวทางการผสมผสานหลักหยินหยางของแพทย์แผนจีนและลัทธิเต๋าที่เกี่ยวกับการนอนหลับเข้าด้วยกัน ซึ่งสืบทอดกันมาเป็นพันปีตั้งแต่สมัยราชวงศ์ซ่ง (宋) และได้รับการยกย่องจากผู้รักสุขภาพมาตลอดประวัติศาสตร์ ว่ากันว่าเคล็ดวิชานี้สามารถช่วยผ่อนคลายจิตใจและร่างกาย และช่วยทำให้สงบใจ ช่วยเยียวยาอาการสำหรับผู้ที่รู้สึกเหนื่อยล้าทางจิตใจ อ่านหนังสือท่องตำรามาก หรือนอนน้อย เป็นต้น

ปรมจารย์เฉินท๋วนเป็นปรมาจารย์ลัทธิเต๋าในสมัยห้าราชวงศ์และต้นราชวงศ์ซ่ง (五代及宋初) มีฉายาว่าเซียนนิทรา (睡仙) ท่านเคยนอนบนภูเขาหัวซาน (華山) และหลับใหลเป็นเวลาหลายเดือนติดต่อกัน เลื่องลือกันว่าท่านบรรลุเต๋าขณะหลับ ท่านให้ความสำคัญกับการพักผ่อนและฟื้นฟูร่างกายด้วยการนอน ซึ่งได้ถ่ายเคล็ดวิชาการนอนหลับเอาไว้จำนวน 32 ตัวอักษร ดังนี้

蟄龍法。
龍歸元海，陽潛於陰。
人曰蜇龍，我卻蜇心。
默藏其用，息之深深。
白雲高臥，世無知音。

เคล็ดวิชามังกรจำศีล
มังกรหวนสู่ทะเลดั้งเดิม หยางเร้นกายสู่หยิน
ผู้คนเรียกว่ามังกรจำศีล ทว่าข้าฯจำศีลหัวใจ
ซ่อนเร้นการทำงานอย่างเงียบเชียบ หายใจลึกลึก
นอนสูงเด่นบนเมฆาขาว โลกหล้าไร้รับรู้สำเนียง

🐉 เคล็ดวิชามังกรจำศีลภาคปฏิบัติ
🛌 ลำดับการจัดระเบียบร่างกายในการบำเพ็ญเต๋าในท่านอน

• ให้นอนตะแคงขวา เหตุผลทางสรีรวิทยา คือ เพื่อไม่ให้เกิดแรงกดทับที่หัวใจ (ซึ่งอยู่ค่อนไปทางซ้าย) และช่วยให้ตับ (อยู่ทางขวา) เก็บกักเลือดและชี่ได้ดี

• แต่บางสำนักบอกว่าตะแคงซ้ายก็ได้ ดังนั้น หากจะตะแคงซ้ายท่าที่เหลือก็ต้องกลับข้างด้วยนะครับ

• หงายฝ่ามือขวาขึ้น (ข้างเดียวกับที่ตะแคง) นิ้วโป้งอยู่ที่ร่องหลังติ่งหู สี่นิ้วหนุนใบหน้าและขมับขวา (เหมือนใช้มือรองแทนหมอนบางส่วน) อาจใช้หมอนเตี้ยๆเพื่อให้ลำคอเป็นแนวตรงขนานไปกับพื้น
• มือซ้ายวางคว่ำลงสบายๆบนสะโพกซ้ายหรือใช้ท่ากำมือมั่น (握固) หรือวางไว้ที่หน้าท้องน้อย (ตันเถียนล่าง) หรือไว้ที่ต้นแขนอีกข้าง
• ขาขวา (ขาล่าง) ให้งอหัวเข่าเข้ามาเล็กน้อยในองศาที่สบาย
• ขาซ้าย (ขาบน) ให้เหยียดตรงตามธรรมชาติ วางซ้อนทับอยู่บนขาขวา หรือเหลื่อมไปข้างหลังเล็กน้อยเพื่อไม่ให้กดทับกันจนปวด

หลักสำคัญคือการให้กระดูกสันหลังเรียงตัวตรงเหมือนร้อยลูกปัด

💤 เมื่อจัดท่าเสร็จแล้วก็เป็นการทำงานของจิตใจเพื่อเข้าสู่สภาวะจำศีลหัวใจ (蟄心)

• ให้หลับตา สงบจิตใจกลับเข้ามาอยู่ในร่างกาย
• ระลึกถึงจุดตันเถียน (ในท้องน้อย) ให้ความรู้สึกและความอุ่นของร่างกายทั้งหมด ดิ่งลงไปรวมกันที่จุดตันเถียนล่าง จิตนาการว่าจิตใจย้ายลงไปนอนหลับอยู่ในท้องน้อย (龍歸元海，陽潛於陰。人曰蜇龍，我卻蜇心。)
• หายใจลึกและละเอียด ไม่ต้องบังคับลมหายใจ ให้ตามดูลมหายใจที่ค่อยๆผ่อนคลายลง ปล่อยให้ลมหายใจยาว ลึก ละเอียด เบา และช้าลงเรื่อยๆ ราวกับเป็นมังกรที่จำศีลอยู่ใต้ก้นทะเลลึก (默藏其用，息之深深。)
• นอนให้สงบสบาย ดั่งนอนอยู่บนเมฆขาวที่ลอยสูง และไม่รับรู้ถึงเสียงใดใดในโลกนี้อีก (白雲高臥，世無知音。)

เคล็ดวิชามังกรจำศีลคือการ ดึงพลังหยางที่ลอยฟุ้งให้ดิ่งกลับลงมาซ่อนอยู่ใต้ความสงบของหยิน (การนอนหลับ) ซึ่งเปลี่ยนการนอนหลับธรรมดาให้กลายเป็นการชาร์จแบตเตอรี่ของจิตใจระดับลึกขั้นสุด หรือภาษาเต๋าเรียกว่าการบำเพ็ญเต๋าขณะนอน

ในทางแพทย์แผนจีนแนะนำให้นอนหลับก่อน 11 pm เพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเองตามวงจรพลังงาน และหากเป็นไปได้ควรงีบกลางวันในช่วงเวลาระหว่าง 11 am - 1 pm สัก 15-20 นาทีด้วย เพื่อเป็นการพักผ่อนหัวใจตามหลักแพทย์แผนจีนครับ

เคล็ดลับในการนอนหลับของปรมจารย์เฉินท๋วนนั้นไม่ซับซ้อน ท่านเพียงแค่นอนลงและผ่อนคลายอย่างเต็มที่ แล้วจินตนาการว่ามีระลอกคลื่นน้ำเบาๆอยู่รอบตัว และท่านกำลังลอยอยู่บนผิวน้ำ

ท่านี้ใช้ในการนอนสมาธิ หรืองีบกลางวัน หรือนอนหลับจริงๆก็ได้ ซึ่งหากใช้ท่านี้ในการนอนหลับจริงๆ แน่นอนว่าขณะหลับแล้วย่อมมีการพลิกตัวไปมา ท่าก็จะเปลี่ยนไป ซึ่งไม่เป็นไรเป็นเรื่องปกติ เพียงแต่เมื่อถึงเวลาตื่นนอนแล้ว ให้กลับมาทำท่านอนสมาธินี้และทำสมาธิอีกสัก 5 นาทีก่อนแล้วค่อยลุกจากเตียง

ในการนอนหลับท่านี้จะช่วยฟื้นฟูพลังจิตใจที่ร่อยหลอให้กลับมาเต็มเปี่ยมได้ และจะตื่นขึ้นมาอย่างสดชื่นครับ

คืนนี้ลองจัดท่าทางตามเคล็ดวิชา
แล้วปล่อยใจให้ได้จำศีล
สวัสดีครับ^_^

ปรมาจารย์เฉินท๋วน (陳摶)
เซียนนิทรา (睡仙)

แถม

"ยามเข้านอน ให้จัดการสลัดภารกิจการงานการวางแผนครุ่นคิดกังวลทั้งหมด เมื่อความคิดผุดขึ้นมาก็ขจัดทิ้งไป ค่อยๆขจัดจนค่อยๆน้อยลง จากค่อยๆน้อยลงจนค่อยๆไม่มี แล้วการหลับสนิทอย่างเป็นธรรมชาติจะบังเกิดขึ้นเอง" (入寢時，將一切營為計慮，舉念即除，漸除漸少，漸少漸無，自然可得安眠。)
-เช๋าทิ๋งต้ง (曹廷棟)

หากตาหลับแต่เสิน (神 - จิต) ยังไม่หลับ เลือดจะยังคงถูกสูบฉีดไปเลี้ยงสมองเพื่อขบคิด ทำให้ตับ (ซึ่งเก็บเลือดตอนหลับ) ไม่สามารถทำหน้าที่ฟอกและกักเก็บเลือดได้อย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ตับพร่องและเกิดไฟตับตีขึ้นในวันรุ่งขึ้น (ปวดหัว ตาร้อน หงุดหงิดง่าย ฯลฯ)
คำว่า "ค่อยๆน้อยลงจนค่อยๆไม่มี" คือสภาวะ จั้ววั่ง (坐忘 - การนั่งลืม) แต่ย้ายมาทำในท่านอน เพื่อคืนสู่สภาวะอู๋จี๋ (無極) หรือความว่างเปล่าก่อนกำเนิด

