ลูกติ้งโบราณ - วอลนัทบริหารมือเพื่อสุขภาพ

https://www.zhihu.com/question/20454436?rf=20501732

ในบทความก่อนที่ผมได้พูดถึงเรื่องลูกติ้งซึ่งเป็นลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณไป ซึ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพ และก็มีหลายแบบไม่ว่าจะเป็นแบบมาตราฐานที่ข้างในมีเสียงกรุ๊งกริ๊งเหมือนขันทิเบต หรือเป็นหินกลึงกลม ลูกติ้งเป็นการออกกำลังกายเบาๆแบบหนึ่งด้วยการเอาลูกกลมๆคู่หนึ่งมาหมุนคลึงไว้บนมือ เพื่อช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อ นวดกดจุดบนฝ่ามือเพื่อบำรุงสุขภาพ และผ่อนคลายเป็นสมาธิ ซึ่งแบบดั้งเดิมที่ปราชญ์จีนสมัยก่อนใช้คลึงกันก่อนหน้าที่จะมีการผลิตลูกติ้งกลมๆขึ้นมานั้น คือ วอลนัทป่า หรือเรียกภาษาจีนว่าเหวินหวานเหอเถา (文玩核桃) ซึ่งในบทความลูกติ้งได้พูดถึงไว้พอสังเขป แต่บทความนี้เราจะคุยกันเรื่องลูกติ้งวอลนัทซึ่งเป็นลูกติ้งดั้งเดิมจากธรรมชาติกันแบบเน้นๆเลยครับ

ลูกติ้งแบบดั้งเดิมใช้เม็ดวอลนัทป่า ซึ่งวอลนัทป่าเนี่ยจะมีเปลือกแข็งหนา ไม่ใช่สายพันธุ์วอลนัทที่เอามาแกะกินทั่วไปครับ เพราะนอกจากเปลือกหนาแล้วก็เนื้อน้อยอีกด้วย วอลนัทป่าประเภทนี้จะสังเกตเห็นได้ว่าร่องมันจะดูโหดๆดุดัน ร่องโหดๆพวกนี้แหละครับที่เมื่อเอามาหมุนคลึงแล้วมันจะช่วยนวดกดจุดได้ดีนักแล

ราคาของเหวินหวานเหอเถาหรือลูกติ้งวอลนัทนี้ ราคาเริ่มต้นก็พอๆกับลูกติ้งมาตราฐานที่มีเสียงกรุ๊งกริ๊งครับ (คู่นึงไม่ถึงร้อยบาทหรือหลักร้อยต้นๆ) แต่ยิ่งลูกใหญ่เท่าไหร่ ลวดลายคล้ายกันเท่าไหร่ ราคาก็จะยิ่งแพงขึ้นเท่านั้น เนื่องจากเม็ดวอลนัทเกิดขึ้นตามธรรมชาติโอกาสที่จะเจอขนาดที่เท่ากันแป๊ะ สีเดียวกันแป๊ะ และลายเหมือนกันแป๊ะนั้นยากมาก การคัดลวดลายและขนาดที่ใกล้เคียงกันเป็นศาสตร์และศิลป์อย่างหนึ่ง ยิ่งลูกใหญ่ยิ่งหาคู่จับยากและยิ่งแพง

ขนาดที่เหมาะมือคือถึงประมาณขอบนิ้วชี้กับนิ้วก้อย

ลูกติ้งวอลนัทขนาดโดยทั่วไปจะใช้ขนาดใกล้เคียงกับลูกติ้งมาตราฐานคือ 45 mm ซึ่งลูกติ้งวอลนัทส่วนใหญ่ก็จะคัดขนาดระหว่าง 44 - 48 mm แล้วมาจับคู่กันเลย (ถ้าเป็นแบบพกพาก็จะประมาณ ±40 mm) แบบนี้จะไม่แพงเพราะให้ส่วนต่างของขนาดได้ถึง 4 mm แต่ถ้าจะเอาขนาดที่ใกล้เคียงกันแบบสุดๆจริงๆ ซึ่งให้ส่วนต่างไม่เกิน 0.5 mm แบบนี้ต้องคัดอย่างละเอียด และคู่นั้นราคาจะสูงทันที

นอกจากจะเอามาหมุนคลึงเพื่อสุขภาพกายใจแล้ว ลูกติ้งวอลนัทยังเป็นของสะสมอีกด้วย ยิ่งเล่นจนเก่ายิ่งมีมูลค่ามาก เพราะผิววอลนัทได้ถูกบ่มจากน้ำมันบนมืออย่างยาวนานจนถูกเคลือบ (包漿) สีจะค่อยๆเปลี่ยนไปเรื่อยๆ จากสีดิบ (Level 1) เป็นสีส้ม สีอิฐ และสุดท้ายเปลี่ยนเป็นสีแดงใสคล้ายเชอร์รี่เชื่อม หรือคล้ายหยกแดง (Level 99) อาจกล่าวได้ว่าลูกติ้งวอทนัทเป็นของเล่นที่ชิ้นหนึ่งที่ยิ่งเล่นยิ่งทรงคุณค่ามากขึ้นเรื่อยๆตามความเพียรของผู้เล่น นี่ก็เป็นอีกเสน่ห์หนึ่งของลูกติ้งวอลนัท ซึ่งเมื่อเอามาเล่นแล้วเขาจะไม่ล้างน้ำกัน จะทำความสะอาดแบบแห้ง เช่นใช้แปรงปัด เพราะถ้าล้างน้ำอาจจะเสียและขึ้นราได้ครับ

ผิววอลนัทที่เคลือบจนเปลี่ยนสี

ลูกติ้งวอลนั้นเองก็มีหลายชนิดหลายสายพันธุ์ เช่น หัวสิงโต (獅子頭) หมวกขุนนาง (官帽) หมวกคุณชาย (公子帽) และหัวใจไก่ (雞心) ฯลฯ ยังมีอีกหลายพันธุ์รูปลักษณ์แปลกๆเบี้ยวๆอีกมากมาย แต่พันธุ์ที่นิยมที่สุดคือ หมวกขุนนาง (官帽 - กวนเมี้ยว) ทรงนี้ด้านข้างมีครีบที่หนาพุ่งขึ้นสู่ยอด รูปร่างคล้ายหมวกของขุนนางจีนโบราณ ทรงนี้ร่องจะโหดแน่น นวดมือได้สะใจ และด้วยความที่ชื่อว่าหมวกขุนนางจึงได้รับความนิยมมากที่สุด

วอลนัทป่าพันธุ์หมวกขุนนางแบบหนึ่ง

ลูกติ้งวอลนัทนั้นเหมาะกับการหมุนคลึงแบบบุ๋น (文盘) (แบบลูกไม่ชนกัน) เพื่อรักษาสภาพเปลือกเอาไว้ด้วย ซึ่งต้องใช้ทักษะในการควบคุมมากกว่าการหมุนแบบบู๊ (武盘) (แบบลูกชนกัน) แล้วยิ่งเป็นลูกติ้งวอลนัทซึ่งไม่ได้กลมเกลี้ยง ก็มีโอกาสหลุดมือระหว่างคลึงได้มาก เล่นยากขึ้น ควบคุมยากขึ้น จึงต้องใช้สมาธิที่มากกว่าการเล่นลูกติ้งมาตราฐานอยู่บ้าง ทำให้ใช้นวดคลึงได้ดีและฝึกสมาธิได้ลึกกว่า

การจะหาซื้อวอลนัทป่านั้น ในจีนมีสิ่งที่เรียกว่าการเดิมพันเปลือกเขียว (賭青皮 - ตู่ชิงผี) ซึ่งก็คือการสุ่มเม็ดวอลนัทป่านั่นเอง เป็นสายกล่องสุ่มธรรมชาติ พ่อค้าแม่ค้าจะตั้งแผงลูกวอลนัทเขียวๆสดๆที่ยังไม่แกะเม็ด ให้คนเลือกซื้อเพื่อลุ้นว่าข้างในจะได้เม็ดแบบไหน (ซึ่งก็เสี่ยงที่จะเจอเม็ดเน่าด้วย) ผู้ขายก็จะแกะสดๆตรงนั้นเลย หรือถ้าไม่อยากสุ่มก็สาสามารถเลือกซืื้ออันที่ร้านแกะเม็ดเอาไว้แล้วก็มี คนซื้อก็จะนำไปเล่นเป็นลูกติ้งวอลนัทและสะสมนี่แหละครับ

แผงสุ่มวอลนัทป่า


กล่องสุ่มวอลนัทป่า 30 ลูก


🛒ชี้เป้าลูกติ้งวอลนัท

• ลูกติ้งวอลนัทขนาด 44-48 mm https://s.shopee.co.th/4LH94OpBmg
• ลูกติ้งวอลนัทมีให้เลือกหลายขนาดหลายแบบ https://s.shopee.co.th/6febB7FfR2

วอลนัทป่าก็เป็นลูกติ้งจากธรรมชาติแบบดั้งเดิมที่มีประวัติศาสตร์การเล่น การสุ่ม และการสะสมมากอย่างยาวนาน ลองซื้อหามาเล่นกันดูครับ หรือซื้อเป็นของขวัญให้พ่อแม่ก็ดี ให้ท่านได้หมุนๆนวดฝ่ามือเพื่อสุขภาพ ใช้ออกกำลังกายกระตุ้นเส้นลมปราณต่างๆและเลือดลมแบบเบาๆได้ครับ หรือเป็นของขวัญให้เด็กๆได้เล่นของเล่นจากธรรมชาติ ปลอดภัยจากสารเคมี เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ได้ฝึกกล้ามเนื้อและสมาธิ ที่สำคัญยิ่งเล่นยิ่งน่าสะสม ไม่กลายเป็นขยะอันตรายต่อโลกใบนี้ด้วยครับ

แนะนำให้อ่านบทความ ลูกเป่าติ้ง - ลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณ เพื่อจะได้ทราบถึงประโยชน์ของลูกติ้งและทำความรู้จักลูกติ้งแบบต่างๆเพิ่มเติมครับ

ขอให้ทุกท่านสุขภาพแข็งแรง และสนุกกับการหมุนลูกติ้งนะครับ

สวัสดีครับ ^_^

อ้างอิง

https://baike.baidu.com/tashuo/browse/content?id=db3f0c114ac763d5057ca7e6

行氣玉佩銘 - จารึกหยกการโคจรลมปราณ คัมภีร์ชี่กงที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์

วัตถุโบราณชิ้นนี้เรียกว่า จารึกหยกการโคจรลมปราณ (行氣玉佩銘 - สิงชี่หยี่เพ้ยหมิง) ทำขึ้นในยุคจ้านกั๋ว (ประมาณ 400 ปีก่อนคริสตกาล) จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เทียนจิน (天津历史博物馆)

ตัววัตถุจริงเป็นแท่งทรงกระบอกหยก 12 ด้านขนาดเล็ก สูง 5.3 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 3.5 ซม. ตรงกลางกลวงจากล่างไม่ทะลุด้านบน มีอักษรจีนโบราณสลักอยู่ 45 ตัว (นับรวมสัญลักษณ์คำซ้ำ) ถือเป็นบันทึกทฤษฎีชี่กงที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

ตัวบทจารึกและบทแปล

行氣玉佩銘
行氣，深則畜、畜則伸、伸則下、下則定、定則固、固則萌、萌則長、長則退、退則天、天幾舂在上、地幾舂在下。順則生、逆則死。

จารึกหยกการโคจรลมปราณ
การเดินลมปราณ ลึกล้ำก็สะสม สะสมก็ขยายออก ขยายออกก็ลงล่าง ลงล่างก็สงบนิ่ง สงบนิ่งก็มั่นคง มั่นคงก็ผลิแย้ม ผลิแย้มก็เติบโต เติบโตก็ถอยกลับ ถอยกลับก็สู่ฟ้า กลไกฟ้าทุบกุมอยู่เบื้องบน กลไกดินทุบกุมอยู่เบื้องล่าง คล้อยตามก็เป็น ย้อนทวนก็ตาย

📚 ข้อถกเถียงและมุมมองทางวิชาการ
นักวิชาการมีทัศนะต่อจารึกนี้ใน 3 แนวทางหลัก

1. เป็นบันทึกวิธีฝึกเดินลมปราณภายในร่างกาย (内气炼养) คาดว่าเป็นบทย่อของวิชาเสี่ยวโจวเทียน (小周天) คือ การเดินลมปราณในเส้นลมปราณเริ่น (任) และตู (督) (คนไทยรู้จักในชื่อจุดหยิมต๊ก จริงๆไม่ใช่จุด แต่เป็นเส้นลมปราณซึ่งมีหลายจุดอยู่บนเส้น เป็นการฝึกกำลังภายในของจีน คล้ายแนวคิดจักระของอินเดีย เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายใจให้แข็งแรงอายุวัฒนะ) ซึ่งส่วนใหญ่เชื่อว่าเป็นแนวทางนี้
2. เป็นบันทึกเกี่ยวกับศิลปะในห้องหอ (房中術) (กามสูตรจีน) เพื่อกักเก็บและดึงพลังย้อนกลับไปบำรุงสมอง (ใช้แนวคิดเสี่ยวโจวเทียนเป็นพื้นฐาน)
3. เป็นบันทึกเกี่ยวกับการฝังเข็มและการแพทย์ชี่กง (針灸與醫療氣功)

เสี่ยวโจวเทียน (小周天)

🔍 การตีความและวิเคราะห์ตัวบท
จะเห็นว่าข้อความในจารึกอาจเป็นคำอธิบายถึงวงจรการแปรสภาพพลังงานภายในแบบวิทยาศาสตร์โบราณ ตามแบบวิชาเสี่ยวโจวเทียน (小周天) โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ

• ระยะที่ 1 การสะสมและหยั่งราก (จากฟ้าลงดิน): เมื่อหายใจเข้าลึก จิตสงบ พลังลมปราณ (ชี่) จะถูกสะสมไว้ที่จุดตันเถียนล่างในท้องน้อย (深則畜) เมื่อเต็มแน่นจะขยายตัวจะจมลง (伸則下) และสงบนิ่งทำให้จิตใจมั่นคงไม่หวั่นไหวดั่งเมล็ดพันธุ์หยั่งราก (下則定、定則固)
• ระยะที่ 2 การแปรสภาพและเติบโต (จากดินกลับสู่ฟ้า): ความมั่นคงภายในจะให้กำเนิดพลังงานใหม่ที่ผลิบานและเติบโตขึ้น (固則萌、萌則長) เป็นการแปรเปลี่ยนจากหยิน (ความสงบนิ่ง) สู่หยาง (การเคลื่อนไหว) เมื่อพลังเติบโตถึงขีดสุดจะไหลย้อนกลับขึ้นไปตามแนวกระดูกสันหลังผ่านเส้นลมปราณตูม่าย (督脉) เพื่อคืนสู่กระหม่อมหรือสู่ฟ้าเอง (長則退、退則天)
• ระยะที่ 3 กลไกขับเคลื่อนของธรรมชาติ: ตามคำในจารึก พลังงานของฟ้าและดินทำหน้าที่เหมือนสากตำข้าว (舂) ที่กระแทกส่งแรงสลับกันบนล่าง (天幾舂在上、地幾舂在下) เกิดเป็นแรงดันหมุนเวียนพลังงานไม่สิ้นสุด หากหมุนเวียนตามธรรมชาติร่างกายจะเปี่ยมด้วยชีวิตชีวา หากฝืนบังคับสวนกระแสร่างกายจะเสื่อมสลาย (順則生、逆則死)

จารึกหยกนี้มี 12 ด้าน ว่ากันว่าหมายถึง 12 ชั่วยาม (24 ชั่วโมง) ซึ่งอาจเป็นการย้ำเตือนว่าให้ตระหนักเช่นนี้ตลอดเวลา

แผนภาพภูมิทัศน์ภายในของร่างกายมนุษย์
เน่ยจิงถู (內經圖)