"อย่าได้ฟุ้งซ่านถึงเรื่องอดีต อนาคต เรื่องตัวเรา หรือเรื่องของผู้อื่น เพียงใช้หนึ่งความดีงามเป็นความคิดอ่าน แล้วความฝันอันแปลกประหลาดจะไม่เกิดขึ้น การควบคุมชี่และปรับเสินเช่นนี้ จึงจะนับเป็นการรู้จักรักถนอมสมบัติล้ำค่าของตนอย่างแท้จริง" (勿想過去未來人我等事，惟以一善為念，則怪夢不生。如此御氣調神，方為自愛其寶。)

-โย๋วเชิ๋ง (尤乘)

ความฝันไม่ใช่แค่เรื่องของจิตใต้สำนึก แต่มันคือการล่องลอยของเสิน เมื่อเสินไม่มีที่พำนักอันสงบ มันจะล่องลอยออกไปจนเกิดเป็นภาพฝันแปลกประหลาด (怪夢)
การใช้หนึ่งความดีงามเป็นความคิดอ่านนั้น ไม่ได้หมายถึงการนั่งคิดว่า "ฉันเป็นคนดี" แต่หมายถึงการจดจ่ออยู่กับสภาวะจิตที่เป็นหนึ่ง ไร้ทวิภาวะ ไม่แยกเขา-แยกเรา ไม่ยึดอดีต-อนาคต ไม่แยกดี-เลว ฯลฯ ซึ่งเป็นสภาวะที่หยินหยางรวมเป็นหนึ่ง การทำเช่นนี้เป็นการรักษาสมบัติล้ำค่าซึ่งก็คือ จิง ชี่ เสิน (精氣神) ไม่ให้รั่วไหล

"หากมีเรื่องครุ่นคิด จนไม่อาจนอนหลับ อย่าพลิกตัวไปมาบนหมอนขณะคิดกังวล เพราะนี่จะสูบพลังจิตใจไปมาก พึงลุกขึ้นนั่งชั่วครู่หนึ่งแล้วค่อยกลับไปนอนต่อ" (如有思想，不能安著，切勿在枕上轉側思慮，此最耗神，可坐起一時再睡。)

-น๋านฮ๋วนจิ่ง (南懷瑾)

การพลิกตัวไปมาบนเตียงในขณะที่จะนอนแต่สมองก็ครุ่นคิด จะทำให้ชี่เลือดแปรปรวน การขยับกายเป็นการกระตุ้นพลังงานหยางให้ตื่นตัว แต่ใจต้องการหยินเพื่อเข้าสู่ความสงบ การทำแบบนี้จึงเกิดการขัดกันเองในร่างกาย (ตรรกะเดียวกับการเหยียบคันเร่งแต่เหยียบเบรกไปด้วย) ส่งผลให้พลังเสินถูกรีดเค้นจนจิตล้าได้ครับ
เมื่อนอนไม่หลับ การลุกขึ้นนั่งเป็นการเปลี่ยนทิศทางของชี่โดยตรง ในทัศนะเต๋า การนั่งตัวตรงจะช่วยให้ชี่ขุ่นเบื้องบนดิ่งลงสู่จุดตันเถียนล่างได้ง่ายขึ้น และเป็นการตัดวงจรของสมองที่กำลังฟุ้งซ่าน เมื่อนั่งจนจิตเริ่มนิ่ง ชี่เริ่มลดต่ำลงจนเริ่มง่วง (หยินเริ่มก่อตัว) จึงค่อยเอนตัวลงนอนใหม่ จะหลับได้ง่ายกว่าการฝืนกลิ้งทรมานไปมาอยู่บนเตียงอย่างมากครับ

อ้างอิง
https://kknews.cc/health/v56xja4.html

https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E9%99%88%E6%8A%9F
https://www.facebook.com/share/p/18t5KiP8rX/

https://m.baidu.com/bh/m/detail/ar_9316550888500418999

ศาสตร์หน้าด้านใจดำ

ศาสตร์หน้าด้านใจดำ (厚黑學)

เขียน หลี่จงอู๋ (李宗吾)

แปลและเรียบเรียง กนกเกียรติ หริรักษ์หรรษา

สำนักพิมพ์ Harirak Farm

=======
ทดลองอ่านและเป็นเจ้าของได้ที่ https://cutt.ly/Pt22Vw26 เลยจ้า


=======
คำนิยม

ไม่อ่านศาสตร์หน้าด้านใจดำไม่อาจเป็นใหญ่
-ห้องสมุดตามใจ
https://www.facebook.com/theravenlibrary

หน้า หนาป้องคำครหาไม่หวั่นไหว
ด้าน ทนได้ทุกวิกฤตไม่คิดถอย
ใจ สงบนิ่งลึกซึ้งไม่พึงลอย
ดำ มืดคอยเด็ดขาดฆาตศัตรู
-เพจบทกวีที่สาบสูญ
https://cutt.ly/hiddenpoems

เข้มข้นสุดๆ ถ้าเข้มข้นกว่านี้ก็คงเป็นหนังสือต้องห้ามแล้ว!
-Jazzylj
https://twitter.com/jazzylj

ศาสตร์หน้าด้านใจดำ คือกระจกเงาบานใหญ่ที่ตีแผ่ความจริงอันโหดร้ายของโลก ละทิ้งจริยธรรมจอมปลอม แล้วมอบโล่เหล็กหนาและดาบเหล็กกล้าให้แก่ผู้ที่ปรารถนาจะรอดชีวิตและชนะศึกในโลกแห่งความเป็นจริง นี่คือวิชาที่คนดีต้องรู้ และคนทำงานใหญ่ต้องใช้
-กระจกดำ

เคล็ดลับกว่า 3,000 ปีแห่งประวัติศาสตร์ถูกเปิดเผยแล้วในหนังสือ "ศาสตร์หน้าด้านใจดำ" เล่มนี้แล้ว ความลับนี้เป็นความลับที่ไม่อาจให้ใครล่วงรู้ได้ หลังจากที่ผู้แปลมาขอให้ผมเขียนคำนิยม เมื่อได้อ่านศาสตร์หน้าด้านใจดำเล่มนี้ไม่ถึงครึ่งเล่ม ผมถึงกับอุทานออกมาเลยว่า "เป็นหนังสือดี ดีมาก โคตรดี แต่ห้ามตีพิมพ์ แม้ต่อให้ตีพิมพ์จำหน่ายก็จะขายไม่ออก เพราะจะไม่มีใครแนะนำใครต่อแน่นอน" มันเป็นความลับระดับที่พ่อก็ไม่อาจบอกกล่าวสอนลูกได้แม้อยากจะสอนแค่ไหนก็ตาม แต่ผู้แปลมีจิตเมตตา (ที่อาจมากเกินไป) ต้องการเผยแพร่ความรู้ดี ๆ ต่าง ๆ แก่โลกใบนี้โดยไม่หวงหรือปิดบังเลย เขาจึงตั้งใจที่ตีพิมพ์หนังสืออันทรงพลังนี้ แม้มันก็คงจะขายไม่ออกเหมือนหนังสืออันทรงพลังเล่มอื่น ๆ ของเขาก็ตาม
ผมเคารพเจตนารมณ์ของผู้แปล ดังนั้นผมจึงขอย้ำกับผู้อ่านอีกครั้ง หนังสือนี้เป็นหนังสือที่ดีมาก เหมือนหนังสือเล่มอื่นๆของผู้แปลผู้นี้ แต่ผมไม่แนะนำให้คุณอ่าน เพราะผมจะเก็บไว้อ่านคนเดียว
-นิรนาม

ท่านเจ้าลัทธิหวนคืนปรภพ เพื่อเผยแผ่ศาสตร์หน้าด้านใจดำต่อไป ทำให้เหล่าสัมภเวสีวิญญาณเร่ร่อน ได้พบช่องทางเลื่อนขั้นร่ำรวยโดยพลัน; ท่านอาจารย์ลาลับโลกหล้า มิต้องคอยประจานเสียดสีสังคมอีกต่อไป ปล่อยให้พวกข้าราชการฉ้อฉลและคหบดีชั่วช้า ทำเรื่องเลวทรามต่ำช้าโกงกินกันอย่างสบายใจ
-เหริ่นรุ่ยหรู (任瑞如) คำไว้อาลัย

สอดแทรกคำเสียดสีไว้ในศาสตร์หน้าด้านใจดำ ด้วยเมตตาจิตดั่งพระเซียน ส่องสว่างสะท้อนเกียรติภูมิเคียงคู่ยอดคนผู้ถวายฎีกาเถรตรงทั้งก่อนและหลัง; อุทิศทุ่มเทแรงกายใจให้แก่การรจนา ด้วยคุณธรรมความรู้และสติปัญญาดั่งปราชญ์แท้ สมควรได้รับการยกย่องเคียงนามสี่มหาพงศาวดารทั้งในอดีตและปัจจุบัน
-หลี่เจียนไป๋ (李堅白) คำไว้อาลัย

The Matrix Finger - ดรรชนีไล่ล่า ท่ามือบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ พัฒนาสมอง

การหมุนลูกติ้งเพลินๆช่วยให้ผ่อนคลายได้มาก แต่ว่าบางเวลาก็ไม่มีลูกติ้งอยู่กับตัว เราจะทำอย่างไรดีเพื่อให้ได้สรรพคุณคล้ายกับการหมุนลูกติ้งที่ช่วยบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ ลดความวิตกกังวล พัฒนาสมอง และอื่นๆ (เข้าไปอ่านรายละเอียดได้ที่บทความ ลูกเป่าติ้ง - ลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณ)

วันนี้ผมมีเทคนิคหมุนลูกติ้งแบบไร้ลูกติ้งมาฝาก ซึ่งผมเรียกมันว่า "ดรรชนีไล่ล่า" (The Matrix Finger) เป็นการใช้นิ้วมือในการกู้คืนจิตใจชั้นยอดและพรางตาได้เนียนที่สุดครับ

🎮 วิธีเล่น

1. เริ่มด้วยการเอานิ้วโป้งมือซ้ายแตะปลายนิ้วชี้มือขวา
2. จากนั้นใช้นิ้วโป้งมือขวาขึ้นข้างบนแล้วแตะกับปลายนิ้วชี้มือซ้าย
3. ให้คุณขยับนิ้วโป้งสลับไต่ขึ้นไปเรื่อยๆ โดยเปลี่ยนคู่นิ้วจากนิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง นิ้วก้อย
4. เมื่อถึงนิ้วก้อยแล้ว แล้วก็ไต่ขึ้นต่อไปจากนิ้วก้อย นิ้วนาง นิ้วกลาง นิ้วชี้ ก็จะกลับมาที่เดิม แล้วก็ไต่นิ้วโป้งขึ้นไปแบบเดิมวนไปเรื่อยๆครับ

• อาจเริ่มต้นจากนิ้วโป้งมือขวากับนิ้วชี้มือซ้ายก็ได้
• อีกทางเลือก เมื่อไต่ขึ้นถึงนิ้วก้อยแล้ว ก็อาจไต่ลงแบบย้อนกลับทางเดิมก็ได้

🧠 สรรพคุณระดับลึก เมื่อนิ้วขยับ จิตกลับบ้าน

ทำไมการขยับนิ้ววนๆแบบนี้ถึงทรงพลังใกล้เคียงกับการหมุนลูกติ้ง?

1. ดึงจิตใจกลับบ้าน (Grounding): การที่นิ้วสัมผัสและโฟกัสการเคลื่อนไหว จะช่วย "ตัดวงจรความคิดฟุ้งซ่านในหัว" แล้วดึงสติให้กลับมาอยู่ที่มือกับปัจจุบันขณะตรงหน้าทันที
2. บริหารเส้นเอ็นและพัฒนาสมอง: การไต่ไล่ล่าสลับนิ้วแบบนี้ บังคับให้สมองซีกซ้ายและขวาต้องสั่งการประสานงานกันอย่างละเอียด เป็นการฝึกสมองที่ช่วยลดความเสี่ยงสมองล้า คลายความตึงเครียดของระบบประสาทส่วนกลางได้ดีเยี่ยม และเป็นการกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดเล็กและเส้นเอ็นที่เราแทบไม่ได้ใช้เลยในยามนั่งหน้าคอมฯ
3. เครื่องมือเช็คสติ: วิธีนี้คือเซฟตี้คัทหน้างานที่ดีมาก ถ้านิ้วคุณเริ่มจิ้มผิดๆถูกๆหรือนิ้วพันกัน นั่นคือสัญญาณเตือนทันทีว่า "ใจคุณเริ่มลอยไปคิดเรื่องอื่นแล้ว" มันช่วยดักคอความฟุ้งซ่านได้อย่างเที่ยงตรงที่สุด

☯️ บทสรุปชวนคิด

ในวิถีชีวิตรีบเร่งที่ชวนให้เราส่งใจออกนอกตลอดเวลาจนเหนื่อยใจ แต่ดรรชนีไล่ล่านี้คืออุบายเล็กๆที่ช่วยให้คุณได้กลับมาอยู่กับตัวเองท่ามกลางความวุ่นวาย โดยไม่ต้องมองหาอุปกรณ์ใดๆให้ยุ่งยาก

ลองเล่นกันดูครับ แล้วคุณจะพบว่า ความสงบตอนนี้ไม่ได้อยู่ไกลเลย แต่อยู่ที่ปลายนิ้วมือของคุณเองนี่แหละ

ได้ลองเล่นตามแล้วเป็นอย่างไร? หรือนิ้วพันกันที่นิ้วไหนบ่อยๆ? ก็มาคอมเมนต์บอกกันหน่อยนะครับ

ขอให้สนุกและผ่อนคลายกับทุกจังหวะของชีวิตครับ

สวัสดีครับ ^_^

The Rest - การพักผ่อน ศิลปะในการดำรงชีวิตที่โรงเรียนไม่เคยสอน

ชื่อเสียงกับกายตนสิ่งใดใกล้ชิดกว่ากัน?

กายตนกับทรัพย์สินสิ่งใดมีค่ากว่ากัน?

ได้มากับสูญเสียสิ่งใดเป็นภัยกว่ากัน?

ยิ่งใคร่ได้จักหมดเปลืองมาก, เก็บไว้มากจักสูญเสียหนัก.

-คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 44

名與身孰親？

身與貨孰多？

得與亡孰病？

甚愛必大費，多藏必厚亡。

道德經

ในทุกวันนี้ที่หลายคนเติบโตมากับค่านิยมที่ต้องทำงานแบบ Hyper-Productive ตลอดเวลา ต้องพัฒนาตัวเองตลอดเวลา ต้อง FOMO มีปฏิสัมพันธ์ในโลกออนไลน์ตลอดเวลา ฯลฯ จนไม่มีเวลาได้พักผ่อนที่เป็นการพักผ่อนจริงๆ

โรงเรียนสอนให้เราทำงาน แต่ไม่เคยสอนให้เราพักผ่อนอย่างแท้จริง เมื่อชีวิตมีแต่การขับเคลื่อนใช้พลังงาน (หยาง) แต่ไม่มีการหยุดนิ่งเพื่อสะสมพลังงาน (หยิน) ระบบชีวิตย่อมเสียสมดุล และปลายทางคือการพังทลาย

เมื่อมนุษย์ผูกตัวตนไว้กับผลผลิต

เรื่องการพักผ่อน ทำไมโรงเรียนไม่สอน? เพราะระบบการศึกษาถูกออกแบบมาในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม เพื่อสร้างแรงงานป้อนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ ตัวตนของมนุษย์จึงถูกลดรูปให้เหลือแค่หน้าที่สร้างผลผลิตไม่ใช่เพื่อคุณค่าในตัวเอง คนเราจึงมักผูกคุณค่าของตัวเองกับตำแหน่งหน้าที่การงานที่ทำ การที่คนเราไม่ยอมพัก ไม่ใช่เพราะเขาไม่รู้ว่าต้องพัก แต่เพราะกลัว กลัวว่าจะสูญเสียตัวตนหากไม่ได้เป็นคน Hyper-Productive นี่คืออัตตาทางหยางที่ล้นเกินโดยไม่มีหยินอีกเช่นกัน ไม่ครบหยินหยางก็ไม่สมดุล ไม่สมดุลก็พังทลาย

แม่ของเราได้สอนคตินึงไว้ว่า "พักก่อนเหนื่อยจะไม่เหนื่อย" ซึ่งเป็นสิ่งที่เราปฏิบัติแล้วเห็นว่าจริง เพราะถ้าพักก่อนเหนื่อย พักไม่นานก็ทำงานต่อได้เลย แต่ถ้ารอให้เหนื่อยหนักๆถึงขีดสุดก่อนแล้วค่อยพัก มักจะต้องพักยาวจนไม่อาจทำงานอย่างต่อเนื่องได้ หรือบางคน ...อาจไม่ได้กลับมาทำต่ออีกเลย

คล้ายๆกับที่หมอบอกให้ดื่มน้ำก่อนกระหายนั่นแหละ เพราะถ้ารู้สึกกระหายแล้ว แปลว่าร่างกายขาดน้ำจนเริ่มไม่ปกติแล้ว แต่เรื่องทางกายนั้นเห็นง่าย เมื่อออกแรงจนเห็นว่าเริ่มจะเหนื่อยแล้วก็พัก และจัดการได้ไม่ยาก จึงขอละไว้ในฐานที่เข้าใจครับ แต่เรื่องทางใจนั้นเห็นยาก การฟังร่างกายตัวเองจึงสำคัญ จึงขอนำมากล่าวถึงศิลปะแห่งการพักผ่อนไว้ ณ ที่นี้

การละเลยเสิน (神) เมื่อจิตใจกลายเป็นจิตไร้บ้าน

งานที่ต้องใช้สมองคิด การเพ่งสมาธิจดจ่อ ในทางปรัชญาจีนเรียกว่าการใช้เสิน (神) ซึ่งมักแปลว่า จิตวิญญาณ สติรู้ตัว และสติปัญญา เป็นต้น ซึ่งในบทความนี้เราขอเรียกว่า "จิต" หรือ "จิตใจ" ก็แล้วกัน เพื่อผู้อ่านจะได้ไม่งงกับศัพท์เทคนิคมากนัก