✍ การตีความเชิงปรัชญาสำหรับชีวิตประจำวัน
หากตัดเรื่องการฝึกกำลังภายในออกไป เราอาจตีความแบบสมการบริบทเพื่อใช้จารึกนี้เป็นคติเตือนใจอาจได้ประมาณนี้ครับ

• 深則畜、畜則伸 (ลึกล้ำก็สะสม สะสมก็ขยายออก): ก่อนเริ่มโครงการใหญ่ อย่าเพิ่งรีบออกตัวแรง ให้เก็บตัว ฟัง อ่าน คิด ถาม เขียนรวบรวมข้อมูลให้ลึกซึ้งก่อน จากนั้นจึงจะเริ่มออกตัวได้
• 下則定、定則固 (ลงล่างก็สงบ สงบก็มั่นคง): เผชิญหน้าวิกฤต ห้ามปล่อยให้อารมณ์หรืออัตตาขึ้นไปอยู่ที่หัว ให้ดึงความรู้สึกกลับมาที่ร่างกายหรือตันเถียนล่าง (ในท้องน้อย) อย่างมั่นคงเพื่อสงบสติอารมณ์
• 固則萌、萌則長 (มั่นคงก็ผลิแย้ม ผลิแย้มก็เติบโต): ความคิดสร้างสรรค์และไอเดียที่ดี เกิดจากจิตใจที่นิ่งและตกผลึกแล้วเท่านั้น ไม่ได้เกิดจากความลนลาน เมื่อนิ่งและตกผลึกดีแล้วจากนั้นก็เริ่มงอกงามเอง
• 順則生、逆則死 (คล้อยตามก็เป็น ย้อนทวนก็ตาย): ควรบริหารชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติ ถึงเวลาพักต้องกักเก็บ (หยิน) ถึงเวลาทำงานต้องปลดปล่อย (หยาง) หากฝืนธรรมชาติ ถึงเวลาต้องพักไม่พัก ถึงเวลาต้องทำไม่ทำ ร่างกายและงานก็จะพัง

ก็เป็นการตีความเอาสนุกๆนะครับ เพื่อนำมาเป็นปรัชญาเตือนใจในชีวิตประจำวันได้ครับ ซึ่งอาจสรุปรวมได้ว่า "ถ้าอยากขึ้นสูง (天) ต้องลงให้ลึก (深) และอยู่ข้างล่าง (下) ก่อน" เพราะมนุษย์เราจะกระโดดได้สูง ก็ต่อเมื่อย่อตัวลงต่ำก่อนเท่านั้น

(ส่วนนี้เป็นการตีความแบบแถๆเอาสนุกๆเท่านั้นนะครับ ไม่เป็นวิชาการ เผื่อจะใช้เป็นข้อคิดในชีวิตประจำวันได้ ไม่ต้องจริงจังกับมันก็ได้ครับ แล้วแต่จะเอาบริบทมาจับและแทนค่าสมการ ลองเอาไปแทนค่ากันดูนะครับ กระตุ้นความคิดได้ดี)

แถม
เอาจริงๆ เมื่อผมได้อ่านจารึกหยกนี้แล้วทำให้ผมนึกถึงคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสขึ้นมาเลย มีความคล้ายคลึงกันสูงมาก

คัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสอธิบายถึง พลังงานหรือสสารศักดิ์สิทธิ์ที่ต้องวิ่งขึ้นไปสู่ฟ้า แล้วกลับลงมาสู่ดิน แปรสภาพแยกสิ่งหยาบออกจากสิ่งละเอียด
จารึกหยกอธิบายว่า ชี่ต้องลึกและลงล่างก่อนเพื่อหยั่งรากในดิน จากนั้นจึงแปรสภาพผลิบานและทะยานขึ้นสู่ฟ้า

ทั้งสองศาสตร์มองว่า พลังงานที่ทรงอานุภาพนี้ไม่ได้วิ่งเป็นเส้นตรงไปทางเดียว แต่ต้องวนลูปขึ้นลงสลับกันเพื่อหลอมรวมขั้วตรงข้าม (หยินหยาง) เข้าด้วยกัน

ความต่างเชิงปฏิบัติของศาสตร์ตะวันตกนั้น มักเน้นไปที่การควบคุมวัตถุธาตุภายนอก เป็นการเล่นแร่แปรธาตุโลหะต่างๆให้เป็นทองคำโดยผ่านปรัชญาในคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสนี้ (ภายหลังพัฒนามาเป็นปรัชญาทางจิตวิญญาณ) ในขณะที่ศาสตร์ตะวันออก (จีน) ของจารึกหยกนี้ แยบยลตรงที่ใช้ร่างกายและลมหายใจของตัวเองเป็นเตาหลอมตั้งแต่ต้น (เตาหลอมคือจุดตันเถียน) โดยไม่พึ่งพาการเล่นแร่แปรธาตุภายนอกใดใด

แต่ที่ชัดที่สุด ศาสตร์ตะวันตกจารึกไว้บนมรกต และศาสตร์ตะวันออกจารึกไว้บนหยก เป็นการใช้หินทรงค่าที่ใกล้เคียงกันอย่างน่าประหลาดจริงๆครับ บางทีคนสมัยโบราณอาจต้องการสื่อว่า "ข้อความเหล่านี้คือความรู้อันมีค่าสูงส่ง อมตะเหนือกาลเวลา ควรคงอยู่ชั่วฟ้าดินสลาย เหมือนเนื้อหินอันทรงค่านี้ที่คงทนต่อกาลเวลา" ก็เป็นได้

🌌 การตีความด้วยสมการบริบท

การตีความแบบเปลี่ยนตัวแปรของบริบทเพื่อดูว่าแกนกลางของคัมภีร์ทำงานอย่างไรนั้น เป็นวิธีคิดเชิงปรัชญาของการมองโครงสร้างร่วมสากล หากแก่นของจารึกนี้คือ "วัฏจักรการกักเก็บและปลดปล่อยพลังงาน" เมื่อเราเปลี่ยนสมการบริบทโดยใช้แก่นเดิมก็จะได้แนวคิดใหม่ที่แม่นยำตามแนวทางเดิม เป็นแนวคิดของการเชื่อมโยงแก่นเพื่อปรับใช้ในบริบทต่างๆ เหมือนการเอาข้อคิดของหมากรุกหมากล้อม หรือหลักอริยสัจ 4 มาปรับใช้ในชีวิตประจำวันนั่นแหละครับ แม้บางครั้งบางเรื่องอาจจะดูแถๆหรือดูไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับแนวคิดดั้งเดิม แต่หากจับแก่นมาใช้ก็ย่อมปรับใช้ได้ เพราะในสมการบริบทส่วนบุคคลมันอาจได้ผลเฉพาะตัวก็ได้

ไหนๆก็พูดถึงความคล้ายคลึงกันกับคัมภีร์มรกตของเฮอร์เมสแล้ว งั้นมาลองตีความจารึกหยกสนุกๆในบริบทของ ชาว The Secret ชาวนิวเอจ (New Age) และชาวพลังจิตเนรมิต (Manifestation) กันดูครับ

🪄 กฎแห่งการดึงดูดจากจารึกหยก
สาย The Secret จะบอกว่า คุณไม่สามารถดึงดูดอะไรได้เลยตราบใดที่จิตใจยังลนลานและฟุ้งซ่าน จารึกหยกได้อธิบายขั้นตอนนี้ไว้ว่า ให้เริ่มต้นจากการดิ่งจิตลงไปให้ลึก เช่น การทำสมาธิ หรือภาวะจูนคลื่นสมองระดับ Alpha/Theta เพื่อกักเก็บและโฟกัส "ภาพความปรารถนา" ของคุณไว้ภายใน (深則畜) ไม่ให้พลังงานกระจายหายไปกับการบ่นหรือคิดลบ เมื่อภาพนั้นแจ่มชัดและขยายตัวหนาแน่น (伸) พลังงานจะจมดิ่งลงสู่จิตใต้สำนึก (下) จนกระทั่งจิตเกิดความสงบนิ่ง (定) และเกิดความเชื่ออย่างสนิทใจว่าสิ่งนั้นเป็นของคุณแล้ว ความเชื่อนี้ต้องมั่นคงดั่งภูผา (固) ไม่มีความสงสัยมาสั่นคลอนได้ เมื่อพลังงานภายในเติบโตจนเต็มเปี่ยม หน้าที่ของคุณคือการ "ปล่อยวาง" (Let Go หรือ Detachment) ซึ่งตรงกับคำว่า "ล่าถอย" (退) คือการไม่ยึดติด ไม่กระวนกระวายว่าเมื่อไหร่จะมา แล้วส่งความไว้วางใจนั้นขึ้นไปสู่จักรวาลหรือฟ้าสวรรค์ (天) เพื่อให้กลไกของธรรมชาติทำงาน กลไกฟ้ารับส่งอยู่เบื้องบน กลไกดินรับส่งอยู่เบื้องล่าง (天幾舂在上、地幾舂在下) พลังงานระหว่าง "จิตกับจักรวาล" (ฟ้า) และ "โลกกายภาพ" (ดิน) ทำงานสะท้อนกลับไปกลับมาเหมือนสากที่ตำสลับกัน (舂) เมื่อคุณส่งคลื่นความถี่แบบไหนขึ้นไปสู่ฟ้า (上) ฟ้าจะตอกย้ำและส่งผลลัพธ์รูปแบบเดียวกันกลับลงมาสู่ดิน (下) เบื้อนบนสะท้อนเบื้องล่างเสมอ ภายนอกสะท้อนภายในเสมอ ดังนั้น หากคุณใช้ชีวิตอย่างสอดคล้อง (順) คือ คิดบวก อารมณ์ดี และลงมือทำด้วยพลังงานบวก สิ่งที่คุณปรารถนาก็จะถือกำเนิดขึ้นจริง (生) แต่หากคุณฝืน (逆) เช่น ปากบอกว่าอยากรวย แต่จิตใจเต็มไปด้วยความรู้สึกขาดแคลนและอิจฉา คลื่นความถี่จะหักล้างกันเอง และทำลายโอกาสที่จะประสบความสำเร็จไปโดยสิ้นเชิง (死)

ถ้าชาว The Secret ได้มาอ่านจารึกหยกอายุ 2,400 ปีชิ้นนี้ ก็อาจทึ่ง เพราะมันคือการพิสูจน์ว่า "สูตรสั่งการจักรวาล" ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่เพิ่งคิดค้นขึ้นในศตวรรษที่ 21 แต่คนจีนโบราณได้สลักมันลงบนก้อนหยกมาตั้งแต่ยุคชุนชิวจ้านกั๋ว (春秋戰國) แล้ว! มีคัมภีร์มรกตแล้วก็มีคัมภีร์หยกในอีกซีกโลกหนึ่งด้วย

อย่างไรก็ตาม ถ้าว่ากันตามหลักเต๋า (道) ซึ่งเป็นปรัชญารากฐานที่โอบอุ้มความคิดของจีนทั้งหมดไว้ แนวคิดการ "สั่งการจักรวาล" นั้น ค่อนข้างไม่สอดคล้องกับเต๋าเลยครับ เพราะเต๋าเน้นการปรับตัวตามธรรมชาติ การรู้วาระ เช่น จากอี้จิง ก็เป็นไปเพื่อใช้ประโยชน์หรือเลี่ยงภัย ไม่ใช่เพื่อไปควบคุมสั่งการธรรมชาติ แต่ไม่เป็นไร โครงสร้างยังสอดคล้องกันอยู่ และการตีความในหลักของ New Age ก็ยังคงแทนค่าในสมการได้อยู่นะครับ (เหมือนเอาหลักอริยสัจที่แต่เดิมสำหรับบรรลุธรรมไปทำธุรกิจนั่นแหละ) ถือว่าเป็นการตีความเพื่อใช้ประโยชน์สำหรับชาว The Secret ได้ครับ

และมาลองมาดูการตีความให้จารึกนี้เป็นพิชัยสงครามกันดูครับ ย้ำอีกครั้งว่านี่เป็นการตีความส่วนตัวเพื่อเล่นสนุกเป็นเกมทางความคิด ถือว่านำมาให้อ่านกันเล่นๆ อย่าถือจริงจังมากนะครับ

🩦 ตำราพิชัยสงครามจากจารึกหยก

ในบริบทการทหาร ชี่ (氣) คือ ขวัญกำลังใจของกองทัพ แก่นคือการบริหารจังหวะรุกรับ กองทัพที่ยอดเยี่ยมต้องซ่อนตัวได้อย่างลึกล้ำ กักเก็บกำลังบำรุงและขวัญกำลังใจไว้ (深則畜) ไม่ปล่อยให้ข้าศึกรู้ร่องรอยและการเคลื่อนไหว เมื่อขวัญกำลังใจเต็มเปี่ยม จะสามารถแผ่ขยายขีดความสามารถออกมา (伸) และปักหลักสร้างฐานดั่งอยู่ใต้พิภพ (下) ขบวนทัพจะเกิดความนิ่ง (定) และมั่นคงแน่นหนา (固) จนข้าศึกตีไม่แตก เมื่อปิดโอกาสแพ้ของตนแล้ว จากความมั่นคงในการตั้งรับ (หยิน) จะสามารถให้กำเนิดแผนการรุกได้ (萌) (หยาง) และขยายผลกลายเป็นการบุกจู่โจมครั้งใหญ่ (長) เมื่อบุกขยายผลจนบรรลุเป้าหมายสูงสุดแล้ว ต้องรู้จักล่าถอยอย่างมีกลยุทธ์ (退) เพื่อรักษาตำแหน่งและอำนาจเหนือกว่าเอาไว้ในจุดสูงสุด (天) อย่าบ้าดีเดือดจนเสี่ยงเพลี่ยงพล้ำ กลยุทธ์การสงครามคือการรุกและรับ ซึ่งกระแทกกระทั้นสลับกันไปมาดั่งสากตำข้าว (舂) รุกรับเป็นพลวัตสลับกันไป รุกอยู่บนมองหา รับอยู่ล่างซ่อนเร้น (天幾舂在上、地幾舂在下) หากเคลื่อนทัพสอดคล้องกับสถานการณ์และภูมิประเทศ (順) กองทัพย่อมอยู่รอด (生) แต่ถ้าฝืนดันทุรัง รุกในยามที่ควรรับ รับในยามที่ควรรุก (逆) กองทัพย่อมมอดม้วย (死)

ก็อาจจะออกมาเป็นประมาณนี้(มั้ง?) ซึ่งโครงสร้างสากลก็ยังคงเป็น "หากอยากจะส่งพลังออกไปให้สูงและไกล (天/長) คุณต้องเรียนรู้วิธีผ่อนคลาย กักเก็บ และหยั่งรากลงให้ลึกที่สุด (深/下) เสียก่อน" ลองเอาแนวทางนี้ไปตีความสนุกๆเป็น "กามสูตรจีน" กันดูสิครับ หากแก่นคือการบริหารการรุกรับ มันจะออกมาเป็นอย่างไรกันนะ อิอิ

อ้างอิง
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%A1%8C%E6%B0%94%E7%8E%89%E4%BD%A9%E9%93%AD

https://www.tjbwg.cn/cn/collectionInfo.aspx?Id=2358

https://shanchungman.blogspot.com/2019/04/blog-post_63.html

https://nmdk315.wordpress.com/2009/11/20/%E5%B0%8F%E5%91%A8%E5%A4%A9%E9%81%8B%E6%B0%A3%E6%B3%95/