ซึ่งจิตเองก็เหนื่อยได้เหมือนการใช้แรงกาย แต่เห็นได้ยาก บางคนถึงขั้นคิดว่า "แค่นั่งคิดจะไปเหนื่อยอะไร?" คนเราจึงละเลยการพักจิตใจ

• เมื่อแรงกายหมด ผลคือ ร่างกายเสื่อม พิการ หรือตาย (กายพัง)
• เมื่อแรงจิตหมด ผลคือ หมดไฟ ซึมเศร้า หรือวิกลจริต (จิตพัง)

อาการจะเริ่มจากการหยุดคิดไม่ได้ เริ่มรำคาญเสียงเล็กๆน้อยๆ นานไปจะเริ่มนอนไม่หลับ หรือพอจะหลับจะสะดุ้งตื่น เพราะจิตไม่สามารถเข้าไปพักในหัวใจที่เป็นบ้านของมันได้ เนื่องจากในทางปรัชญาจีนหัวใจเกี่ยวกับการรับรู้และเป็นบ้านของเสินหรือจิตนี้ นานไปพอจิตกลับเข้าหัวใจไม่ได้ก็ล่องลอย รู้สึกตัวเองไม่อยู่ในร่างกายนี้ นานไปเริ่มรู้สึกเหมือนวิทยุที่จูนคลื่นไม่ติดกับโลกภายนอก และปลายทางมีอยู่สองทางอันสุดโต่งคือ

• ทางหยิน (ดิ่งสุด) กลายเป็นโรคซึมเศร้า นิ่งงัน ไร้พลังงาน
• ทางหยาง (พุ่งสุด) กลายเป็นบ้า วิกลจริต คุ้มคลั่ง

ทั้งสองทางเป็นการหลุดออกจากโลกความเป็นจริงไปสู่โลกลวงที่สร้างขึ้นเองเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จากการใช้ความคิดไม่เคยหยุดพัก สุดท้ายร่างกายก็สั่งให้พักอย่างไร้กำหนดด้วยอาการเหล่านี้

แต่สามารถรักษาได้ครับ ไปหาหมอยิ่งเร็วยิ่งดี เพราะนานไปร่างกายจะปรับตัวตามโลกลวงที่สร้างขึ้น ทำให้แม้รักษาหายก็ไม่ 100%

เชยชมไปยังที่ว่างนั้น, ห้องว่างเปล่าก็กำเนิดแสงสว่าง, ความมงคลย่อมสถิตหยุดอยู่.

อันว่าตัวอยู่นิ่งแต่ใจไม่หยุด, นี่เรียกว่าการนั่งห้อ.

-คัมภีร์จวงจื่อ บทที่ 4

瞻彼闋者，虛室生白，吉祥止止。

夫且不止，是之謂坐馳。

莊子

ถอดรหัสภาวะหมดไฟ (Burnout) ด้วยปรัญชาจีน

แต่บางคนโชคดีหน่อย มีคัตเอ้าท์ที่เรียกว่าการหมดไฟ ทำให้อาการไม่ลุกลามจนจิตพัง ร่างกายตัดไฟกลางทาง

ในกรณีหมดไฟนี้ หลายคนชอบไปพูดปลุกใจว่า "ฮึดหน่อย สู้ๆหน่อย" ถ้าเจ้าตัวเอาด้วยละก็จิตจะพังกว่าเดิม เพราะที่หมดไฟก็เพราะแต่เดิมเคยไฟแรงไม่เคยพัก ตอนนี้ไฟเผาหัวใจจนเชื้อไฟมอดหมด น้ำที่คอยถ่วงดุลไฟก็แห้งผากไปแล้ว ถ้ายังเอาไฟไปจุดอีกใจก็ยิ่งพังหนักกว่าเดิม

ทางที่ดีคือการพักผ่อนอยู่กับความว่างเปล่า เพื่อรอให้ร่างกายฟื้นฟูตัวเอง สะสมธาตุน้ำ (ไต) และธาตุไม้ (ตับ) เมื่อน้ำอุดมสมบูรณ์ไม้ก็แข็งแรง ฟืนจากไม้นั้นจะค่อยๆส่งผ่านเป็นเชื้อไฟที่อบอุ่นและเสถียรให้แก่ธาตุไฟ (หัวใจ) อีกครั้งอย่างสมดุล การหมดไฟก็คือการที่ร่างกายบังคับให้พักก่อน เป็นคัทเอ้าท์ก่อนลุกลามไปสู่การจิตพัง

แต่ก็ควรทบทวนสิ่งที่ทำก่อนหน้านั้นด้วยนะครับว่า กดดันตัวเองมากเกินไปมั้ย? ตัดสินตัวเองมากเกินไปมั้ย? บ้าพลังมากเกินไปมั้ย? ฯลฯ จนสิ่งเหล่านั้นคอยเร่งแผดเผาตัวเองจนหมดไฟเสียสมดุล เมื่อทบทวนได้ความแล้วก็อย่ากลับไปทำแบบนั้นอีก จากนั้นพยายามค้นหาความหมายที่แท้จริงของตัวเองให้เจอ ลดการตัดสินตัวเองลง และสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ตัวตนภายใน อย่าลืมโอบกอดตัวเองทั้งภายในและภายนอกด้วยนะ

สัญญาณเตือน เมื่อพลังเสินของคุณกำลังจะหมดหลอด

โบราณว่า "กันไว้ดีกว่าแก้" เราไม่จำเป็นต้องรอให้ร่างกายตัดคัตเอาต์หรือรอให้วิกลจริตแล้วค่อยพัก เราควรเรียนรู้การพักให้อยู่ในชีวิตประจำวัน หยินหยางต้องสมดุล ชีวิตจึงจะดำรงอยู่และขับเคลื่อนไปได้

ในประเทศที่เจริญแล้วมีการเรียกร้องให้ทำงาน 4 วันต่อสัปดาห์โดยได้เงินเดือนเต็ม เพราะพวกเขาเจ็บมามากแล้วกับแนวคิด Hyper-Productive ที่ต้องทำงานเยอะๆ หรือพัฒนาตัวเองแบบไม่ต้องพัก ทำให้มีอัตราการฆ่าตัวตาย หมดไฟ ซึมเศร้าเต็มเมือง ซึ่งสิ้นเปลื้องทรัพยากรมนุษย์มากเกินไป ดังนั้น การทำงานแค่ 4 วันแบบจิตที่มีพลังเต็มเปี่ยม ย่อมได้ผลงานที่มีคุณภาพกว่าการมานั่งเบลอๆหน้าคอมฯ 7 วันต่อสัปดาห์อย่างมาก แต่ในโครงสร้างสังคมที่ยังไม่ได้เอื้ออำนวยแบบนั้น เราจำเป็นต้องสังเกตสัญญาณเตือนของร่างกายเอง ดังนี้

1. อ่านหนังสือประโยคเดิม 3 รอบแล้ว แต่ไม่เข้าหัวเลย
2. มองจอแล้วภาพมันเหมือนลอยๆ หรือละลายย้อยลงมา ตาเริ่มเบลอ
3. รำคาญเสียงหรือเรื่องเล็กๆน้อยๆที่ปกติไม่เคยรำคาญมาก่อน
4. มึนตึง เบลอ หัวตัน เริ่มคิดอะไรไม่ออก
5. สายตาเริ่มลอย ไร้จุดโฟกัส

เป็นต้น

เมื่อรู้สึกประมาณนี้เมื่อไหร่ต้องพักทันที ไม่ต้องรอให้ถึงเวลาพัก เพราะถ้าฝืนจนพลังหมดหลอดบ่อยๆรอยร้าวจะสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

ศิลปะการพักผ่อนที่แท้จริง

สำหรับการป้องกันจิตพังสำหรับคนที่ยังไม่พัง คือ ต้องเรียนรู้ที่จะพักระหว่างงาน โดยปกติมักจะแนะนำให้ใช้เทคนิค Pomodoro หรือ 45/15 หรือ 50/10 สำหรับงานทั่วไปหรืองานที่ใช้ความจำ

สำหรับงานที่ต้องใช้ความต่อเนื่องแนะนำให้ใช้เทคนิค 90/20 คือ ทำงาน 90 นาที พัก 20 นาที ตัวเลขนี้ไม่ได้ตั้งขึ้นมาลอยๆ แต่เป็นการทำงานตามวงจรประสาทของสมอง (สำหรับรายละเอียดกดเข้าไปอ่านที่ชื่อเทคนิคได้เลย) แต่ต้องให้เวลาจัดสรรงานพวกนี้เป็นเพียงแค่เพดานสูงสุดเท่านั้น หากล้าก่อนก็ต้องพักก่อนได้

ซึ่งจะใช้การจับเวลาเพื่อช่วยเตือน เช่น แอปจับเวลาถอยหลังในมือถือก็ใช้ได้แล้ว หรือแอปจับเวลาสนุกๆอย่าง Focus Friend, Focus Quest, Age of Pomodoro หรือคำค้นในสโตร์ เช่น pomodoro หรือ focus เป็นต้นครับ หรือเพื่อความกิ๊บเก๋เป็นสีสรรสไตล์คลาสสิคก็อาจใช้นาฬิกาทรายมาจับเวลา อาจเลือกแบบ 25 นาที หรือ 30 นาที ก็ได้ แล้วค่อยพลิกเพื่อนับเวลาเพิ่มตามต้องการ

การพักระหว่างงานแบบนี้ เสมือนเป็นการลดความร้อนของเตาปฏิกรณ์แห่งจิตลงเมื่อร้อนจัด และทุกคาบที่ทำงานต่อก็เริ่มด้วยเตาที่พักเย็นแล้ว สมบูรณ์พร้อมที่จะผลิตงานทางความคิดได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

แต่บางคนอาจคิดว่า "ทำงานไปรวดเดียวแล้วค่อยทบไปพักเอาทีเดียวตอนเย็นก็ได้" จะทำอย่างนั้นก็ได้ แต่ความจริงของธรรมชาติไม่ได้เป็นอย่างนั้นด้วยครับ เพราะการเร่งเตาปฏิกรณ์ให้ร้อนจัดตลอดทั้งวัน แล้วค่อยไปพักทีเดียว แต่ระหว่างที่มันร้อนจนถึงจุดวิกฤตแล้วไม่ยอมพัก รอยร้าวก็ค่อยๆก่อตัว เมื่อสะสมไปนานวันเข้า อาการระหว่างทางที่เคยกล่าวไว้จะเริ่มมา หรือกรณีร้ายแรงคือจิตแตกสลายพังลงอย่างที่ได้กล่าวไป แต่ปัจจัยต้นทุนสุขภาพของแต่ละคนไม่เท่ากัน บางคนอาจไม่เป็นอะไรเลยก็ได้ ก็ถือว่าดีแล้วครับ ซึ่งวิธีที่แนะนำไปนั้นก็สำหรับป้องกันการฝืนใช้จิตจนเหนื่อยล้าเกินไป เพื่อไม่ต้องจ่ายหนี้ในภายหลัง

💡 วิธีจัดการเมื่อเริ่มมีรอยร้าวใหญ่ (อาการระยะเริ่มต้น)

แต่สำหรับคนที่รู้สึกว่าตัวเองเริ่มมีอาการคิดแล้วหยุดไม่ได้จนไม่ได้นอน นอนไม่หลับ หรือหลับก็สะดุ้งตื่นเองแบบไม่มีสาเหตุ หลับฝันเป็นมหากาพย์ตื่นมาแล้วเหนื่อยเหมือนไม่ได้นอน รำคาญเสียงหรือเรื่องเล็กๆน้อยๆ หรือจู่ๆก็มีอาการผวาในใจ ระแวง ตื่นตระหนก (Panic) จิตไม่สงบ หัวตันเบลอ หงุดหงิดง่ายผิดปกติ หรือกำลังหมดไฟ ฯลฯ เหล่านี้อาจเป็นอาการระหว่างทางก่อนที่จิตจะพังแตกสลาย หากอาการยังไม่หนักก็กลับมาเป็นปกติได้อย่างรวดเร็ว แต่ถ้าอาการหนักแล้วก็อาจใช้เวลาฟื้นฟูเป็นหลักปีถึงจะปกติจริงๆ

หลักการก็ทำแบบเดียวกับการป้องกันจิตพังครับ คือ แบ่งเวลาทำงานและพักด้วย 90/20 หรือ 50/10 หรือ 45/15 หรือ Pomodoro ซึ่งควรเลือกตามความเหมาะสม (ย้ำอีกครั้ง ถ้ามีอาการล้าก่อนต้องพักเลย) แล้ววันหยุดต้องพักแบบพักจริงๆ คืออยู่เฉยๆหรือปฏิบัติธรรมเดินจงกรมนั่งสมาธิ หรือทำงานบ้าน อะไรก็ได้ที่ไม่ต้องใช้ความคิดเพื่อพักจิต

แต่หลายคนอาจจะงงว่า "การพัก 10-20 นาทีจะไปช่วยรักษาอะไรได้?" ขอบอกเลยว่า ไม่ได้ช่วยรักษาแผลเก่าครับ แต่เป็นการไม่สร้างรอยร้าวเพิ่ม เพื่อให้ตอนนอนหลับร่างกายจะได้ซ่อมแซมรอยร้าวที่มีอยู่เดิม คือจ่ายหนี้เก่าไปเรื่อยๆโดยไม่สร้างหนี้ใหม่ ทำให้ไม่ไปถึงจุดที่จิตพัง และจะค่อยๆดีขึ้นทีละนิด ทำได้แบบนี้ 100 วัน (百日筑基 - ร้อยวันสร้างรากฐาน) จะดีขึ้นเกิน 50% และอาจหายดีได้ภายใน 1-3 ปี

สำหรับใครที่มีทุนทรัพย์แบบไม่ต้องทำงานก็ได้ การได้หยุดทำงานแล้วพักอยู่บ้านเฉยๆไปเลย แบบนี้ไม่ถึงปีสองปีก็อาจหายดีได้ครับ หากพักฟื้นอย่างถูกวิธี

หากต้องการให้หายเร็วขึ้น ต้องใส่ใจเรื่องอาหารการกินให้ดี การออกกำลังกายก็สำคัญ (อย่างน้อยช่วงกลางสัปดาห์สัก 2 วันตอนเย็น ออกกำลังหนักๆแบบใช้เวลาสั้นๆ เพื่อระบายไฟสะสม) และไปหาหมอแผนจีนให้ช่วยรักษาอาการที่เป็น หมอจะฝังเข็มเพื่อปรับสมดุลหรือจ่ายยาสมุนไพรเพื่อบำรุง จะช่วยให้นอนหลับดีขึ้นและสบายตัวขึ้น ซึ่งจะช่วยให้มีกำลังใจมากขึ้นด้วย

🚨 วิธีจัดการเมื่อ "จิตพัง" ไปแล้ว (สถานีปลายทาง)

สำหรับคนที่จิตพังแล้ว คือเป็นซึมเศร้าหรือคลุ้มคลั่งแล้ว จำเป็นต้องไปพบแพทย์เท่านั้น การบำรุงหรือแค่พักผ่อนไม่อาจช่วยได้อีกต่อไป และหากมีอาการคลุ้มคลั่งควรไปพบแพทย์แผนปัจจุบันร่วมด้วยเพื่อใช้ยาระงับอาการให้ปลอดภัย และรักษาควบคู่กับแพทย์แผนจีนทั้งฝังเข็มและสมุนไพรเพื่อให้ช่วยเยียวยาในแนวทางของการขับเสมหะร้อนที่อุดกั้นทวารหัวใจ เพราะตอนความเครียดสะสมจนระบบชี่ติดขัด ของเหลวในร่างกายจะงวดตัวกลายเป็นเสมหะเหนียวข้น และถูกไฟแห่งความเครียดพัดพาขึ้นไปบดบังช่องทางของจิต ทำให้การรับรู้โลกบิดเบือนไป แพทย์แผนจีนจะช่วยทะลวงเสมหะและดับไฟตรงนี้ลง เพื่อเปิดทวารหัวใจให้จิตได้กลับบ้าน (แต่ก็อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เหมือนกัน) และเป็นการรักษาให้หายจากทั้งภายในและภายนอกร่วมกัน แนะนำว่ายิ่งไปรักษาเร็วเท่าไหร่ยิ่งดี ซึ่งอาจกลับมาได้ 100% แต่ถ้าปล่อยให้เนิ่นช้าออกไปเป็นปีๆ ร่างกายจะเริ่มปรับตัวให้เข้ากับความผิดปกตินั้น จนแม้ภายหลังจะรักษาหายแล้วก็ไม่ปกติเหมือนเดิม ย้ำอีกที ยิ่งไปพบหมอเร็วเท่าไหร่เร็วยิ่งดี

แล้วแบบไหนที่เรียกว่า "พักผ่อนจริงๆ"?

หลายคนมักจะพักด้วยการเล่นเน็ต เช็คฟีด ไถมือถือ เสพสื่อไปเรื่อยๆ แต่นั่นไม่ใช่การพักผ่อน เพราะจิตยังต้องทำงานขบคิดและประมวลผลข้อมูลอยู่ การพักผ่อนจิตที่เป็นการพักผ่อนจริงๆ คือ การอยู่เฉยๆ ไม่ทำอะไรที่เป็นการใช้สมองขบคิดเลย เช่น

• กิจกรรมที่ควรเลี่ยงช่วงพัก เช่น ไม่เล่นคอมฯ ไม่เล่นเกม ไม่เล่นมือถือ ไม่เช็คเฟซฯ ไม่เล่นเน็ตฯ ไม่อ่านหนังสือ ไม่ดูหนัง ไม่ฟังพอคแคสต์ ไม่ช๊อปออนไลน์ ฯลฯ
• กิจกรรมที่ทำได้ เช่น กวาดบ้านถูบ้าน จัดบ้าน ล้างจาน เดินจงกรม นั่งหลับตาทำสมาธิ ฟังเพลงบรรเลงเบาๆฟีลกู๊ด ใช้ฝ่าเท้าเหยียบคลึงลูกเทนนิส หมุนลูกติ้ง รำมวยจีน ทำดรรชนีไล่ล่า นั่งโง่ๆ หรือทำอะไรก็ได้ที่ดูไร้จุดหมาย

หลักคิดคือต้องสลับหยินหยาง งานใช้สมองเป็นหยาง เมื่อพักให้ทำงานหยินประเภทตรงข้ามแทน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้การขบคิดหรือการโฟกัสมากนัก ก็ลองเอาแนวคิดนี้ไปปรับใช้ดูครับ ถ้านึกอะไรไม่ออกก็นั่งโง่ๆเหม่อมองยอดไม้พลิ้วไหวไปตามลม สายตายก็ได้ผ่อนคลาย จิตก็ได้พักจากการขบคิดด้วย จริงๆวิธีนี้อาจดีที่สุดด้วยซ้ำ คล้ายๆหลักการนั่งลืม (坐忘 - จั้ววั่ง) ของปรัชญาเต๋า

วางระยางค์สังขาร, ปลดเปลื้องความหลักแหลม, แยกลักษณ์ละปัญญา, หลอมรวมกับมหามรรคา[เต๋า], นี่เรียกว่าการนั่งลืม.