蛰龍法 - เคล็ดวิชามังกรจำศีล เทคนิคการนอนเพื่อสุขภาพแบบจีนโบราณ

ศิลปะแห่งการหลับของเฉินท๋วน

蛰龍法 (เจ๋อหลงฝ่า) เคล็ดวิชามังกรจำศีล ของปรมาจารย์เฉินท๋วน (陳摶) คือวิชาฝึกจิตและชี่ผ่านสภาวะการนอนหลับ เป็นแนวทางการผสมผสานหลักหยินหยางของแพทย์แผนจีนและลัทธิเต๋าที่เกี่ยวกับการนอนหลับเข้าด้วยกัน ซึ่งสืบทอดกันมาเป็นพันปีตั้งแต่สมัยราชวงศ์ซ่ง (宋) และได้รับการยกย่องจากผู้รักสุขภาพมาตลอดประวัติศาสตร์ ว่ากันว่าเคล็ดวิชานี้สามารถช่วยผ่อนคลายจิตใจและร่างกาย และช่วยทำให้สงบใจ ช่วยเยียวยาอาการสำหรับผู้ที่รู้สึกเหนื่อยล้าทางจิตใจ อ่านหนังสือท่องตำรามาก หรือนอนน้อย เป็นต้น

ปรมจารย์เฉินท๋วนเป็นปรมาจารย์ลัทธิเต๋าในสมัยห้าราชวงศ์และต้นราชวงศ์ซ่ง (五代及宋初) มีฉายาว่าเซียนนิทรา (睡仙) ท่านเคยนอนบนภูเขาหัวซาน (華山) และหลับใหลเป็นเวลาหลายเดือนติดต่อกัน เลื่องลือกันว่าท่านบรรลุเต๋าขณะหลับ ท่านให้ความสำคัญกับการพักผ่อนและฟื้นฟูร่างกายด้วยการนอน ซึ่งได้ถ่ายเคล็ดวิชาการนอนหลับเอาไว้จำนวน 32 ตัวอักษร ดังนี้

蟄龍法。
龍歸元海，陽潛於陰。
人曰蜇龍，我卻蜇心。
默藏其用，息之深深。
白雲高臥，世無知音。

เคล็ดวิชามังกรจำศีล
มังกรหวนสู่ทะเลดั้งเดิม หยางเร้นกายสู่หยิน
ผู้คนเรียกว่ามังกรจำศีล ทว่าข้าฯจำศีลหัวใจ
ซ่อนเร้นการทำงานอย่างเงียบเชียบ หายใจลึกลึก
นอนสูงเด่นบนเมฆาขาว โลกหล้าไร้รับรู้สำเนียง

🐉 เคล็ดวิชามังกรจำศีลภาคปฏิบัติ
🛌 ลำดับการจัดระเบียบร่างกายในการบำเพ็ญเต๋าในท่านอน

• ให้นอนตะแคงขวา เหตุผลทางสรีรวิทยา คือ เพื่อไม่ให้เกิดแรงกดทับที่หัวใจ (ซึ่งอยู่ค่อนไปทางซ้าย) และช่วยให้ตับ (อยู่ทางขวา) เก็บกักเลือดและชี่ได้ดี

• แต่บางสำนักบอกว่าตะแคงซ้ายก็ได้ ดังนั้น หากจะตะแคงซ้ายท่าที่เหลือก็ต้องกลับข้างด้วยนะครับ

• หงายฝ่ามือขวาขึ้น (ข้างเดียวกับที่ตะแคง) นิ้วโป้งอยู่ที่ร่องหลังติ่งหู สี่นิ้วหนุนใบหน้าและขมับขวา (เหมือนใช้มือรองแทนหมอนบางส่วน) อาจใช้หมอนเตี้ยๆเพื่อให้ลำคอเป็นแนวตรงขนานไปกับพื้น
• มือซ้ายวางคว่ำลงสบายๆบนสะโพกซ้ายหรือใช้ท่ากำมือมั่น (握固) หรือวางไว้ที่หน้าท้องน้อย (ตันเถียนล่าง) หรือไว้ที่ต้นแขนอีกข้าง
• ขาขวา (ขาล่าง) ให้งอหัวเข่าเข้ามาเล็กน้อยในองศาที่สบาย
• ขาซ้าย (ขาบน) ให้เหยียดตรงตามธรรมชาติ วางซ้อนทับอยู่บนขาขวา หรือเหลื่อมไปข้างหลังเล็กน้อยเพื่อไม่ให้กดทับกันจนปวด

หลักสำคัญคือการให้กระดูกสันหลังเรียงตัวตรงเหมือนร้อยลูกปัด

💤 เมื่อจัดท่าเสร็จแล้วก็เป็นการทำงานของจิตใจเพื่อเข้าสู่สภาวะจำศีลหัวใจ (蟄心)

• ให้หลับตา สงบจิตใจกลับเข้ามาอยู่ในร่างกาย
• ระลึกถึงจุดตันเถียน (ในท้องน้อย) ให้ความรู้สึกและความอุ่นของร่างกายทั้งหมด ดิ่งลงไปรวมกันที่จุดตันเถียนล่าง จิตนาการว่าจิตใจย้ายลงไปนอนหลับอยู่ในท้องน้อย (龍歸元海，陽潛於陰。人曰蜇龍，我卻蜇心。)
• หายใจลึกและละเอียด ไม่ต้องบังคับลมหายใจ ให้ตามดูลมหายใจที่ค่อยๆผ่อนคลายลง ปล่อยให้ลมหายใจยาว ลึก ละเอียด เบา และช้าลงเรื่อยๆ ราวกับเป็นมังกรที่จำศีลอยู่ใต้ก้นทะเลลึก (默藏其用，息之深深。)
• นอนให้สงบสบาย ดั่งนอนอยู่บนเมฆขาวที่ลอยสูง และไม่รับรู้ถึงเสียงใดใดในโลกนี้อีก (白雲高臥，世無知音。)

เคล็ดวิชามังกรจำศีลคือการ ดึงพลังหยางที่ลอยฟุ้งให้ดิ่งกลับลงมาซ่อนอยู่ใต้ความสงบของหยิน (การนอนหลับ) ซึ่งเปลี่ยนการนอนหลับธรรมดาให้กลายเป็นการชาร์จแบตเตอรี่ของจิตใจระดับลึกขั้นสุด หรือภาษาเต๋าเรียกว่าการบำเพ็ญเต๋าขณะนอน

ในทางแพทย์แผนจีนแนะนำให้นอนหลับก่อน 11 pm เพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเองตามวงจรพลังงาน และหากเป็นไปได้ควรงีบกลางวันในช่วงเวลาระหว่าง 11 am - 1 pm สัก 15-20 นาทีด้วย เพื่อเป็นการพักผ่อนหัวใจตามหลักแพทย์แผนจีนครับ

เคล็ดลับในการนอนหลับของปรมจารย์เฉินท๋วนนั้นไม่ซับซ้อน ท่านเพียงแค่นอนลงและผ่อนคลายอย่างเต็มที่ แล้วจินตนาการว่ามีระลอกคลื่นน้ำเบาๆอยู่รอบตัว และท่านกำลังลอยอยู่บนผิวน้ำ

ท่านี้ใช้ในการนอนสมาธิ หรืองีบกลางวัน หรือนอนหลับจริงๆก็ได้ ซึ่งหากใช้ท่านี้ในการนอนหลับจริงๆ แน่นอนว่าขณะหลับแล้วย่อมมีการพลิกตัวไปมา ท่าก็จะเปลี่ยนไป ซึ่งไม่เป็นไรเป็นเรื่องปกติ เพียงแต่เมื่อถึงเวลาตื่นนอนแล้ว ให้กลับมาทำท่านอนสมาธินี้และทำสมาธิอีกสัก 5 นาทีก่อนแล้วค่อยลุกจากเตียง

ในการนอนหลับท่านี้จะช่วยฟื้นฟูพลังจิตใจที่ร่อยหลอให้กลับมาเต็มเปี่ยมได้ และจะตื่นขึ้นมาอย่างสดชื่นครับ

คืนนี้ลองจัดท่าทางตามเคล็ดวิชา
แล้วปล่อยใจให้ได้จำศีล
สวัสดีครับ^_^

ปรมาจารย์เฉินท๋วน (陳摶)
เซียนนิทรา (睡仙)

แถม

"ยามเข้านอน ให้จัดการสลัดภารกิจการงานการวางแผนครุ่นคิดกังวลทั้งหมด เมื่อความคิดผุดขึ้นมาก็ขจัดทิ้งไป ค่อยๆขจัดจนค่อยๆน้อยลง จากค่อยๆน้อยลงจนค่อยๆไม่มี แล้วการหลับสนิทอย่างเป็นธรรมชาติจะบังเกิดขึ้นเอง" (入寢時，將一切營為計慮，舉念即除，漸除漸少，漸少漸無，自然可得安眠。)
-เช๋าทิ๋งต้ง (曹廷棟)

หากตาหลับแต่เสิน (神 - จิต) ยังไม่หลับ เลือดจะยังคงถูกสูบฉีดไปเลี้ยงสมองเพื่อขบคิด ทำให้ตับ (ซึ่งเก็บเลือดตอนหลับ) ไม่สามารถทำหน้าที่ฟอกและกักเก็บเลือดได้อย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ตับพร่องและเกิดไฟตับตีขึ้นในวันรุ่งขึ้น (ปวดหัว ตาร้อน หงุดหงิดง่าย ฯลฯ)
คำว่า "ค่อยๆน้อยลงจนค่อยๆไม่มี" คือสภาวะ จั้ววั่ง (坐忘 - การนั่งลืม) แต่ย้ายมาทำในท่านอน เพื่อคืนสู่สภาวะอู๋จี๋ (無極) หรือความว่างเปล่าก่อนกำเนิด

"อย่าได้ฟุ้งซ่านถึงเรื่องอดีต อนาคต เรื่องตัวเรา หรือเรื่องของผู้อื่น เพียงใช้หนึ่งความดีงามเป็นความคิดอ่าน แล้วความฝันอันแปลกประหลาดจะไม่เกิดขึ้น การควบคุมชี่และปรับเสินเช่นนี้ จึงจะนับเป็นการรู้จักรักถนอมสมบัติล้ำค่าของตนอย่างแท้จริง" (勿想過去未來人我等事，惟以一善為念，則怪夢不生。如此御氣調神，方為自愛其寶。)

-โย๋วเชิ๋ง (尤乘)

ความฝันไม่ใช่แค่เรื่องของจิตใต้สำนึก แต่มันคือการล่องลอยของเสิน เมื่อเสินไม่มีที่พำนักอันสงบ มันจะล่องลอยออกไปจนเกิดเป็นภาพฝันแปลกประหลาด (怪夢)
การใช้หนึ่งความดีงามเป็นความคิดอ่านนั้น ไม่ได้หมายถึงการนั่งคิดว่า "ฉันเป็นคนดี" แต่หมายถึงการจดจ่ออยู่กับสภาวะจิตที่เป็นหนึ่ง ไร้ทวิภาวะ ไม่แยกเขา-แยกเรา ไม่ยึดอดีต-อนาคต ไม่แยกดี-เลว ฯลฯ ซึ่งเป็นสภาวะที่หยินหยางรวมเป็นหนึ่ง การทำเช่นนี้เป็นการรักษาสมบัติล้ำค่าซึ่งก็คือ จิง ชี่ เสิน (精氣神) ไม่ให้รั่วไหล

"หากมีเรื่องครุ่นคิด จนไม่อาจนอนหลับ อย่าพลิกตัวไปมาบนหมอนขณะคิดกังวล เพราะนี่จะสูบพลังจิตใจไปมาก พึงลุกขึ้นนั่งชั่วครู่หนึ่งแล้วค่อยกลับไปนอนต่อ" (如有思想，不能安著，切勿在枕上轉側思慮，此最耗神，可坐起一時再睡。)

-น๋านฮ๋วนจิ่ง (南懷瑾)

การพลิกตัวไปมาบนเตียงในขณะที่จะนอนแต่สมองก็ครุ่นคิด จะทำให้ชี่เลือดแปรปรวน การขยับกายเป็นการกระตุ้นพลังงานหยางให้ตื่นตัว แต่ใจต้องการหยินเพื่อเข้าสู่ความสงบ การทำแบบนี้จึงเกิดการขัดกันเองในร่างกาย (ตรรกะเดียวกับการเหยียบคันเร่งแต่เหยียบเบรกไปด้วย) ส่งผลให้พลังเสินถูกรีดเค้นจนจิตล้าได้ครับ
เมื่อนอนไม่หลับ การลุกขึ้นนั่งเป็นการเปลี่ยนทิศทางของชี่โดยตรง ในทัศนะเต๋า การนั่งตัวตรงจะช่วยให้ชี่ขุ่นเบื้องบนดิ่งลงสู่จุดตันเถียนล่างได้ง่ายขึ้น และเป็นการตัดวงจรของสมองที่กำลังฟุ้งซ่าน เมื่อนั่งจนจิตเริ่มนิ่ง ชี่เริ่มลดต่ำลงจนเริ่มง่วง (หยินเริ่มก่อตัว) จึงค่อยเอนตัวลงนอนใหม่ จะหลับได้ง่ายกว่าการฝืนกลิ้งทรมานไปมาอยู่บนเตียงอย่างมากครับ

อ้างอิง
https://kknews.cc/health/v56xja4.html

https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E9%99%88%E6%8A%9F
https://www.facebook.com/share/p/18t5KiP8rX/

https://m.baidu.com/bh/m/detail/ar_9316550888500418999

The Matrix Finger - ดรรชนีไล่ล่า ท่ามือบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ พัฒนาสมอง

การหมุนลูกติ้งเพลินๆช่วยให้ผ่อนคลายได้มาก แต่ว่าบางเวลาก็ไม่มีลูกติ้งอยู่กับตัว เราจะทำอย่างไรดีเพื่อให้ได้สรรพคุณคล้ายกับการหมุนลูกติ้งที่ช่วยบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ ลดความวิตกกังวล พัฒนาสมอง และอื่นๆ (เข้าไปอ่านรายละเอียดได้ที่บทความ ลูกเป่าติ้ง - ลูกเหล็กบริหารมือของชาวจีนโบราณ)

วันนี้ผมมีเทคนิคหมุนลูกติ้งแบบไร้ลูกติ้งมาฝาก ซึ่งผมเรียกมันว่า "ดรรชนีไล่ล่า" (The Matrix Finger) เป็นการใช้นิ้วมือในการกู้คืนจิตใจชั้นยอดและพรางตาได้เนียนที่สุดครับ

🎮 วิธีเล่น

1. เริ่มด้วยการเอานิ้วโป้งมือซ้ายแตะปลายนิ้วชี้มือขวา
2. จากนั้นใช้นิ้วโป้งมือขวาขึ้นข้างบนแล้วแตะกับปลายนิ้วชี้มือซ้าย
3. ให้คุณขยับนิ้วโป้งสลับไต่ขึ้นไปเรื่อยๆ โดยเปลี่ยนคู่นิ้วจากนิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง นิ้วก้อย
4. เมื่อถึงนิ้วก้อยแล้ว แล้วก็ไต่ขึ้นต่อไปจากนิ้วก้อย นิ้วนาง นิ้วกลาง นิ้วชี้ ก็จะกลับมาที่เดิม แล้วก็ไต่นิ้วโป้งขึ้นไปแบบเดิมวนไปเรื่อยๆครับ

• อาจเริ่มต้นจากนิ้วโป้งมือขวากับนิ้วชี้มือซ้ายก็ได้
• อีกทางเลือก เมื่อไต่ขึ้นถึงนิ้วก้อยแล้ว ก็อาจไต่ลงแบบย้อนกลับทางเดิมก็ได้

[โปรดติดตามชมคลิปสาธิเร็วๆนี้ครับ]

🧠 สรรพคุณระดับลึก เมื่อนิ้วขยับ จิตกลับบ้าน

ทำไมการขยับนิ้ววนๆแบบนี้ถึงทรงพลังใกล้เคียงกับการหมุนลูกติ้ง?