-คัมภีร์จวงจื่อ บทที่ 6

堕肢体，黜聪明，离形去智，同于大通，此谓坐忘。

莊子

คือควรปล่อยให้ตัวเองได้พักที่เป็นการพักจริงๆ ช่วงพักระหว่างงานก็ควรพักแบบนี้ ไม่ใช่พักด้วยการเล่นเน็ต นั่นยังคงเป็นการใช้จิตอยู่ไม่ต่างจากการทำงานเลย ต้องเปลี่ยนมาใช้สายตาไปกับสิ่งที่ไร้รูปทรง หรือพักสายตาหลับตาไปเลยยิ่งดี

🏢 วิธีเนียนพักในที่ทำงาน

แต่สำหรับคนทำงานออฟฟิศ ในสำนักงานคงไม่สามารถนั่งพักเฉยๆได้แน่ๆ เพราะอาจโดนเพ่งเล็ง ก็ให้เปลี่ยนกิจกรรมเป็นการเดินไปส่งเอกสารที่แผนกอื่น นั่งทำดรรชนีไล่ล่า นั่งหมุนลูกติ้งอยู่ที่โต๊ะ (เพื่อสงบความคิด ในที่ทำงานควรใช้แบบไม่มีเสียง) จัดไฟล์ในเครื่อง ไล่ลบอีเมล์ แวะไปเข้าห้องน้ำ หรือเดินไปสูดอากาศข้างนอกห้อง มองวิวไกลๆ ฯลฯ อะไรก็ได้ที่ทำแบบเน้นปริมาณได้แบบไม่ต้องคิดเชิงคุณภาพมากนัก

หากเป็นครูอาจารย์ ที่ต้องสอนคลาสยาวหลายชั่วโมง ช่วงพักก็อาจปล่อยพักเบรกไปเลย หรือจ่ายงานให้นักศึกษารวมกลุ่มสนทนากันเองในช่วงพักนั้น เพราะยังไงการสอนแบบอัดต่อเนื่องไม่มีพักช่วงหลังก็เรียนไม่เข้าหัวอยู่แล้ว การพักเองก็เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพทั้งตัวผู้สอนและผู้เรียนไปด้วย

อาชีพสายบริการ ค้าขาย งานกลุ่มนี้มักถูกตัดจังหวะด้วยลูกค้าตลอดเวลา กลยุทธ์คือการพักสั้นๆทุกครั้งที่สลับเปลี่ยนลูกค้า หรือช่วงที่ไม่มีลูกค้าเดินเข้าร้าน 2-3 นาที ให้หลับตาลง สูดหายใจลึกๆลงไปที่ท้อง (หรือจิตนาการว่าหายใจลงไปถึงฝ่าเท้าเลยยิ่งดี เป็นการดึงไฟที่ค้างในหัวลงข้างล่าง) หรือหรือใช้ฝ่าเท้าเหยียบคลึงลูกเทนนิส (ช่วยดึงไฟลงล่างได้ดีมาก) ทำดรรชนีไล่ล่าหรือหมุนลูกติ้ง ไม่ต้องรอให้ถึงเวลาพักที่ตั้งไว้

อาชีพขับรถหรือขนส่ง ความปลอดภัยสำคัญที่สุด เมื่อขับรถติดต่อกัน 90-120 นาที จิตที่เพ่งมองถนนจะล้าและเสี่ยงอุบัติเหตุ จำเป็นต้องแวะปั๊มน้ำมัน พักรถและพักคน 15-20 นาที ลุกขึ้นมายืดเหยียด สะบัดมือสะบัดเท้าเพื่อระบายไฟสะสม

สำคัญคือการรู้ตัวทั่วพร้อม ขอเพียงแค่รู้ว่าตอนไหนจิตของคุณเริ่มตึงและคุณมีอุบายเล็กๆในการหย่อนมันลง แม้จะเป็นเวลาเพียงไม่กี่นาทีท่ามกลางความวุ่นวายในที่ทำงาน นั่นก็คือนวัตกรรมในการถนอมจิตใจแล้วครับ

💤 ศาสตร์แห่งการนอนหลับตามนาฬิกาชีวิต

ในเรื่องการนอนหลับ ตามหลักแพทย์แผนจีนแนะนำว่า

• ช่วงกลางคืน ควรหลับก่อน 11 pm เพื่อให้ร่างกายได้ซ่อมแซมตัวเองอย่างเต็มที่ ซึ่งควรเตรียมนอนตั้งแต่ 7 pm แล้ว คืองานขบคิดทุกอย่างต้องหยุด ปรับอารมณ์ให้ผ่อนคลาย ฟังเพลงบรรเลงเพราะๆ อ่านหนังสือเบาๆ ไม่ทำกิจกรรมหนักๆ และควรเข้านอนช่วง 9 pm - 11 pm
• ช่วงกลางวัน (ถ้าทำได้) เวลาของหัวใจระหว่าง 11 am - 1 pm ควรงีบสัก 15 นาทีร่วมด้วย (ตั้งนาฬิกาปลุกด้วยนะ) เพื่อให้หัวใจได้พักและหยินหยางผลัดเปลี่ยน ในหลักปฏิบัติจริงของคนทำงานคือกินมื้อเที่ยงแล้วก็หาที่นั่งงีบ หลับไม่หลับไม่เป็นไร ขอให้ได้หลับตา

แล้วคนที่ชอบเล่นเกมกลยุทธ์ อ่านหนังสือหนักๆ อยากดูหนังฟังเพลง หรือฟังพอดแคสต์เพื่อพัฒนาตัวเองล่ะ การเรียนรู้และการพัฒนาตัวเองเป็นสิ่งที่ดีและควรทำ ผมสนับสนุนเรื่องนี้มาโดยตลอดครับ แต่บอกตรงๆนะครับ ...ให้เก็บไว้ทำในเวลาที่เหลือหรือวันหยุด และถือเป็นงาน ซึ่งต้องพักตามช่วงเวลาด้วยเช่นกัน

แต่สำหรับคนที่ร้อยร้าวเริ่มใหญ่แล้ว แม้วันหยุดก็ควรพักอย่างเดียวครับ ถ้ารู้สึกว่างมากก็ลุกขึ้นทำงานบ้านก็เป็นการพักจิตที่ดี ให้ร่างกายได้เข้าถึงโหมดเบื่อ เมื่อร่างกายเข้าสู่โหมดเบื่อร่างกายจะเริ่มพักระบบการคิดและเริ่มซ่อมแซมตัวเองในระหว่างวัน พอหายดีแล้วค่อยลุยต่อก็ยังไม่สายครับ (สมัยก่อนความเบื่อจุดประการความคิดสร้างสรรค์มานักต่อนักแล้ว)

ความสงบนิ่งชนะความร้อนรน.

ความใสสงบกระทำใต้ฟ้าให้เที่ยงตรง.

-คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 45

靜勝熱。

清靜為天下正。

道德經

บทส่งท้าย ยอมรับข้อจำกัดของธรรมชาติ

ในระบบเศรษฐกิจที่รีดเค้นแรงงานอย่างเต็มรูปแบบนั้น ต้องยอมรับว่า ถ้าเราต้องการถนอมร่างกายและจิตใจจริงๆ ก็จำเป็นต้องแบ่งเวลาพักผ่อนด้วยตัวเอง และแบ่งเวลาของความบันเทิงส่วนตัวหลังจากพักผ่อนแล้ว ไม่งั้นจะเป็นการไม่ได้พักเลย เพราะถ้าจิตพังแล้วก็คือโดนบังคับให้พักทุกอย่างแบบไม่มีกำหนดอยู่ดี และค่ารักษาก็ไม่ใช่ถูกๆ แถมยังทรมานมากอีกด้วย โดยที่คนส่วนใหญ่รอบตัวก็ไม่ค่อยอยากจะเข้าใจความป่วยของจิตพังว่ามันเลวร้ายแค่ไหน เพราะเป็นเรื่องข้างในที่ไม่มีใครเห็น แย่กว่านั้นคือพาลคิดว่าเอาแต่ใจหรือเรียกร้องความสนใจไปอีก

คนจีน (และประเทศเอเชียหลายแห่ง) ต้องเรียนกวดวิชาวันละ 14 ชั่วโมงเพื่อสอบเข้ามหาวิทยาลัย คนทำงานระบบ 996 คือทำงาน 9 am ถึง 9 pm สัปดาห์ละ 6 วัน เมื่อคนจีนวิ่งไม่หยุด (หยางสุดโต่ง) จนร่างกายและจิตใจพัง โครงสร้างสังคมเริ่มบิดเบี้ยว ทำให้ตอนนี้ในกลุ่มวัยรุ่นจีนเกิดลัทธิใหม่ขึ้นมาตอบโต้ ซึ่งขยายตัวรวดเร็วมาก นั่นคือลัทธิทั่งผิง (躺平 - นอนราบ) ด้วยการทำงานแค่พอกินพอใช้แล้วนอนแผ่ไปวันๆ ไม่คาดหวังอะไรในชีวิตอีกแล้ว เมื่อระบบเศรษฐกิจและสังคมบีบเค้นจนสายพิณตึงเปรี๊ยะจนแทบขาด สติจะทำให้มนุษย์หันกลับมาเยียวยาตัวเองด้วยความนิ่งเฉยไม่ดิ้นรน (หยิน) เพื่อถ่วงดุลรักษาชีวิต มนุษย์ไม่มีทางวิ่งหนีไปจากกฎแห่งความสมดุลของธรรมชาติ (เต๋า) ได้พ้น วันหนึ่งเมื่อเหนื่อยล้า ธรรมชาติจะบังคับให้คนเราต้องหยุดวิ่งและหันกลับมาหาความสงบนิ่งอยู่ดี เพียงแต่จะมาในรูปแบบไหนเท่านั้น

สรรพสิ่งเมื่อสูงสุดจักพลิกกลับ

-หลี่ซื่อชุนชิว

物極必反

吕氏春秋·博志

การที่ได้เห็นคนจิตพังจนเป็นโรคซึมเศร้ามากมายและตายคาไลฟ์ ต้องบอกเลยว่าในยุคสมัยนี้ การมีโอกาสได้พักผ่อนดูเหมือนจะเป็นของหรูหราไปแล้วจริงๆ ไม่ว่าจะด้วยสิ่งล่อใจต่างๆมากมายที่ต้องรู้เท่าทัน

อย่างโซเชียลมิเดียในยุคปัจจุบัน อาจเรียกได้ว่าเป็นโรงงานนรกสำหรับสูบพลังของจิตเพื่อเปลี่ยนเป็นเม็ดเงินอย่างไร้ความปราณีที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ชาติเลยก็ว่าได้ เพราะมันไม่ปล่อยให้คนได้พัก ดึงให้ต้องไถแทบตลอดเวลา ด้วยลูปที่ไถได้ไม่มีวันสิ้นสุด แต่พลังชีวิตมนุษย์มีวันสิ้นสุด การรู้เท่าทัน รู้วิธีการใช้งานและการพัก จึงเป็นความรู้ที่จำเป็นมาก เพราะรูปแบบการใช้ชีวิตได้เปลี่ยนไปจากธรรมชาติมากแล้ว

คนรุ่นก่อน ตอนนั่งรถเมล์ นั่งรอข้าว นั่งรอเพื่อน พวกเขามีโอกาสได้นั่งเฉยๆ ได้ชมนกชมไม้ระหว่างการเดินทาง จิตก็ได้เข้าไปพักในบ้าน (หัวใจ) บ้าง แต่สมัยนี้ แทบทุกคนพยายามอุดความว่างด้วยหน้าจอกันหมดแล้ว จิตไม่เคยได้กลับบ้าน และบ้าน (หัวใจ) ก็ร้อนขึ้นทุกวัน จนเมื่อถึงคราวหลับจิตก็เข้าบ้านไม่ได้แล้ว เพราะบ้านร้อนเกินไป (หัวใจร้อนนอนสะดุ้ง) นานวันเข้าบ้านของจิตก็ไหม้และพังพินาศลง จิตก็ไร้บ้านล่องลอยต่อไม่ติดกับโลกแห่งความจริง แล้วก็จิตแตกสลาย ซึ่งปลายทางไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

การที่คนในเมืองใหญ่ทุกวันนี้นิดหน่อยก็หงุดหงิดนิดหน่อยก็โมโห นั่นมาจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ จึงไม่เหลือพลังไว้รองรับอะไรอื่นได้อีกต่อไปแล้ว และพร้อมจะแตกร้าวได้ตลอดเวลาหากยังไม่เยียวยาตัวเอง

แต่แน่นอนว่าการจิตพังนั้นไม่ได้เกิดขึ้นในกันง่ายๆ หากไม่ได้โดนสิ่งที่รุนแรงมากๆมากระทบจนจิตพังทันที โดยทั่วไปจิตอาจค่อยๆสะสมรอยร้าว 10 ปี 20 ปี จึงค่อยเห็นอาการเตือนชัดเจน แล้วอีก 10 ปี 20 ปี ก็ค่อยจิตพังในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ระหว่างคลุ้มคลั่งพุ่งสุดหรือซึมเศร้าดิ่งสุด แต่หากตระหนักก่อนหรือระหว่างทางหากเห็นรอยร้าว แล้วเริ่มรู้จักศิลปะแห่งการพักผ่อน ก็อาจรอดพ้นปลายทางเช่นนี้ได้ ถ้าสภาพแวดล้อมความเป็นอยู่ไม่ใจร้ายจนเกินไป

ในสังคมแห่งการ Hyper-Produtive ที่เน้นแต่ผลลัพธ์โดยไม่สนใจสุขภาวะนั้น การพักผ่อนอาจดูไม่เท่ห์ไม่คูล แต่รู้ไว้เถิดว่าการยอมรับข้อจำกัดตามธรรมชาติของร่างกายมนุษย์นั้น เป็นการใช้ปัญญาสากลมากกว่าความถึกส่วนบุคคล การได้พักอย่างแท้จริงคือการได้ลิ้มรสการมีชีวิต และจะทำให้เราสามารถทำสิ่งที่รักได้อย่างมีประสิทธิภาพและยาวนาน กายหรือจิตก็ใช้แนวคิดเดียวกันนี้ได้ เพราะถ้าพักก่อนเหนื่อยจะไม่เหนื่อย พักก่อนพังจะไม่พัง

ขอให้ทุกท่านมีสุขภาพที่ดีทั้งกายและใจ

ผ่านพ้นวิกฤตแห่งยุคสมัยไปได้อย่างสมดุล

พร้อมคนที่คุณรักนะครับ

ขอให้บทความนี้ไปสู่ผู้ที่เหมาะสมด้วยเถิด

ด้วยความปรารถนาดี

สวัสดีครับ ^_^

การเรียนรู้ทางโลกนับวันยิ่งเพิ่มพูน, การเรียนรู้ทางเต๋านับวันยิ่งลดทอน.

ลดทอนแล้วลดลทอนอีก, จนถึงขั้นไร้กระทำ.

เมื่อไร้กระทำก็ไม่มีไม่กระทำ.

-คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 48

爲學日益，爲道日損。

損之又損，以至於無爲。

無爲而無不爲。

道德經

แถม

บทความที่อาจเกี่ยวข้องที่แนะนำให้อ่านครับ

• Tactical nap - งีบเชิงยุทธวิธี เพื่อกู้คืนพลังงานในภารกิจที่ยืดเยื้อ
• Shake it off - สลัดเรื่องเฮงซวยด้วยการเขย่ามันออกไป
• The Art of Silence - ศิลปะแห่งความสงัด
• 易筋經 - อี้จินจิง คัมภีร์เปลี่ยนเส้นเอ็น 8 กระบวนท่า
• การประสานอิน 九字印 - โยคะนิ้วเพิ่มพลังสมาธิฟื้นฟูร่างกายป้องกันภยันตราย
• The Matrix Finger - ดรรชนีไล่ล่า ท่ามือบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ พัฒนาสมอง
• 蛰龍法 - เคล็ดวิชามังกรจำศีล เทคนิคการนอนเพื่อสุขภาพแบบจีนโบราณ

ผู้ที่มีเริ่มมีอาการหยุดคิดไม่ได้ หรือแพนิคแล้ว มักได้รับคำแนะนำจากผู้คนว่า "นั่งสมาธิสิ จิตจะได้สงบ" แต่นั่นเป็นคำพูดจากคนที่ไม่รู้สถานการณ์

กายคือบ้านของจิต การนั่งสมาธิเปลี่ยนเสมือนการอยู่ในบ้านอย่างสงบนิ่ง ซึ่งเป็นเรื่องที่ดีมาก (เพราะการพักที่เราแนะนำมาตลอด ก็คือการให้จิตอยู่ที่บ้านจะได้พักเหนื่อย) แต่จะทำเช่นนั้นได้ บ้านต้องเป็น "บ้านที่ปกติ" แต่ในกรณีที่หยุดคิดไม่ได้หรือแพนิค ซึ่งเป็นอาการทางกายนั้น เปรียบเสมือน "บ้านที่กำลังไฟไหม้" หรือ "บ้านที่กำลังถูกพายุพัด" การบังคับให้ตัวเองเข้าไปอยู่ในบ้านที่ไฟไหม้ไม่น่าจะใช่ความคิดที่ดี กรณีเช่นนี้จึงควรนำจิตออกนอกบ้านก่อน รอให้ไฟสงบก่อน แล้วค่อยเข้าบ้านก็ยังไม่สาย แต่จะออกไปด้วยจิตเตลิดไร้ทิศทางก็ไม่เหมาะสม จึงต้องมีเทคนิคในการออกไปสู่ภายนอกโดยไม่หลง เพื่อให้กลับเข้าบ้านได้ในภายหลัง