1. ดึงจิตใจกลับบ้าน (Grounding): การที่นิ้วสัมผัสและโฟกัสการเคลื่อนไหว จะช่วย "ตัดวงจรความคิดฟุ้งซ่านในหัว" แล้วดึงสติให้กลับมาอยู่ที่มือกับปัจจุบันขณะตรงหน้าทันที
2. บริหารเส้นเอ็นและพัฒนาสมอง: การไต่ไล่ล่าสลับนิ้วแบบนี้ บังคับให้สมองซีกซ้ายและขวาต้องสั่งการประสานงานกันอย่างละเอียด เป็นการฝึกสมองที่ช่วยลดความเสี่ยงสมองล้า คลายความตึงเครียดของระบบประสาทส่วนกลางได้ดีเยี่ยม และเป็นการกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดเล็กและเส้นเอ็นที่เราแทบไม่ได้ใช้เลยในยามนั่งหน้าคอมฯ
3. เครื่องมือเช็คสติ: วิธีนี้คือเซฟตี้คัทหน้างานที่ดีมาก ถ้านิ้วคุณเริ่มจิ้มผิดๆถูกๆหรือนิ้วพันกัน นั่นคือสัญญาณเตือนทันทีว่า "ใจคุณเริ่มลอยไปคิดเรื่องอื่นแล้ว" มันช่วยดักคอความฟุ้งซ่านได้อย่างเที่ยงตรงที่สุด

☯️ บทสรุปชวนคิด

ในวิถีชีวิตรีบเร่งที่ชวนให้เราส่งใจออกนอกตลอดเวลาจนเหนื่อยใจ แต่ดรรชนีไล่ล่านี้คืออุบายเล็กๆที่ช่วยให้คุณได้กลับมาอยู่กับตัวเองท่ามกลางความวุ่นวาย โดยไม่ต้องมองหาอุปกรณ์ใดๆให้ยุ่งยาก

ลองเล่นกันดูครับ แล้วคุณจะพบว่า ความสงบตอนนี้ไม่ได้อยู่ไกลเลย แต่อยู่ที่ปลายนิ้วมือของคุณเองนี่แหละ

ได้ลองเล่นตามแล้วเป็นอย่างไร? หรือนิ้วพันกันที่นิ้วไหนบ่อยๆ? ก็มาคอมเมนต์บอกกันหน่อยนะครับ

ขอให้สนุกและผ่อนคลายกับทุกจังหวะของชีวิตครับ

สวัสดีครับ ^_^

The Rest - การพักผ่อน ศิลปะในการดำรงชีวิตที่โรงเรียนไม่เคยสอน

ชื่อเสียงกับกายตนสิ่งใดใกล้ชิดกว่ากัน?

กายตนกับทรัพย์สินสิ่งใดมีค่ากว่ากัน?

ได้มากับสูญเสียสิ่งใดเป็นภัยกว่ากัน?

ยิ่งใคร่ได้จักหมดเปลืองมาก, เก็บไว้มากจักสูญเสียหนัก.

คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 44

名與身孰親？

身與貨孰多？

得與亡孰病？

甚愛必大費，多藏必厚亡。

道德經

ในทุกวันนี้ที่หลายคนเติบโตมากับค่านิยมที่ต้องทำงานแบบ Hyper-Productive ตลอดเวลา ต้องพัฒนาตัวเองตลอดเวลา ต้อง FOMO มีปฏิสัมพันธ์ในโลกออนไลน์ตลอดเวลา ฯลฯ จนไม่มีเวลาได้พักผ่อนที่เป็นการพักผ่อนจริงๆ

โรงเรียนสอนให้เราทำงาน แต่ไม่เคยสอนให้เราพักผ่อนอย่างแท้จริง เมื่อชีวิตมีแต่การขับเคลื่อนใช้พลังงาน (หยาง) แต่ไม่มีการหยุดนิ่งเพื่อสะสมพลังงาน (หยิน) ระบบชีวิตย่อมเสียสมดุล และปลายทางคือการพังทลาย

เมื่อมนุษย์ผูกตัวตนไว้กับผลผลิต

เรื่องการพักผ่อน ทำไมโรงเรียนไม่สอน? เพราะระบบการศึกษาถูกออกแบบมาในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม เพื่อสร้างแรงงานป้อนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ ตัวตนของมนุษย์จึงถูกลดรูปให้เหลือแค่หน้าที่สร้างผลผลิตไม่ใช่เพื่อคุณค่าในตัวเอง คนเราจึงมักผูกคุณค่าของตัวเองกับตำแหน่งหน้าที่การงานที่ทำ การที่คนเราไม่ยอมพัก ไม่ใช่เพราะเขาไม่รู้ว่าต้องพัก แต่เพราะกลัว กลัวว่าจะสูญเสียตัวตนหากไม่ได้เป็นคน Hyper-Productive นี่คืออัตตาทางหยางที่ล้นเกินโดยไม่มีหยินอีกเช่นกัน ไม่ครบหยินหยางก็ไม่สมดุล ไม่สมดุลก็พังทลาย

แม่ของเราได้สอนคตินึงไว้ว่า "พักก่อนเหนื่อยจะไม่เหนื่อย" ซึ่งเป็นสิ่งที่เราปฏิบัติแล้วเห็นว่าจริง เพราะถ้าพักก่อนเหนื่อย พักไม่นานก็ทำงานต่อได้เลย แต่ถ้ารอให้เหนื่อยหนักๆถึงขีดสุดก่อนแล้วค่อยพัก มักจะต้องพักยาวจนไม่อาจทำงานอย่างต่อเนื่องได้ หรือบางคน ...อาจไม่ได้กลับมาทำต่ออีกเลย

คล้ายๆกับที่หมอบอกให้ดื่มน้ำก่อนกระหายนั่นแหละ เพราะถ้ารู้สึกกระหายแล้ว แปลว่าร่างกายขาดน้ำจนเริ่มไม่ปกติแล้ว แต่เรื่องทางกายนั้นเห็นง่าย เมื่อออกแรงจนเห็นว่าเริ่มจะเหนื่อยแล้วก็พัก และจัดการได้ไม่ยาก จึงขอละไว้ในฐานที่เข้าใจครับ แต่เรื่องทางใจนั้นเห็นยาก การฟังร่างกายตัวเองจึงสำคัญ จึงขอนำมากล่าวถึงศิลปะแห่งการพักผ่อนไว้ ณ ที่นี้

การละเลยเสิน (神) เมื่อจิตใจกลายเป็นจิตไร้บ้าน

งานที่ต้องใช้สมองคิด การเพ่งสมาธิจดจ่อ ในทางปรัชญาจีนเรียกว่าการใช้เสิน (神) ซึ่งมักแปลว่า จิตวิญญาณ สติรู้ตัว และสติปัญญา เป็นต้น ซึ่งในบทความนี้เราขอเรียกว่า "จิต" หรือ "จิตใจ" ก็แล้วกัน เพื่อผู้อ่านจะได้ไม่งงกับศัพท์เทคนิคมากนัก

ซึ่งจิตเองก็เหนื่อยได้เหมือนการใช้แรงกาย แต่เห็นได้ยาก บางคนถึงขั้นคิดว่า "แค่นั่งคิดจะไปเหนื่อยอะไร?" คนเราจึงละเลยการพักจิตใจ

• เมื่อแรงกายหมด ผลคือ ร่างกายเสื่อม พิการ หรือตาย (กายพัง)
• เมื่อแรงจิตหมด ผลคือ หมดไฟ ซึมเศร้า หรือวิกลจริต (จิตพัง)

อาการจะเริ่มจากการหยุดคิดไม่ได้ เริ่มรำคาญเสียงเล็กๆน้อยๆ นานไปจะเริ่มนอนไม่หลับ หรือพอจะหลับจะสะดุ้งตื่น เพราะจิตไม่สามารถเข้าไปพักในหัวใจที่เป็นบ้านของมันได้ เนื่องจากในทางปรัชญาจีนหัวใจเกี่ยวกับการรับรู้และเป็นบ้านของเสินหรือจิตนี้ นานไปพอจิตกลับเข้าหัวใจไม่ได้ก็ล่องลอย รู้สึกตัวเองไม่อยู่ในร่างกายนี้ นานไปเริ่มรู้สึกเหมือนวิทยุที่จูนคลื่นไม่ติดกับโลกภายนอก และปลายทางมีอยู่สองทางอันสุดโต่งคือ

• ทางหยิน (ดิ่งสุด) กลายเป็นโรคซึมเศร้า นิ่งงัน ไร้พลังงาน
• ทางหยาง (พุ่งสุด) กลายเป็นบ้า วิกลจริต คุ้มคลั่ง

ทั้งสองทางเป็นการหลุดออกจากโลกความเป็นจริงไปสู่โลกลวงที่สร้างขึ้นเองเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จากการใช้ความคิดไม่เคยหยุดพัก สุดท้ายร่างกายก็สั่งให้พักอย่างไร้กำหนดด้วยอาการเหล่านี้

แต่สามารถรักษาได้ครับ ไปหาหมอยิ่งเร็วยิ่งดี เพราะนานไปร่างกายจะปรับตัวตามโลกลวงที่สร้างขึ้น ทำให้แม้รักษาหายก็ไม่ 100%

เชยชมไปยังที่ว่างนั้น, ห้องว่างเปล่าก็กำเนิดแสงสว่าง, ความมงคลย่อมสถิตหยุดอยู่.

อันว่าตัวอยู่นิ่งแต่ใจไม่หยุด, นี่เรียกว่าการนั่งห้อ.

คัมภีร์จวงจื่อ บทที่ 4

瞻彼闋者，虛室生白，吉祥止止。

夫且不止，是之謂坐馳。

莊子

ถอดรหัสภาวะหมดไฟ (Burnout) ด้วยปรัญชาจีน

แต่บางคนโชคดีหน่อย มีคัตเอ้าท์ที่เรียกว่าการหมดไฟ ทำให้อาการไม่ลุกลามจนจิตพัง ร่างกายตัดไฟกลางทาง

ในกรณีหมดไฟนี้ หลายคนชอบไปพูดปลุกใจว่า "ฮึดหน่อย สู้ๆหน่อย" ถ้าเจ้าตัวเอาด้วยละก็จิตจะพังกว่าเดิม เพราะที่หมดไฟก็เพราะแต่เดิมเคยไฟแรงไม่เคยพัก ตอนนี้ไฟเผาหัวใจจนเชื้อไฟมอดหมด น้ำที่คอยถ่วงดุลไฟก็แห้งผากไปแล้ว ถ้ายังเอาไฟไปจุดอีกใจก็ยิ่งพังหนักกว่าเดิม

ทางที่ดีคือการพักผ่อนอยู่กับความว่างเปล่า เพื่อรอให้ร่างกายฟื้นฟูตัวเอง สะสมธาตุน้ำ (ไต) และธาตุไม้ (ตับ) เมื่อน้ำอุดมสมบูรณ์ไม้ก็แข็งแรง ฟืนจากไม้นั้นจะค่อยๆส่งผ่านเป็นเชื้อไฟที่อบอุ่นและเสถียรให้แก่ธาตุไฟ (หัวใจ) อีกครั้งอย่างสมดุล การหมดไฟก็คือการที่ร่างกายบังคับให้พักก่อน เป็นคัทเอ้าท์ก่อนลุกลามไปสู่การจิตพัง

แต่ก็ควรทบทวนสิ่งที่ทำก่อนหน้านั้นด้วยนะครับว่า กดดันตัวเองมากเกินไปมั้ย? ตัดสินตัวเองมากเกินไปมั้ย? บ้าพลังมากเกินไปมั้ย? ฯลฯ จนสิ่งเหล่านั้นคอยเร่งแผดเผาตัวเองจนหมดไฟเสียสมดุล เมื่อทบทวนได้ความแล้วก็อย่ากลับไปทำแบบนั้นอีก จากนั้นพยายามค้นหาความหมายที่แท้จริงของตัวเองให้เจอ ลดการตัดสินตัวเองลง และสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ตัวตนภายใน อย่าลืมโอบกอดตัวเองทั้งภายในและภายนอกด้วยนะ

สัญญาณเตือน เมื่อพลังเสินของคุณกำลังจะหมดหลอด

โบราณว่า "กันไว้ดีกว่าแก้" เราไม่จำเป็นต้องรอให้ร่างกายตัดคัตเอาต์หรือรอให้วิกลจริตแล้วค่อยพัก เราควรเรียนรู้การพักให้อยู่ในชีวิตประจำวัน หยินหยางต้องสมดุล ชีวิตจึงจะดำรงอยู่และขับเคลื่อนไปได้

ในประเทศที่เจริญแล้วมีการเรียกร้องให้ทำงาน 4 วันต่อสัปดาห์โดยได้เงินเดือนเต็ม เพราะพวกเขาเจ็บมามากแล้วกับแนวคิด Hyper-Productive ที่ต้องทำงานเยอะๆ หรือพัฒนาตัวเองแบบไม่ต้องพัก ทำให้มีอัตราการฆ่าตัวตาย หมดไฟ ซึมเศร้าเต็มเมือง ซึ่งสิ้นเปลื้องทรัพยากรมนุษย์มากเกินไป ดังนั้น การทำงานแค่ 4 วันแบบจิตที่มีพลังเต็มเปี่ยม ย่อมได้ผลงานที่มีคุณภาพกว่าการมานั่งเบลอๆหน้าคอมฯ 7 วันต่อสัปดาห์อย่างมาก แต่ในโครงสร้างสังคมที่ยังไม่ได้เอื้ออำนวยแบบนั้น เราจำเป็นต้องสังเกตสัญญาณเตือนของร่างกายเอง ดังนี้

1. อ่านหนังสือประโยคเดิม 3 รอบแล้ว แต่ไม่เข้าหัวเลย
2. มองจอแล้วภาพมันเหมือนลอยๆ หรือละลายย้อยลงมา ตาเริ่มเบลอ
3. รำคาญเสียงหรือเรื่องเล็กๆน้อยๆที่ปกติไม่เคยรำคาญมาก่อน
4. มึนตึง เบลอ หัวตัน เริ่มคิดอะไรไม่ออก
5. สายตาเริ่มลอย ไร้จุดโฟกัส

เป็นต้น

เมื่อรู้สึกประมาณนี้เมื่อไหร่ต้องพักทันที ไม่ต้องรอให้ถึงเวลาพัก เพราะถ้าฝืนจนพลังหมดหลอดบ่อยๆรอยร้าวจะสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

ศิลปะการพักผ่อนที่แท้จริง

สำหรับการป้องกันจิตพังสำหรับคนที่ยังไม่พัง คือ ต้องเรียนรู้ที่จะพักระหว่างงาน โดยปกติมักจะแนะนำให้ใช้เทคนิค Pomodoro หรือ 45/15 หรือ 50/10 สำหรับงานทั่วไปหรืองานที่ใช้ความจำ

สำหรับงานที่ต้องใช้ความต่อเนื่องแนะนำให้ใช้เทคนิค 90/20 คือ ทำงาน 90 นาที พัก 20 นาที ตัวเลขนี้ไม่ได้ตั้งขึ้นมาลอยๆ แต่เป็นการทำงานตามวงจรประสาทของสมอง (สำหรับรายละเอียดกดเข้าไปอ่านที่ชื่อเทคนิคได้เลย)

ซึ่งจะใช้การจับเวลาเพื่อช่วยเตือน เช่น แอปจับเวลาถอยหลังในมือถือก็ใช้ได้แล้ว หรือแอปจับเวลาสนุกๆอย่าง Focus Friend, Focus Quest, Age of Pomodoro หรือคำค้นในสโตร์ เช่น pomodoro หรือ focus เป็นต้นครับ

การพักระหว่างงานแบบนี้ เสมือนเป็นการลดความร้อนของเตาปฏิกรณ์แห่งจิตลงเมื่อร้อนจัด และทุกคาบที่ทำงานต่อก็เริ่มด้วยเตาที่พักเย็นแล้ว สมบูรณ์พร้อมที่จะผลิตงานทางความคิดได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