ในปัจจุบันมีการพัฒนาเทคนิคที่เรียกว่า เทคนิค 5-4-3-2-1 คือ ให้หาสิ่งต่างๆเหล่านี้รอบตัว แล้วบอกกับตัวเองว่ามีอะไรบ้าง (บอกในใจก็ได้)

• 5 สิ่งที่เห็น
• 4 สัมผัส (ผิวสัมผัสพื้น, อุณหภูมิลมที่พัด, ฯลฯ)
• 3 เสียงที่ได้ยิน
• 2 กลิ่นที่รับรู้
• 1 รสชาติที่รับรู้ (กลืนน้ำลาย หรือจิบน้ำสักอึก)

เมื่อทำครบแล้วให้ถามตัวเองว่า "ตอนนี้ฉันปลอดภัยดีใช่มั้ย?" เมื่อเห็นรอบตัวปกติดี ก็จะเบาใจขึ้น (ก่อนหน้านี้ไฟไหม้บ้าน แต่ตอนนี้ออกมาที่ปลอดภัยแล้ว) ซึ่งเหล่านี้เป็นการดึงตัวเองกลับมาที่ปัจจุบันนี้ ตรงหน้านี้ เมื่อภายในสงบแล้ว ก็กลับเข้าไปในบ้านได้ หายใจลึกลงถึงส้นเท้า หรือนั่งสมาธิได้แล้วหากต้องการ

เมื่อภายนอกวุ่นวาย ก็กลับเข้ามาอยู่ภายในอย่างมีหลักการ เช่น ทำสมาธิ เป็นต้น เมื่อภายในวุ่นวาย ก็ออกไปข้างนอกอย่างมีหลักการ เช่น เทคนิค 5-4-3-2-1 เป็นต้น แต่หากวิเคราะห์ลึกลงไป การนั่งสมาธิ เป็นการทำสมาธิภายใน การใช้เทคนิค 5-4-3-2-1 เป็นการทำสมาธิภายนอก ก็เหมือนโรคร้อนโรคเย็น ต้องใช้ให้ถูกตำรับ ยารักษาโรคร้อนรักษาโรคเย็นไม่ได้ ยารักษาโรคเย็นรักษาโรคร้อนไม่ได้ การปฏิบัติให้ถูกต้องตามสถานการณ์จึงเป็นทางที่เหมาะสมที่สุด แม้วิธีหลักสำหรับกรณีทั่วไปอาจมีอยู่ก็จริง (คือการอยู่กับกาย) แต่ไม่ใช่จะใช้แค่อย่างเดียวอย่างตะพึดตะพือโดยไม่สนใจสถานการณ์เลย

🌾 "หญ้าคา" จากวัชพืชริมทางสู่ "อินทรียวัตถุศักดิ์สิทธิ์" ภูมิปัญญาร่วมที่ตรงกันในหลายวัฒนธรรม

หญ้าคาในวัฒนธรรมต่างๆ

คุณเคยสังเกตไหมครับว่า มนุษย์เราในแต่ละศาสนาและวัฒนธรรมที่อยู่ห่างไกลกัน กลับรับรู้ถึง "พลังงานพิเศษ" ของหญ้าคาตรงกันอย่างน่าอัศจรรย์ ราวกับเป็นรหัสลับที่ธรรมชาติมอบไว้ให้มนุษยชาติ

☸ ศาสนาพุทธ: ก่อนวันที่พระพุทธเจ้าจะทรงตรัสรู้ ท่านทรงรับหญ้าคา (กุสะ) 8 กำจากโสตถิยพราหมณ์ เพื่อปูลาดเป็นที่รองนั่งใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ และพระสงฆ์ไทยในปัจจุบันจึงใช้กำหญ้าคาประพรมน้ำพระพุทธมนต์ในพิธีทางศาสนา ถือเป็นหญ้ามงคล

🕉 ศาสนาพราหมณ์: มีการใช้หญ้าคา (กุสะ) บูชาเทพเจ้า และทำการประพรมน้ำมนต์ด้วยกำหญ้าคาเพื่อให้พื้นที่บริเวณนั้นบริสุทธิ์ ถือเป็นหญ้ามงคล

☯ ปรัชญาและพิธีกรรมพื้นบ้านโบราณของจีน: ในคัมภีร์อี้จิงกว้าที่ 28 (䷛ 大過) ได้บันทึกถึงการนำเอาหญ้าคามารองสิ่งศักดิ์สิทธิ์ (初六: 藉用白茅，无咎。) และในวิถีชาวบ้านก็มีการนำกำหญ้าคาสะบัดไปตามมุมมืดภายในบ้านเพื่อปัดเป่าสิ่งอัปมงคลให้ออกไปทางประตู ถือเป็นหญ้าที่มีความบริสุทธิ์และพลังแห่งการเริ่มต้นใหม่

💊 การแพทย์แผนโบราณ: ใบหญ้าคาใช้ต้มอาบแก้ผื่นคัน แก้ลมพิษ และแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย (ระบายพิษลมร้อนและทะลวงร้อนชื้น), ดอกหญ้าคาใช้ตำเป็นยาพอกแผลอักเสบ บวมฝีมีหนอง, รากหญ้าคาใช้ต้มดื่มแก้ร้อนใน แก้ไอกระหายน้ำ ลดความร้อนในเลือด และแก้พิษอักเสบในกระเพาะอาหาร รากหญ้าคาเป็นหนึ่งในส่วนผสมของจับเลี้ยง

🇹🇭 ภาคใต้ของไทย จ.ตรัง: มีวิถีพื้นบ้านในการถักหญ้าคาเป็นเชือกศักดิ์สิทธิ์แขวนไว้เหนือประตู เพื่อเป็นข่ายอาคมป้องกันภูตผีปีศาจและสิ่งไม่ดีไม่ให้เข้าสู่ตัวเรือน

🇯🇵 วิถีชินโตโบราณ ญี่ปุ่น: ถักหญ้าคาเป็นวงกลมเรียกว่าชิโนะวะ (茅の輪) มีหลายขนาด ขนาดใหญ่ทำเป็นซุ้มประตูในงานเทศกาลของศาลเจ้า หรือขนาดมาลัยแขวนไว้หน้าบ้าน หรือขนาดย่อส่วนเป็นเครื่องรางพกติดตัว เพื่อปัดเป่าโชคร้ายและโรคภัยไข้เจ็บ

🔮 อภิปรัชญาเบื้องหลังแห่งกระบี่ที่เติบโตจากดิน
ใบหญ้าคามีลักษณะเรียวยาว ปลายแหลม และขอบใบมีความคมกริบ รูปลักษณ์นี้จึงเปรียบเสมือนกระบี่เจ็ดดาวของนักพรตเต๋า หรือมีดหมอของไทย

✨ สิ่งที่ทุกวัฒนธรรมเห็นตรงกันคือ
หญ้าคาจัดเป็นหญ้ามงคลที่มีพลังงานหยาง (พลังแห่งความสว่าง การตัด และการปกป้อง) อย่างเข้มข้นและบริสุทธิ์โดยธรรมชาติ สามารถทำหน้าที่ขจัดปัดเป่าตัดพลังงานลบได้ทันที โดยไม่ต้องพึ่งพาคาถาอาคมปลุกเสก

จากพุทธภูมิ สู่แผ่นดินมังกร และวิถีชินโต วันนี้เราตั้งใจนำพลังงานธรรมชาติอันสากลนี้ มารังสรรค์เป็น "ชิโนะวะถักมือ" เครื่องรางพกพาที่เปี่ยมด้วยเรื่องราวและคุณค่าเหนือกาลเวลา อันเป็นเครื่องรางจากธรรมชาติที่เรียบง่ายชิ้นหนึ่ง

สั่งซื้อได้ที่

🌾 ชิโนะวะ (茅の輪 - Chinowa - วงแหวนหญ้าคา)

เครื่องรางหญ้าคาถักมือแบบญี่ปุ่นโบราณ [สินค้าพรีออเดอร์] https://s.shopee.co.th/20scTzDsWY

ชาวบ้านใน จ.ตรัง จะมีการถักเชือกหญ้าคาแขวนไว้หน้าบ้าน เนื่องจากมีความเชื่อว่าหญ้าคาจะช่วยขับไล่ภูตผีที่จะเข้ามาในบ้านได้
ที่มา: นางสาวปิยาภรณ์ วงศ์อักษร. (2560). การทำเครื่องรางจากหญ้าคา, 21 ธันวาคม 2563. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/77642

อ้างอิง

https://prakumkrong.com/26422/

https://www.facebook.com/share/p/17dSLjx8Dn/

https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%8D%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2