แต่บางคนอาจคิดว่า "ทำงานไปรวดเดียวแล้วค่อยทบไปพักเอาทีเดียวตอนเย็นก็ได้" จะทำอย่างนั้นก็ได้ แต่ความจริงของธรรมชาติไม่ได้เป็นอย่างนั้นด้วยครับ เพราะการเร่งเตาปฏิกรณ์ให้ร้อนจัดตลอดทั้งวัน แล้วค่อยไปพักทีเดียว แต่ระหว่างที่มันร้อนจนถึงจุดวิกฤตแล้วไม่ยอมพัก รอยร้าวก็ค่อยๆก่อตัว เมื่อสะสมไปนานวันเข้า อาการระหว่างทางที่เคยกล่าวไว้จะเริ่มมา หรือกรณีร้ายแรงคือจิตแตกสลายพังลงอย่างที่ได้กล่าวไป แต่ปัจจัยต้นทุนสุขภาพของแต่ละคนไม่เท่ากัน บางคนอาจไม่เป็นอะไรเลยก็ได้ ก็ถือว่าดีแล้วครับ ซึ่งวิธีที่แนะนำไปนั้นก็สำหรับป้องกันการฝืนใช้จิตจนเหนื่อยล้าเกินไป เพื่อไม่ต้องจ่ายหนี้ในภายหลัง

💡 วิธีจัดการเมื่อเริ่มมีรอยร้าวใหญ่ (อาการระยะเริ่มต้น)

แต่สำหรับคนที่รู้สึกว่าตัวเองเริ่มมีอาการคิดแล้วหยุดไม่ได้จนไม่ได้นอน นอนไม่หลับ หรือหลับก็สะดุ้งตื่นเองแบบไม่มีสาเหตุ หลับฝันเป็นมหากาพย์ตื่นมาแล้วเหนื่อยเหมือนไม่ได้นอน รำคาญเสียงหรือเรื่องเล็กๆน้อยๆ หรือจู่ๆก็มีอาการผวาในใจ ระแวง ตื่นตระหนก (Panic) จิตไม่สงบ หัวตันเบลอ หงุดหงิดง่ายผิดปกติ หรือกำลังหมดไฟ ฯลฯ เหล่านี้อาจเป็นอาการระหว่างทางก่อนที่จิตจะพังแตกสลาย หากอาการยังไม่หนักก็กลับมาเป็นปกติได้อย่างรวดเร็ว แต่ถ้าอาการหนักแล้วก็อาจใช้เวลาฟื้นฟูเป็นหลักปีถึงจะปกติจริงๆ

หลักการก็ทำแบบเดียวกับการป้องกันจิตพังครับ คือ แบ่งเวลาทำงานและพักด้วย 90/20 หรือ 50/10 หรือ 45/15 หรือ Pomodoro ซึ่งควรเลือกตามความเหมาะสม (แต่พักเร็วหน่อยก็ดี) แล้ววันหยุดต้องพักแบบพักจริงๆ คืออยู่เฉยๆหรือปฏิบัติธรรมเดินจงกรมนั่งสมาธิ หรือทำงานบ้าน อะไรก็ได้ที่ไม่ต้องใช้ความคิดเพื่อพักจิต

แต่หลายคนอาจจะงงว่า "การพัก 10-20 นาทีจะไปช่วยรักษาอะไรได้?" ขอบอกเลยว่า ไม่ได้ช่วยรักษาแผลเก่าครับ แต่เป็นการไม่สร้างรอยร้าวเพิ่ม เพื่อให้ตอนนอนหลับร่างกายจะได้ซ่อมแซมรอยร้าวที่มีอยู่เดิม คือจ่ายหนี้เก่าไปเรื่อยๆโดยไม่สร้างหนี้ใหม่ ทำให้ไม่ไปถึงจุดที่จิตพัง และจะค่อยๆดีขึ้นทีละนิด ทำได้แบบนี้ 100 วัน (百日筑基 - ร้อยวันสร้างรากฐาน) จะดีขึ้นเกิน 50% และอาจหายดีได้ภายใน 1-3 ปี

สำหรับใครที่มีทุนทรัพย์แบบไม่ต้องทำงานก็ได้ การได้หยุดทำงานแล้วพักอยู่บ้านเฉยๆไปเลย แบบนี้ไม่ถึงปีสองปีก็อาจหายดีได้ครับ หากพักฟื้นอย่างถูกวิธี

หากต้องการให้หายเร็วขึ้น ต้องใส่ใจเรื่องอาหารการกินให้ดี การออกกำลังกายก็สำคัญ (อย่างน้อยช่วงกลางสัปดาห์สัก 2 วันตอนเย็น ออกกำลังหนักๆแบบใช้เวลาสั้นๆ เพื่อระบายไฟสะสม) และไปหาหมอแผนจีนให้ช่วยรักษาอาการที่เป็น หมอจะฝังเข็มเพื่อปรับสมดุลหรือจ่ายยาสมุนไพรเพื่อบำรุง จะช่วยให้นอนหลับดีขึ้นและสบายตัวขึ้น ซึ่งจะช่วยให้มีกำลังใจมากขึ้นด้วย

🚨 วิธีจัดการเมื่อ "จิตพัง" ไปแล้ว (สถานีปลายทาง)

สำหรับคนที่จิตพังแล้ว คือเป็นซึมเศร้าหรือคลุ้มคลั่งแล้ว จำเป็นต้องไปพบแพทย์เท่านั้น การบำรุงหรือแค่พักผ่อนไม่อาจช่วยได้อีกต่อไป และหากมีอาการคลุ้มคลั่งควรไปพบแพทย์แผนปัจจุบันร่วมด้วยเพื่อใช้ยาระงับอาการให้ปลอดภัย และรักษาควบคู่กับแพทย์แผนจีนทั้งฝังเข็มและสมุนไพรเพื่อให้ช่วยเยียวยาในแนวทางของการขับเสมหะร้อนที่อุดกั้นทวารหัวใจ เพราะตอนความเครียดสะสมจนระบบชี่ติดขัด ของเหลวในร่างกายจะงวดตัวกลายเป็นเสมหะเหนียวข้น และถูกไฟแห่งความเครียดพัดพาขึ้นไปบดบังช่องทางของจิต ทำให้การรับรู้โลกบิดเบือนไป แพทย์แผนจีนจะช่วยทะลวงเสมหะและดับไฟตรงนี้ลง เพื่อเปิดทวารหัวใจให้จิตได้กลับบ้าน (แต่ก็อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เหมือนกัน) และเป็นการรักษาให้หายจากทั้งภายในและภายนอกร่วมกัน แนะนำว่ายิ่งไปรักษาเร็วเท่าไหร่ยิ่งดี ซึ่งอาจกลับมาได้ 100% แต่ถ้าปล่อยให้เนิ่นช้าออกไปเป็นปีๆ ร่างกายจะเริ่มปรับตัวให้เข้ากับความผิดปกตินั้น จนแม้ภายหลังจะรักษาหายแล้วก็ไม่ปกติเหมือนเดิม ย้ำอีกที ยิ่งไปพบหมอเร็วเท่าไหร่เร็วยิ่งดี

แล้วแบบไหนที่เรียกว่า "พักผ่อนจริงๆ"?

หลายคนมักจะพักด้วยการเล่นเน็ต เช็คฟีด ไถมือถือ เสพสื่อไปเรื่อยๆ แต่นั่นไม่ใช่การพักผ่อน เพราะจิตยังต้องทำงานขบคิดและประมวลผลข้อมูลอยู่ การพักผ่อนจิตที่เป็นการพักผ่อนจริงๆ คือ การอยู่เฉยๆ ไม่ทำอะไรที่เป็นการใช้สมองขบคิดเลย เช่น

• กิจกรรมที่ควรเลี่ยงช่วงพัก เช่น ไม่เล่นคอมฯ ไม่เล่นเกม ไม่เล่นมือถือ ไม่เช็คเฟซฯ ไม่เล่นเน็ตฯ ไม่อ่านหนังสือ ไม่ดูหนัง ไม่ฟังพอคแคสต์ ไม่ช๊อปออนไลน์ ฯลฯ
• กิจกรรมที่ทำได้ เช่น กวาดบ้าน ล้างจาน เดินจงกรม จัดบ้าน กวาดบ้านถูกบ้าน ฟังเพลงบรรเลงเบาๆฟีลกู๊ด หมุนลูกติ้ง รำมวยจีน ทำดรรชนีไล่ล่า หรือทำอะไรก็ได้ที่ดูไร้จุดหมาย

หลักคิดคือต้องสลับหยินหยาง งานใช้สมองเป็นหยาง เมื่อพักให้ทำงานหยินประเภทตรงข้ามแทน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้การขบคิดหรือการโฟกัสมากนัก ก็ลองเอาแนวคิดนี้ไปปรับใช้ดูครับ ถ้านึกอะไรไม่ออกก็นั่งโง่ๆเหม่อมองยอดไม้พลิ้วไหวไปตามลม สายตายก็ได้ผ่อนคลาย จิตก็ได้พักจากการขบคิดด้วย จริงๆวิธีนี้อาจดีที่สุดด้วยซ้ำ คล้ายๆหลักการนั่งลืม (坐忘 - จั้ววั่ง) ของปรัชญาเต๋า

วางระยางค์สังขาร, ปลดเปลื้องความหลักแหลม, แยกลักษณ์ละปัญญา, หลอมรวมกับมหามรรคา[เต๋า], นี่เรียกว่าการนั่งลืม.

คัมภีร์จวงจื่อ บทที่ 6

堕肢体，黜聪明，离形去智，同于大通，此谓坐忘。

莊子

คือควรปล่อยให้ตัวเองได้พักที่เป็นการพักจริงๆ ช่วงพักระหว่างงานก็ควรพักแบบนี้ ไม่ใช่พักด้วยการเล่นเน็ต นั่นยังคงเป็นการใช้จิตอยู่ไม่ต่างจากการทำงานเลย ต้องเปลี่ยนมาใช้สายตาไปกับสิ่งที่ไร้รูปทรง หรือพักสายตาหลับตาไปเลยยิ่งดี

🏢 วิธีเนียนพักในที่ทำงาน

แต่สำหรับคนทำงานออฟฟิศ ในสำนักงานคงไม่สามารถนั่งพักเฉยๆได้แน่ๆ เพราะอาจโดนเพ่งเล็ง ก็ให้เปลี่ยนกิจกรรมเป็นการเดินไปส่งเอกสารที่แผนกอื่น นั่งทำดรรชนีไล่ล่า นั่งหมุนลูกติ้งอยู่ที่โต๊ะ (เพื่อสงบความคิด ในที่ทำงานควรใช้แบบไม่มีเสียง) จัดไฟล์ในเครื่อง ไล่ลบอีเมล์ แวะไปเข้าห้องน้ำ หรือเดินไปสูดอากาศข้างนอกห้อง ฯลฯ อะไรก็ได้ที่ทำแบบเน้นปริมาณได้แบบไม่ต้องคิดเชิงคุณภาพมากนัก

หากเป็นครูอาจารย์ ที่ต้องสอนคลาสยาวหลายชั่วโมง ช่วงพักก็อาจปล่อยพักเบรกไปเลย หรือจ่ายงานให้นักศึกษารวมกลุ่มสนทนากันเองในช่วงพักนั้น เพราะยังไงการสอนแบบอัดต่อเนื่องไม่มีพักช่วงหลังก็เรียนไม่เข้าหัวอยู่แล้ว การพักเองก็เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพทั้งตัวผู้สอนและผู้เรียนไปด้วย

อาชีพสายบริการ ค้าขาย งานกลุ่มนี้มักถูกตัดจังหวะด้วยลูกค้าตลอดเวลา กลยุทธ์คือการพักสั้นๆทุกครั้งที่สลับเปลี่ยนลูกค้า หรือช่วงที่ไม่มีลูกค้าเดินเข้าร้าน 2-3 นาที ให้หลับตาลง สูดหายใจลึกๆลงไปที่ท้อง (หรือจิตนาการว่าหายใจลงไปถึงฝ่าเท้าเลยยิ่งดี เป็นการดึงไฟที่ค้างในหัวลงข้างล่าง) ดรรชนีไล่ล่าหรือหมุนลูกติ้ง ไม่ต้องรอให้ถึงเวลาพักที่ตั้งไว้

อาชีพขับรถหรือขนส่ง ความปลอดภัยสำคัญที่สุด เมื่อขับรถติดต่อกัน 90-120 นาที จิตที่เพ่งมองถนนจะล้าและเสี่ยงอุบัติเหตุ จำเป็นต้องเลี้ยวเข้าปั๊มน้ำมัน พักรถและพักคน 15-20 นาที ลุกขึ้นมายืดเหยียด สะบัดมือสะบัดเท้าเพื่อระบายไฟสะสม

สำคัญคือการรู้ตัวทั่วพร้อม ขอเพียงแค่รู้ว่าตอนไหนจิตของคุณเริ่มตึงและคุณมีอุบายเล็กๆในการหย่อนมันลง แม้จะเป็นเวลาเพียงไม่กี่นาทีท่ามกลางความวุ่นวายในที่ทำงาน นั่นก็คือนวัตกรรมในการถนอมจิตใจแล้วครับ

💤 ศาสตร์แห่งการนอนหลับตามนาฬิกาชีวิต

ในเรื่องการนอนหลับ ตามหลักแพทย์แผนจีนแนะนำว่า

• ช่วงกลางคืน ควรหลับก่อน 11 pm เพื่อให้ร่างกายได้ซ่อมแซมตัวเองอย่างเต็มที่ ซึ่งควรเตรียมนอนตั้งแต่ 7 pm แล้ว ด้วยการปรับอารมณ์ให้ผ่อนคลาย ฟังเพลงบรรเลงเพราะๆ อ่านหนังสือเบาๆ ไม่ทำกิจกรรมหนักๆ
• ช่วงกลางวัน (ถ้าทำได้) เวลาของหัวใจระหว่าง 11 am - 1 pm ควรงีบสัก 15 นาทีร่วมด้วย (ตั้งนาฬิกาปลุกด้วยนะ) เพื่อให้หัวใจได้พักและหยินหยางผลัดเปลี่ยน ในหลักปฏิบัติจริงของคนทำงานคือกินมื้อเที่ยงแล้วก็หาที่นั่งงีบ หลับไม่หลับไม่เป็นไร ขอให้ได้หลับตา

แล้วคนที่ชอบเล่นเกมกลยุทธ์ อ่านหนังสือหนักๆ อยากดูหนังฟังเพลง หรือฟังพอดแคสต์เพื่อพัฒนาตัวเองล่ะ การเรียนรู้และการพัฒนาตัวเองเป็นสิ่งที่ดีและควรทำ ผมสนับสนุนเรื่องนี้มาโดยตลอดครับ แต่บอกตรงๆนะครับ ...ให้เก็บไว้ทำในเวลาที่เหลือหรือวันหยุด และถือเป็นงาน ซึ่งต้องพักตามช่วงเวลาด้วยเช่นกัน

แต่สำหรับคนที่ร้อยร้าวเริ่มใหญ่แล้ว แม้วันหยุดก็ควรพักอย่างเดียวครับ ถ้ารู้สึกว่างมากก็ลุกขึ้นทำงานบ้านก็เป็นการพักจิตที่ดี ให้ร่างกายได้เข้าถึงโหมดเบื่อ เมื่อร่างกายเข้าสู่โหมดเบื่อร่างกายจะเริ่มพักระบบการคิดและเริ่มซ่อมแซมตัวเองในระหว่างวัน พอหายดีแล้วค่อยลุยต่อก็ยังไม่สายครับ (สมัยก่อนความเบื่อจุดประการความคิดสร้างสรรค์มานักต่อนักแล้ว)

ความสงบนิ่งชนะความร้อนรน.

ความใสสงบกระทำใต้ฟ้าให้เที่ยงตรง.

คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 45

靜勝熱。

清靜為天下正。

道德經

บทส่งท้าย ยอมรับข้อจำกัดของธรรมชาติ

ในระบบเศรษฐกิจที่รีดเค้นแรงงานอย่างเต็มรูปแบบนั้น ต้องยอมรับว่า ถ้าเราต้องการถนอมร่างกายและจิตใจจริงๆ ก็จำเป็นต้องแบ่งเวลาพักผ่อนด้วยตัวเอง และแบ่งเวลาของความบันเทิงส่วนตัวหลังจากพักผ่อนแล้ว ไม่งั้นจะเป็นการไม่ได้พักเลย เพราะถ้าจิตพังแล้วก็คือโดนบังคับให้พักทุกอย่างแบบไม่มีกำหนดอยู่ดี และค่ารักษาก็ไม่ใช่ถูกๆ แถมยังทรมานมากอีกด้วย โดยที่คนส่วนใหญ่รอบตัวก็ไม่ค่อยอยากจะเข้าใจความป่วยของจิตพังว่ามันเลวร้ายแค่ไหน เพราะเป็นเรื่องข้างในที่ไม่มีใครเห็น แย่กว่านั้นคือพาลคิดว่าเอาแต่ใจหรือเรียกร้องความสนใจไปอีก

คนจีน (และประเทศเอเชียหลายแห่ง) ต้องเรียนกวดวิชาวันละ 14 ชั่วโมงเพื่อสอบเข้ามหาวิทยาลัย คนทำงานระบบ 996 คือทำงาน 9 am ถึง 9 pm สัปดาห์ละ 6 วัน เมื่อคนจีนวิ่งไม่หยุด (หยางสุดโต่ง) จนร่างกายและจิตใจพัง โครงสร้างสังคมเริ่มบิดเบี้ยว ทำให้ตอนนี้ในกลุ่มวัยรุ่นจีนเกิดลัทธิใหม่ขึ้นมาตอบโต้ ซึ่งขยายตัวรวดเร็วมาก นั่นคือลัทธิทั่งผิง (躺平 - นอนราบ) ด้วยการทำงานแค่พอกินพอใช้แล้วนอนแผ่ไปวันๆ ไม่คาดหวังอะไรในชีวิตอีกแล้ว เมื่อระบบเศรษฐกิจและสังคมบีบเค้นจนสายพิณตึงเปรี๊ยะจนแทบขาด สติจะทำให้มนุษย์หันกลับมาเยียวยาตัวเองด้วยความนิ่งเฉยไม่ดิ้นรน (หยิน) เพื่อถ่วงดุลรักษาชีวิต มนุษย์ไม่มีทางวิ่งหนีไปจากกฎแห่งความสมดุลของธรรมชาติ (เต๋า) ได้พ้น วันหนึ่งเมื่อเหนื่อยล้า ธรรมชาติจะบังคับให้คนเราต้องหยุดวิ่งและหันกลับมาหาความสงบนิ่งอยู่ดี เพียงแต่จะมาในรูปแบบไหนเท่านั้น

สรรพสิ่งเมื่อสูงสุดจักพลิกกลับ

หลี่ซื่อชุนชิว

物極必反

吕氏春秋·博志

การที่ได้เห็นคนจิตพังจนเป็นโรคซึมเศร้ามากมายและตายคาไลฟ์ ต้องบอกเลยว่าในยุคสมัยนี้ การมีโอกาสได้พักผ่อนดูเหมือนจะเป็นของหรูหราไปแล้วจริงๆ ไม่ว่าจะด้วยสิ่งล่อใจต่างๆมากมายที่ต้องรู้เท่าทัน

อย่างโซเชียลมิเดียในยุคปัจจุบัน อาจเรียกได้ว่าเป็นโรงงานนรกสำหรับสูบพลังของจิตเพื่อเปลี่ยนเป็นเม็ดเงินอย่างไร้ความปราณีที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ชาติเลยก็ว่าได้ เพราะมันไม่ปล่อยให้คนได้พัก ดึงให้ต้องไถแทบตลอดเวลา ด้วยลูปที่ไถได้ไม่มีวันสิ้นสุด แต่พลังชีวิตมนุษย์มีวันสิ้นสุด การรู้เท่าทัน รู้วิธีการใช้งานและการพัก จึงเป็นความรู้ที่จำเป็นมาก เพราะรูปแบบการใช้ชีวิตได้เปลี่ยนไปจากธรรมชาติมากแล้ว

คนรุ่นก่อน ตอนนั่งรถเมล์ นั่งรอข้าว นั่งรอเพื่อน พวกเขามีโอกาสได้นั่งเฉยๆ ได้ชมนกชมไม้ระหว่างการเดินทาง จิตก็ได้เข้าไปพักในบ้าน (หัวใจ) บ้าง แต่สมัยนี้ แทบทุกคนพยายามอุดความว่างด้วยหน้าจอกันหมดแล้ว จิตไม่เคยได้กลับบ้าน และบ้าน (หัวใจ) ก็ร้อนขึ้นทุกวัน จนเมื่อถึงคราวหลับจิตก็เข้าบ้านไม่ได้แล้ว เพราะบ้านร้อนเกินไป (หัวใจร้อนนอนสะดุ้ง) นานวันเข้าบ้านของจิตก็ไหม้และพังพินาศลง จิตก็ไร้บ้านล่องลอยต่อไม่ติดกับโลกแห่งความจริง แล้วก็จิตแตกสลาย ซึ่งปลายทางไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

การที่คนในเมืองใหญ่ทุกวันนี้นิดหน่อยก็หงุดหงิดนิดหน่อยก็โมโห นั่นมาจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ จึงไม่เหลือพลังไว้รองรับอะไรอื่นได้อีกต่อไปแล้ว และพร้อมจะแตกร้าวได้ตลอดเวลาหากยังไม่เยียวยาตัวเอง

แต่แน่นอนว่าการจิตพังนั้นไม่ได้เกิดขึ้นในกันง่ายๆ หากไม่ได้โดนสิ่งที่รุนแรงมากๆมากระทบจนจิตพังทันที โดยทั่วไปจิตอาจค่อยๆสะสมรอยร้าว 10 ปี 20 ปี จึงค่อยเห็นอาการเตือนชัดเจน แล้วอีก 10 ปี 20 ปี ก็ค่อยจิตพังในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ระหว่างคลุ้มคลั่งพุ่งสุดหรือซึมเศร้าดิ่งสุด แต่หากตระหนักก่อนหรือระหว่างทางหากเห็นรอยร้าว แล้วเริ่มรู้จักศิลปะแห่งการพักผ่อน ก็อาจรอดพ้นปลายทางเช่นนี้ได้ ถ้าสภาพแวดล้อมความเป็นอยู่ไม่ใจร้ายจนเกินไป

ในสังคมแห่งการ Hyper-Produtive ที่เน้นแต่ผลลัพธ์โดยไม่สนใจสุขภาวะนั้น การพักผ่อนอาจดูไม่เท่ห์ไม่คูล แต่รู้ไว้เถิดว่าการยอมรับข้อจำกัดตามธรรมชาติของร่างกายมนุษย์นั้น เป็นการใช้ปัญญาสากลมากกว่าความถึกส่วนบุคคล การได้พักอย่างแท้จริงคือการได้ลิ้มรสการมีชีวิต และจะทำให้เราสามารถทำสิ่งที่รักได้อย่างมีประสิทธิภาพและยาวนาน กายหรือจิตก็ใช้แนวคิดเดียวกันนี้ได้ เพราะถ้าพักก่อนเหนื่อยจะไม่เหนื่อย พักก่อนพังจะไม่พัง

ขอให้ทุกท่านมีสุขภาพที่ดีทั้งกายและใจ

ผ่านพ้นวิกฤตแห่งยุคสมัยไปได้อย่างสมดุล

พร้อมคนที่คุณรักนะครับ

ด้วยความปรารถนาดี

สวัสดีครับ ^_^

การเรียนรู้ทางโลกนับวันยิ่งเพิ่มพูน, การเรียนรู้ทางเต๋านับวันยิ่งลดทอน.

ลดทอนแล้วลดลทอนอีก, จนถึงขั้นไร้กระทำ.

เมื่อไร้กระทำก็ไม่มีไม่กระทำ.

คัมภีร์เต๋าเต๋อจิง บทที่ 48

爲學日益，爲道日損。

損之又損，以至於無爲。

無爲而無不爲。

道德經

แถม

บทความที่อาจเกี่ยวข้องที่แนะนำให้อ่านครับ

• Tactical nap - งีบเชิงยุทธวิธี เพื่อกู้คืนพลังงานในภารกิจที่ยืดเยื้อ
• Shake it off - สลัดเรื่องเฮงซวยด้วยการเขย่ามันออกไป
• The Art of Silence - ศิลปะแห่งความสงัด
• 易筋經 - อี้จินจิง คัมภีร์เปลี่ยนเส้นเอ็น 8 กระบวนท่า
• การประสานอิน 九字印 - โยคะนิ้วเพิ่มพลังสมาธิฟื้นฟูร่างกายป้องกันภยันตราย
• The Matrix Finger - ดรรชนีไล่ล่า ท่ามือบริหารนิ้วฝึกกล้ามเนื้อ สงบจิตใจ พัฒนาสมอง
• 蛰龍法 - เคล็ดวิชามังกรจำศีล เทคนิคการนอนเพื่อสุขภาพแบบจีนโบราณ

Shake it off - สลัดเรื่องเฮงซวยด้วยการเขย่ามันออกไป

เรื่องราวต่างๆในชีวิตที่เกิดขึ้นมักทิ้งร่องรอยเอาไว้เสมอ โดยเฉพาะอารมณ์ที่ตกค้างหลังจากผ่านเหตุการณ์ที่ชวนเครียดหรือตกใจ เช่น หมาเห่า เจ้านายด่า จ่าจับ รับซวย ฯลฯ เมื่อเรื่องไม่ปลอดภัยนั้นผ่านไปแล้ว แต่อารมณ์ความรู้สึกหรือความตึงเครียดยังคงตกค้างอยู่ ซึ่งอารมณ์เหล่านี้เป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้ บางทีอาจทำให้อึนไปเป็นวันๆจากเรื่องเฮงซวยเพียงเรื่องเดียว

ลองสังเกตเวลาสุนัขข่มเหงกันเสร็จแล้ว (ก็นิสัยหมาๆอ่ะนะครับ) หลังจากภัยผ่านพ้นไป สิ่งที่มันจะทำทันทีคือ "ถอนหายใจใหญ่แล้วสะบัดตัว" เพียงครู่เดียวหน้าตาหมาหงอยก็หายไป มันกลับมาร่าเริงเป็นตัวของมันเองได้อีกครั้ง (จะเห็นว่าสุนัขไม่ใช่สะบัดตัวแค่ตอนเปียกหรือเลอะดินเท่านั้นนะ) ราวกับมันรู้กลไกธรรมชาติว่า ต้องสะบัดอารมณ์ตกค้างออกไป!

เมื่ออารมณ์ติดหล่มในจิตใจกลายเป็นความติดขัดในร่างกาย
ในทางปรัชญา เมื่อมีอารมณ์ขุ่นมัว พลังงานหรือชี่ (氣) จะเกิดการติดขัด ซึ่งจะปรากฏชัดเจนผ่านการเกร็งค้างของกล้ามเนื้อ ตรงไหนเกร็งตึง ตรงนั้นคือชี่ติดขัดไม่ไหลเวียน ลองสำรวจร่างกายของคุณดูครับ

• ขากรรไกรเกร็ง: กำลังพยายามขบคิดเพื่อแก้ปัญหาที่ยังแก้ไม่ตก
• บ่าไหล่ต้นคอตึง: เครียดจากการแบกอารมณ์โกรธ อัดอั้น หรือมีความกดดันที่กำลังแบกรับไว้
• หน้าท้องแขม่วหรือเกร็งไม่รู้ตัว: ในใจกำลังกลัวลึกๆว่าจะได้รับผลกระทบจากอะไรบางอย่าง
• กล้ามเนื้อขาเกร็ง: สัญชาตญาณอยากจะหนีไปให้พ้นจากปัญหานั้น

เป็นต้น

เมื่อกล้ามเนื้อเกร็งค้าง ชี่ก็ติดขัด เมื่อชี่ติดขัด จิตใจก็พลอยติดหล่มอยู่กับอารมณ์เดิมๆ กลายเป็นวงจรป้อนกลับเชิงลบที่ยิ่งคิดก็ยิ่งตึง ยิ่งตึงก็ยิ่งคิดกังวลง่ายขึ้น กลายเป็นการเก็บกดทั้งในระดับพลังงานและจิตใจจนชี่ติดขัดเรื้อรัง

ปลดปล่อยรูปนามด้วยการเลียนแบบธรรมชาติ

มนุษย์เราต่างจากสัตว์ตรงที่ มักใช้ความคิดและกรอบของสังคมคอยกดข่มปฏิกิริยาตามสัญชาตญาณนี้ไว้ เจ้านายด่าเสร็จ เราจะสะบัดตัวใส่ตรงนั้นก็ไม่ได้ ทำให้นอกจากอารมณ์จะตกค้างแล้ว พลังงานลบยังติดแหง็กในร่างกาย แต่เราสามารถเรียนรู้และเลียนแบบธรรมชาติได้ครับ ในทางปรัชญาเต๋า รูปนาม (สสารและพลังงาน) คือสิ่งเดียวกัน (形氣一体) แต่คนละสถานะ ดังนั้น เมื่อเราเคลื่อนไหวทางกายภาพ ย่อมส่งผลต่อพลังงานภายในโดยตรง หากไม่สะดวกไปวิ่งออกกำลังกาย คุณสามารถหาพื้นที่ส่วนตัว หรือลานกว้างที่สบายใจ แล้วลองทำตามแนวทางชี่กงเขย่าตัว ด้วยการ ถอนหายใจยาวๆ ออกมาหนึ่งครั้งเพื่อระบายชี่ที่อัดอั้น เขย่งเท้าขึ้นลงซ้ำๆ ปล่อยให้ข้อต่อ บ่า ไหล่ และแขนทั้งสองข้างอ่อนย้วย สะบัดแขน สะบัดขา ปล่อยแรงเหวี่ยงไปตามธรรมชาติ

เมื่อกายภาพขยับ ชี่ที่เคยติดขัดก็จะเกิดแรงผลักให้เคลื่อนไหว จิตใจที่เคยยึดติดกับอารมณ์เฮงซวยก็จะถูกเขย่าให้หลุดออกไปด้วย อาจพูดให้เห็นภาพได้ว่า เมื่อเขย่าตัวอารมณ์ขุ่นมัวที่ตกค้างก็ร่วงกราวๆลงสู่ดิน แล้วจากนั้นก็ใช้ชีวิตอย่างเป็นตัวของคุณเองต่อไป

ในการเขย่าตัว หากนึกไม่ออกว่าจะทำอย่างไรดี ลองดูตัวอย่างชี่กงเขย่าตัวเป็นแนวทางดูครับ

ในชีวิตประจำวันสิ่งสำคัญ คือ ทุกครั้งที่รู้ตัวว่าเผลอเกร็งก็ให้ผ่อนคลายกล้ามเนื้อทุกส่วนให้เหลวไปตามแรงโน้มถ่วง ทรงตัวอยู่ได้ด้วยโครงสร้างของกระดูกเป็นหลัก ตัวตรงเหมือนมีด้ายจากฟ้าผูกที่กลางศีรษะ แล้วใช้ชีวิตให้ใจเบาสบายที่สุดเท่าที่จะทำได้ก็พอ รับรู้ทุกอย่างตามความเป็นจริง และเก็บเคล็ดลับการเขย่าตัวเองเอาไว้ใช้เมื่อมีการติดขัดเกิดขึ้น

สุดท้ายนี้ขอให้อายุยืนและสุขภาพดีทั้งกายและใจนะครับ

สวัสดีครับ ^_^

อ้างอิง

https://animal-bonds.com/animals-know-shake-off-the-trauma/

https://www.psychologytoday.com/gb/blog/bodhisattva-wannabe/202410/releasing-fear-shake-it-off

https://zhuanlan.zhihu.com/p/1886324768996849401

เกลือแต่ละชนิดเหมือนหรือต่างกันอย่างไร?

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Seasalt.jpg

เกลือ หรือ เกลือแกง ถ้าว่ากันตามหลักวิทยาศาสตร์ เกลือ คือ โซเดียมคลอไรด์ (NaCl) ดังนั้น เกลือแต่ละชนิดจึงไม่มีความแตกต่างอะไรกัน หากไม่นับแร่ธาตุอื่นๆที่เจืออยู่

บทความก็จบลงเพียงเท่านี้

แต่... หากตีความด้วยปรัชญาจีนห้าธาตุ เกลือไม่ใช่เพียงวัตถุที่ให้ความเค็ม แต่คือธาตุน้ำที่แฝงอยู่ในรูปลักษณ์ของธาตุทอง (ธาตุทองกำเนิดธาตุน้ำ) ซึ่งเก็บงำพลังงานชีวิตและจิตวิญญาณของแหล่งกำเนิดชีวิตไว้อย่างมหาศาล โดยเกลือแต่ละชนิดจะมีพลังงานที่แตกต่างกันไป

เกลือ มีรสเค็ม ธาตุน้ำ ตามหลักปรัชญาจีน จะเข้าเส้นลมปราณไต บำรุงไต (เมื่อได้รับในปริมาณที่เหมาะสม ไม่มากเกินไป และไตยังทำงานได้ปกติ)

ไต เป็นธาตุน้ำ ตามหลักปรัชญาจีน เป็นแบตเตอรี่รากฐานของร่างกาย ไตแข็งแรงจะอายุยืน

ดังนั้น เกลือจึงเป็นพื้นฐานที่สำคัญต่อชีวิต

เกลือป่นบริโภคทั่วไป ซึ่งส่วนใหญ่ทำจากเกลือสินเธาว์ที่ผ่านกระบวนการจนเหลือเพียงโซเดียมคลอไรด์เพียวๆจากกรรมวิธีทางอุตสาหกรรม ด้วยความที่สกัดจนเหลือเพียงโซเดียมคลอไรด์ ทำให้เกลือขาดสมดุลตามธรรมชาติที่ปกติควรจะต้องอยู่ร่วมกับแร่ธาตุอื่นๆตามบริบท มันจึงมีรสเค็มโดดและบริสุทธิ์เกินไป ดั่งเกลือที่ไร้วิญญาณ เป็นเพียงโครงทางเคมี มันจึงมีความเข้มข้นจัด พุ่งเข้าไตอย่างรวดเร็วและรุนแรง ทำให้ไตต้องทำงานหนักเพื่อขับส่วนเกิน ส่งผลให้พลังไตพร่อง ซึ่งนำไปสู่โรคไตได้ง่าย และตามระบบวงจรห้าธาตุที่ว่า ธาตุน้ำข่มธาตุไฟ เมื่อธาตุน้ำไตบกพร่องจากการรับภาระหนักเกินไป ธาตุน้ำก็ไม่อาจข่มธาตุไฟให้สงบได้ ส่งผลให้ธาตุไฟซึ่งก็คือหัวใจลุกโชน เบื้องต้นแสดงอาการออกทางจิตใจที่ว้าวุ่น นอนไม่หลับ และอาจลุกลามไปสู่โรคความดันโลหิตและโรคหัวใจได้

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเกลือป่นอุตสาหกรรมมีราคาถูกและมักเสริมคุณค่าด้วยการเติมสารไอโอดีน จึงเป็นตัวช่วยกระจายไอโอดีนไปสู่พื้นที่ทุรกันดารที่ห่างไกลทะเลได้อย่างทั่วถึง ทั้งยังมีผลึกที่สม่ำเสมอทำให้ควบคุมรสชาติในกระบวนการผลิตอาหารเชิงอุตสาหกรรมได้อย่างแม่นยำ นอกจากนี้ด้วยราคาที่ย่อมเยา จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใช้ประโยชน์ในครัวเรือน เช่น ใช้ขัดคราบไหม้บนกระทะเหล็ก ขจัดคราบหรือกลิ่นบนวัสดุ ทำความสะอาดท่อระบายน้ำ โรยพื้นเพื่อฆ่าเชื้อหรือไล่สัตว์บางชนิด ฯลฯ โดยไม่ต้องเสียดายมากนัก

ขณะที่ เกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิม ที่ได้จากการต้มดินเค็มด้วยฟืน จะโดดเด่นด้วยพลังของธาตุดินและธาตุไฟที่สอดแทรกแฝงอยู่ในธาตุน้ำ การผ่านความร้อนจากฟืนช่วยให้เกลือชนิดนี้มีคุณสมบัติในการขับความชื้นและกระจายความเย็นในร่างกายได้ดี มีสมดุลของธาตุตามสมควร จึงให้รสเค็มที่ไม่โดด ทำให้เข้าไตและอวัยวะธาตุต่างๆอย่างนุ่มนวลกว่า

ส่วน เกลือชมพูหิมาลายัน นั้น เป็นฟอสซิลเกลือจากทะเลดึกดำบรรพ์ ถูกผนึกอยู่ภายใต้แรงกดดันของภูเขาสูงนับล้านปี และมีสีชมพูที่สะท้อนถึงพลังงานของธาตุไฟที่ละเอียดอ่อนซ่อนอยู่ภายใน เกลือชนิดนี้จึงเป็นเกลือธรรมชาติที่ดีอีกชนิดหนึ่งยามที่ร่างกายต้องการการฟื้นฟูระดับลึก เหมาะใช้เป็นยา

แต่ที่โดดเด่นและใช้ประโยชน์ได้กว้างขวางที่สุดคือ เกลือสมุทร เพราะถือกำเนิดจากการประสานกันของมหาสมุทร (ธาตุน้ำ, หยิน) และแสงอาทิตย์ (ธาตุไฟ, หยาง) และด้วยกระบวนการตกผลึกอย่างช้าๆตามธรรมชาติด้วยกระแสลม (ธาตุไม้) และตะวัน (หยาง) จันทรา (หยิน) ทำให้เกลือเม็ดมีพลังงานชีวิตที่เต็มเปี่ยม สามารถเข้าสู่เส้นลมปราณไตได้อย่างนุ่มนวลที่สุดในบรรดาเกลือทั้งหมด
ยิ่งไปกว่านั้น ในกระบวนการผลิตเกลือสมุทรยังมี ดอกเกลือ ซึ่งเป็นผลึกแรกที่ลอยตัวเหนือผิวน้ำ จึงมีพลังที่โปร่งเบา ให้รสเค็มที่ละเอียดอ่อนและสดใหม่ เหมาะสำหรับการใช้ปรุงเพื่อชูรสในขั้นสุดท้าย หรือใช้เป็นโอสถสารเพื่อคืนความสดชื่น

ดังนั้น ที่ว่า "เกลือ มีรสเค็ม ธาตุน้ำ ตามหลักปรัชญาจีน จะเข้าเส้นลมปราณไต บำรุงไต (เมื่อได้รับในปริมาณที่เหมาะสม ไม่มากเกินไป และไตยังทำงานได้ปกติ)" นั้น อาจจะไม่ใช่หมายถึงเกลืออะไรก็ได้ แต่หมายถึงเกลือธรรมชาติ ในปริมาณที่เหมาะสม สำหรับผู้ที่ร่างกายปกติ เค็มพอดีบำรุงไต เค็มมากไปทำลายไต

สิ่งมีชีวิตถือกำเนิดจากทะเล และวิวัฒนาการขึ้นมาอาศัยอยู่บนบกได้ก็ด้วยการพกทะเลติดตัวมาด้วย ในรูปแบบของของเหลวในร่างกาย ดังนั้น การเลือกเกลือจึงไม่ใช่แค่การเลือกเครื่องปรุง แต่คือการเลือกคุณภาพของมหาสมุทรภายในตัวเรา การกินเกลือที่ไร้พลังชีวิต ก็เท่ากับเรากำลังเปลี่ยนร่างกายให้กลายเป็นทะเลทรายที่เค็มจัดแทนที่จะเป็นมหาสมุทรที่เปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวา

• เกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิม https://s.shopee.co.th/20oenc6PdY
• เกลือชมพูหิมาลัย https://s.shopee.co.th/9fE5qqXhgv
• เกลือสมุทรแบบเม็ด https://s.shopee.co.th/30hAAkmxjG
• ดอกเกลือ https://s.shopee.co.th/LgR0XTxE2

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sun_(210247565).jpeg

แถม
ในปัจจุบันที่เราไม่อาจเลี่ยงเกลือป่นอุตสาหกรรมได้ จึงอาจจำเป็นต้องดูแลตัวเองเท่าที่ทำได้
ดังนั้น เมื่อเกลือป่นอุตสาหกรรมคือธาตุน้ำที่รุนแรงเกินไปจนทำร้ายไต ก็ต้องทำการระบายส่วนแกร่งและบำรุงส่วนพร่อง ตามหลักห้าธาตุ เมื่อธาตุน้ำให้กำเนิดธาตุไม้ ธาตุไม้ก็จะดึงธาตุน้ำมาเกิดตัวเอง ดังนั้น ควรกินอาหารที่เป็นธาตุไม้ เพื่อระบายธาตุน้ำ เช่น น้ำเก๊กฮวย ชาเขียว เป็นต้น และเพื่อบำรุงไต ด้วยอาหารธรรมชาติสีดำ เช่น เห็ดหอม งาดำ ถั่วดำ เป็นต้น นี่คือคำแนะนำโดยทั่วไปสำหรับผู้ที่สุขภาพปกติดี แต่เนื่องจากเป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็น จึงควรบริโภคในปริมาณที่พอเหมาะตามสภาพร่างกาย
สภาวะร่างกาย (หยินหยางห้าธาตุ) ของแต่ละบุคคลนั้นแตกต่างกัน หากท่านมีโรคประจำตัวหรือสภาวะร่างกายที่ซับซ้อน โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนปรับเปลี่ยนการบริโภค

สำหรับผู้ที่กังวลเรื่องไอโอดีน ต้องเข้าใจว่าเกลือโดยธรรมชาติ แม้เกลือสมุทรก็ตาม ไม่ใช่แหล่งหลักของไอโอดีน ส่วนเกลือป่นอุตสาหกรรมในปัจจุบันที่มักมีการเสริมไอโอดีนเข้าไปเพื่อเพิ่มคุณค่า ซึ่งแม้จะมีประโยชน์ในการป้องกันโรคเอ๋อและโรคคอพอกอยู่บ้าง แต่แหล่งไอโอดีนที่แท้จริงและดีที่สุดตามธรรมชาติมาจากอาหารทะเล ดังนั้น หากต้องการเสริมไอโอดีน การบริโภคอาหารทะเลโดยตรงจึงเป็นวิธีที่ยั่งยืนและสอดคล้องกับธรรมชาติมากกว่า เช่น สาหร่ายทะเล เป็นต้นครับ
แต่หากเข้าถึงอาหารทะเลได้ยาก ไม่ว่าจะเพราะเหตุใดก็ตาม การมีเกลือบริโภคผสมไอโอดีนก็เป็นแหล่งไอโอดีนที่เหมาะสม

เนื้อหาทั้งหมดข้างต้นเป็นการตีความเชิงปรัชญาห้าธาตุ มิใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีข้อบกพร่องประการใด ข้าพเจ้าขอน้อมรับคำชี้แนะจากผู้รู้ทุกท่านเพื่อประโยชน์สูงสุดแก่สาธารณะสืบไป และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

บทความแนะนำอ่านเพิ่มเติม
บทบาทของเกลือในกลียุค

ท่ากำมือมั่น (握固) - อาวุธลับในการรักษาสุขภาพ

👶 ท่านทราบหรือไม่ว่า แท้จริงแล้ว ทารกนั้นกำเนิดมาพร้อมกับศิลปะการบำรุงสุขภาพโดยธรรมชาติ? กำมือมั่น (握固 - ว้อกู้) คือ ลักษณะมือที่มักใช้กันในศาสตร์การบำรุงสุขภาพแบบเต๋า ซึ่งมิได้เพียงส่งเสริมให้ชี่แห่งใจ (心氣) รวมเป็นหนึ่งเท่านั้น หากยังสามารถขับไล่สิ่งชั่วร้ายและป้องกันพิษภัย (辟邪防毒) ได้อีกด้วยนะ! 😮

✊ การกำมือมั่นนั้นทำได้ง่ายดายยิ่งนัก ทว่ามันกลับเป็นความลับแห่งร่างกายมนุษย์ในการขับไล่สิ่งชั่วร้ายและหลีกเลี่ยงพิษภัย โดยมีวิธีการดังนี้: ใช้ปลายนิ้วหัวแม่มือแตะที่โคนของนิ้วนาง ส่วนนิ้วอื่น ๆ ที่เหลือให้กำลงมาเบา ๆ ทารกก็มีลักษณะการกำมือเช่นนี้ จึงถูกขนานนามว่า "เคล็ดวิชาของทารก" (子决 - จื่อเจวี๋ย) หรือที่เรียกกันว่า "กำมือมั่น" (握固) นั่นเอง

กำมือแบบทารก
https://zhuanlan.zhihu.com/p/250515094

💡 การกำมือมั่นหากนำมาผนวกเข้ากับการฝึกฝนพลัง จะยิ่งให้ผลลัพธ์ที่ดียิ่งขึ้น! ตำราเต่าอิ่นฝ่า (导引法) ได้กล่าวไว้ว่า:

“拘魂门，制魄户，名曰握固。法屈大拇指，着小指内抱之。”

"กุมประตูแห่งขวัญ, คุมทวารแห่งมิ่ง, นามว่ากำมือมั่น. วิธีการคืองอนิ้วหัวแม่มือ, สัมผัสภายในนิ้วก้อย[หรือนิ้วนาง]แล้วโอบไว้."

 และยังกล่าวอีกว่า:

“拘魂门，制魄户，名曰握固与魂魄安户也。”

"กุมประตูแห่งขวัญ, คุมทวารแห่งมิ่ง, นามว่ากำมือมั่นด้วยเป็นเรือนสงบแห่งมิ่งขวัญแล."

📜นี่คือวิธีในการผนึกจิง (固精) ทำให้ดวงตากระจ่าง (明目) ยืดอายุขัย (留年) และกลับคืนขวัญ (還魂) หากสามารถกำมือมั่นได้ตลอดวัน พลังงานชั่วร้ายและร้อยพิษภัยมิอาจกล้ำกลาย

🌿 การกำมือมั่นมิได้เพียงแต่สามารถปกปักรักษาซึ่ง 'จิง ชี่ เสิน' [แก่นแท้ พลังงาน และจิตวิญญาณ] ของผู้คนเท่านั้น หากยังช่วยทำให้จิตใจสงบและมั่นคง (安神定神) อีกด้วย แพทย์แผนจีนเชื่อว่าตับและไตมีรากฐานร่วมกัน (肝腎同根) ตับสามารถควบคุมอารมณ์และชี่เลือดได้ เส้นลมปราณตับนั้นเกี่ยวพันกับตับ, เอ็น, ดวงตา, ถุงน้ำดี และอื่น ๆ ส่วนไตนั้นคือน้ำ, เป็นพื้นฐานแห่งการเจริญเติบโตของร่างกาย เส้นลมปราณตับและเส้นลมปราณไต ทั้งสองนี้มักจะทำงานประสานกัน เพื่อกักเก็บและใช้แก่นแท้ (精) และมิ่ง (魄) ของผู้ฝึก หากบำเพ็ญอย่างต่อเนื่องและยาวนาน ย่อมสามารถทำให้จิตใจสงบและมั่นคงได้

💪 การกำมือมั่นมีคุณประโยชน์อย่างยิ่งในการบำรุงไตและช่วยเสริมพลังหยาง (補腎助陽) สำหรับผู้ป่วยวัยกลางคนและผู้สูงอายุที่มีอาการไตพร่อง (腎虛) ทั้งยังสามารถ ขจัดความชื้นและระงับสิ่งชั่วร้าย (祛濕抑邪) ได้ด้วย หากร่างกายมีความชื้นหรือชี่ร้าย (濕氣邪氣) ก็สามารถขับออกไปได้ด้วยการกำมือมั่น ซึ่งมีผลลัพธ์ที่โดดเด่นในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

💡 ข้อควรระวัง: ขณะกำมือมั่นไม่ควรกำแน่นจนเกินไป ควรให้รู้สึกสบายที่สุด การกำมือมั่นไม่ถูกจำกัดด้วยเวลาและสถานที่ สามารถทำได้ทุกเมื่อและทุกแห่ง ควรทำละครั้ง 5 นาที+ หากกระทำขณะนั่งสมาธิหรือทำสมาธิ ควรทำอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง การกำมือมั่นก่อนนอนช่วยให้หลับได้เร็วขึ้น การกำมือมั่นมิได้ให้ผลลัพธ์ในสองสามวัน จำเป็นต้องฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจึงจะบังเกิดผลอันน่าอัศจรรย์

🌈 บัดนี้ ท่านจงไปทดลองดูเถิด! จงให้การกำมือมั่น (握固) เป็นอาวุธลับในการปกปักรักษาซึ่ง 'จิง ชี่ เสิน' ของท่านเอง!

https://zhuanlan.zhihu.com/p/539285016

แถม

การกำมือมั่นควรกำทั้งสองข้างถ้าเป็นไปได้ แต่หากต้องกำมือมั่นข้างเดียว ควรเป็นมือซ้าย เพราะในทางเต๋าและแพทย์จีน แขนซ้ายสัมพันธ์กับเลือดและหัวใจ การกำมือมั่นที่มือซ้ายจะช่วยสงบเสิน (神) และกล่อมหัวใจให้เข้าสู่สภาวะพักผ่อนได้เร็วกว่า แต่หากทำสองข้างได้ จะเป็นการปิดวงจรพลังงานที่สมบูรณ์แบบที่สุด เปรียบเสมือนการปิดประตูเมืองทั้งทิศตะวันออกและตะวันตกครับ

โยคะนิ้ว การประสานอิน 九字印 - โยคะนิ้วเพิ่มพลังสมาธิฟื้นฟูร่างกายป้องกันภยันตราย

กนกเกียรติ หริรักษ์หรรษา - แปลและเรียบเรียง

แปลและเรียบเรียงจาก

https://health.baidu.com/m/detail/ar_5625069663140648460

Earthing - ชาร์จแบตเตอร์ี่แท้ให้ร่างกายและจิตใจด้วยการกราวดิ้ง

https://allgrounded.com/grounding/

ในยุคที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ อาหารแปรรูปสูง และแสงไฟประดิษฐ์ เรามักรู้สึกเหนื่อยล้าและหมดพลังโดยไม่รู้สาเหตุ เปรียบได้กับร่างกายที่กำลังใช้แบตเตอรี่ปลอม จนการทำงานของระบบต่างๆเริ่มรวนและผิดเพี้ยนไป ปรัชญาจีนโบราณได้กล่าวถึงความสัมพันธ์ที่แนบแน่นระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติว่ามีพลังงานที่คอยหล่อเลี้ยงซึ่งกันและกันเสมอ ดังนั้น หากคุณกำลังมองหาวิธีเติมพลังงานที่บริสุทธิ์เพื่อชาร์จแบตเตอรี่แท้ให้กับร่างกาย บทความนี้จะนำเสนอ 3 วิธีการง่ายๆ ที่จะช่วยให้คุณกลับมาเชื่อมต่อกับโลกได้อย่างสมบูรณ์อีกครั้ง

3 วิธีการกราวดิ้ง (grounding; earthing) แบบง่ายๆ

1. เท้าเปล่าสัมผัสพื้นโลก
การสัมผัสพื้นดินโดยตรงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการกราวดิ้ง การเดินเท้าเปล่าบนพื้นหญ้า, ทราย, หรือหินที่เปียกน้ำก็เป็นวิธีที่ดีเช่นกันครับ สิ่งเหล่านี้สามารถเชื่อมต่อพลังงานได้

2. สัมผัสต้นไม้
การใช้มือเปล่าสัมผัสต้นไม้เป็นการกราวดิ้งที่ยอดเยี่ยมอีกวิธีหนึ่ง ต้นไม้เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีรากยึดลึกอยู่ในดินและดูดซับพลังงานจากพื้นโลก การที่เราใช้มือสัมผัสลำต้นหรือแม้แต่กอดต้นไม้ จะช่วยให้เราสามารถเชื่อมต่อและรับพลังงานจากโลกผ่านต้นไม้ได้เช่นกัน

3. การแช่เท้าในน้ำอุ่นผสมเกลือ
หากไม่สามารถออกไปกราวดิ้งนอกสถานที่ได้ โดยเฉพาะคนเมืองในตึกสูงสมัยนี้ การใช้วิธีแช่เท้าในน้ำเกลือก็ถือเป็นทางเลือกที่ดี โดยใช้เกลือ 1-2 ช้อนชา กับน้ำอุ่นใส่ในภาชนะท่วมประมาณข้อเท้า น้ำเป็นสื่อนำพลังงานที่ดีเยี่ยม การแช่เท้าในน้ำอุ่นที่ผสมเกลือหรือเกลือทะเลเล็กน้อยก็สามารถช่วยถ่ายเทประจุไฟฟ้าส่วนเกินออกจากร่างกายได้เช่นกัน นิยมแช่เท้าตอนหัวค่ำก่อนนอน

ไม่ว่าจะเลือกวิธีการกราวดิ้งแบบใด สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งใจเชื่อมต่อกับธรรมชาติและพลังงานที่บริสุทธิ์ของโลก การปฏิบัติที่เรียบง่ายเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การดูแลสุขภาพกาย แต่ยังเป็นการบำบัดจิตใจให้กลับมามีรากฐานที่มั่นคงอีกครั้ง เมื่อคุณสามารถถ่ายเทพลังงานที่ติดขัดและรับพลังงานที่บริสุทธิ์จากโลกอย่างสม่ำเสมอ คุณก็จะรู้สึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับของร่างกายและจิตใจ เปรียบเสมือนร่างกายที่ได้รับการชาร์จด้วยแบตเตอรี่แท้จากธรรมชาติจนสามารถกลับมาทำงานได้อย่างสมดุลและมีประสิทธิภาพอีกครั้งครับ

กราวดิ้ง + แสงแดดอ่อนๆยามเช้า + อาการบริสุทธิ์ + สมาธิกายบริหารชี่กง = การชาร์จแบตเตอรี่แท้ในอุดมคติ

https://www.soulventure.com/what-is-grounding/

สมาธิเต๋า - เน่ยตัน (內丹) การหลอมโอสถอายุวัฒนะภายใน

กนกเกียรติ หริรักษ์หรรษา - แปล

ฟ้าเบื้องบนไม่มีเทพเซียนที่ไร้คุณธรรม.
ก่อนบำเพ็ญวิถีเซียน, บำเพ็ญวิถีมนุษย์ให้ได้เสียก่อน.
คุณธรรม(เต๋อ)คือรากฐานแห่งวิถี(เต๋า).

เฉินจื้อซวีในยุคราชวงศ์หยวนได้กล่าวไว้ในคัมภีร์จินตันต้าเหยา (แก่นแท้แห่งโอสถทองคำ) ม้วนสี่ว่า: "ทั้งหมดนี้ล้วนไม่พ้นสามสิ่ง เสิน (神), ชี่ (氣) และ จิง (精), เมื่อสามสิ่งนี้มีปฏิสัมพันธ์กัน, หากไหลตามปกติก็จะกลายเป็นคน, หากย้อนกลับก็จะก่อเกิดโอสถอายุวัฒนะ. อะไรคือไหลตามปกติ? หนึ่งเกิดสอง, สองเกิดสาม, สามเกิดสรรพสิ่ง, ดังนั้นความว่าง (虛) จึงแปรเป็นเสิน, เสินแปรเป็นชี่, ชี่แปรเป็นจิง, จิงแปรเป็นรูป, รูปก็กลายเป็นคน. อะไรคือย้อนกลับ? สรรพสิ่งล้วนมีสาม, สามกลับคืนสอง, สองกลับคืนหนึ่ง, ผู้ที่รู้วิถีนี้จะสงบเสินรักษารูป, หล่อเลี้ยงรูปเพื่อกลั่นจิง, สะสมจิงเพื่อแปรเป็นชี่, หลอมชี่เพื่อรวมกับเสิน, กลั่นเสินกลับสู่ความว่าง, โอสถทองคำก็สำเร็จ"

เน่ยตัน (內丹) การหลอมโอสถอายุวัฒนะภายใน

กนกเกียรติ หริรักษ์หรรษา - แปล

*หากผิดพลาดขาดตกบกพร่องประการใด ข้าพเจ้าต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

หลอมจิงแปรเป็นชี่ (煉精化氣)

ลัทธิเต๋าเชื่อในการยืดอายุและบรรลุเป็นเซียน โดยใช้การฝึกฝน จิง (精), ชี่ (氣), และ เสิน (神) เป็นพื้นฐาน ในมุมมองของนักพรตเต๋า ในช่วงแรกเริ่มของมนุษย์ จิง, ชี่, และ เสิน เป็นเนื้อเดียวกันทั้งหมด ดังนั้นสภาวะของทารกจึงถือเป็นอุดมคติ แต่เมื่อเวลาผ่านไป มนุษย์ได้รับผลกระทบจากปัจจัยต่างๆ ทำให้ จิง, ชี่, และ เสิน แยกออกจากกันเป็นสามส่วน และหากปล่อยให้เป็นเช่นนี้ต่อไป สุดท้ายก็จะนำไปสู่ความตาย เพื่อหลีกเลี่ยงจุดจบดังกล่าว นักพรตเต๋าจึงคิดถึงการย้อนกลับของกาลเวลา ในแง่ของการบำเพ็ญตน นั่นคือการ "กลับคืนสู่" สภาวะทารก แล้วจะ "กลับคืน" ได้อย่างไร? นั่นคือการนำ จิง, ชี่, และ เสิน ที่แยกจากกันกลับมารวมกันใหม่ ขั้นตอนแรกของการรวมกันคือ "หลอมจิงแปรเป็นชี่" ซึ่งหมายถึง "รวมสามให้เป็นสอง" (收三歸二) โดย "สาม" ในที่นี้คือ จิง, ชี่, และเสิน ส่วน "สอง" คือ ชี่ กับ เสิน เมื่อ "จิง" ถูกหลอมกลายเป็นชี่แล้ว "จิง" ก็จะไร้รูป คงเหลือเพียง "ชี่" และ "เสิน" ตามปกติแล้วการหลอมจิงให้เป็นชี่ต้องใช้เวลาประมาณหนึ่งร้อยวัน จึงเรียกว่า "ด่านร้อยวัน" (百日關) เนื่องจากเป็นขั้นตอนแรกในการฝึกฝนจิงชี่เสิน จึงเรียกว่า "ด่านแรก" (初關) ตามลำดับการฝึกฝน การหลอมจิงให้เป็นชี่ถือเป็นทักษะ "มีการกระทำ" (有為) คำว่า "มีการกระทำ" หมายถึงการต้องทำตามขั้นตอนที่กำหนดอย่างต่อเนื่อง โดยขั้นตอนเหล่านี้ได้แก่: เก็บสมุนไพร (採藥), ปิดผนึก (封固), กลั่นหลอม (烹煉), และ หยุดไฟ (止火) สี่ขั้นตอนใหญ่นี้เป็นการเปรียบเทียบกับการหลอมโอสถภายนอก (เว่ยตัน, 外丹) ความหมายโดยรวมคือการนั่งสมาธิ (靜坐) เพื่อให้หยวนชี่ (元氣) ที่มีมาแต่กำเนิดทำงานขึ้น จากนั้นส่งพลังงานนี้ไปเก็บไว้ที่ตันเถียนล่าง (下丹田) แล้วใช้เจตจำนง (意念) ของตนเองเฝ้ารับรู้ เพื่อกระตุ้นให้สารจิงกลายเป็นชี่ และหมุนเวียนไปตามเส้นลมปรานเญิ่น-ตู (壬督之脈) เมื่อเสินและชี่รวมตัวกัน ก็จำเป็นต้องหยุดไฟ นั่นคือการบรรลุผลของการหลอมจิงให้เป็นชี่

หลอมชี่แปรเป็นเสิน (煉氣化神)

เมื่อการฝึกฝน "ด่านแรก" หรือ "การหลอมจิงแปรเป็นชี่" บรรลุผลแล้ว ก็สามารถก้าวไปสู่การฝึกฝน "การหลอมชี่แปรเป็นเสิน" ได้ "การหลอมชี่แปรเป็นเสิน" จัดอยู่ใน "ด่านกลาง" (中關) ของ "การฝึกสามขั้น" (三步功) เนื่องจากต้องใช้เวลาถึงสิบเดือน จึงเรียกอีกอย่างว่า "ด่านสิบเดือน" (十月關) หากการหลอมจิงแปรเป็นชี่เป็นการเปิดทางให้หยวนชี่ (元氣) หมุนเวียนใน "เสี่ยวโจวเทียน" (小周天) (เส้นลมปราณเญิ่น-ตู) แล้ว การหลอมชี่แปรเป็นเสินก็เป็นการฝึกฝนแบบ "ต้าโจวเทียน" (大周天) คำว่า "ต้าโจวเทียน" หมายถึงการที่หยวนชี่หมุนเวียนไปทั่วทั้งสิบสองเส้นลมปราณ ไม่จำกัดอยู่แค่เส้นลมปรานเญิ่น-ตูอีกต่อไป เมื่อเทียบกับการหลอมจิงแปรเป็นชี่ที่เป็นการ "รวมสามให้เป็นสอง" (收三歸二) แล้ว "การหลอมชี่แปรเป็นเสิน" คือกระบวนการ "รวมสองให้เป็นหนึ่ง" (由二歸一) ซึ่งก็คือการหลอมรวม "ชี่" และ "เสิน" เข้าด้วยกัน นักพรตเต๋าเรียกผลลัพธ์ของการรวม "เสิน" กับ "ชี่" เป็นหนึ่งเดียวว่า "ครรภ์ศักดิ์สิทธิ์" (聖胎) และหากใช้คำศัพท์จากวิชาหลอมโอสถภายนอกก็จะเรียกว่า "โอสถใหญ่ประสูติ" (大藥產) นี่คือช่วงเปลี่ยนผ่านจากวิธี "มีการกระทำ" (有為) ไปสู่วิธี "ไร้การกระทำ" (無為) โดยใช้ตันเถียนล่าง (下丹田) เป็นเตา และใช้หวงถิง (黃庭 หรือตันเถียนกลาง) เป็นหม้อหลอม ให้หยวนชี่ควบแน่นกันอยู่ที่ตันเถียนล่าง (หนึ่งชุ่นสามเฟินใต้สะดือ) และตันเถียนกลาง (ระหว่างหัวนมทั้งสองข้าง) หมุนเวียนไปมา ฝึกบำรุงครรภ์เป็นเวลาสิบเดือน เพื่อให้บรรลุถึงการรวมกันอันมหัศจรรย์ของ "ฟ้ากับดิน" (乾坤交媾) โดยการเปิดและปิดหนึ่งครั้ง การหายใจเข้าและออกหนึ่งครั้ง ก็สามารถช่วงชิงการรังสรรค์ของฟ้าดิน และเป็นหนึ่งเดียวกับความลับสวรรค์แห่งหนึ่งปีได้แล้ว

หลอมเสินกลับสู่ความว่าง (ซวี) (煉神還虛)

เมื่อการฝึกฝน "ด่านกลาง" (中關) หรือ "การหลอมชี่แปรเป็นเสิน" (煉氣化神) บรรลุผลแล้ว ก็สามารถก้าวไปสู่การฝึกฝน "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" (煉神還虛) ได้ "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" จัดอยู่ใน "ด่านบน" (上關) ของ "การฝึกสามขั้น" (三步功) ตามธรรมเนียมโบราณ "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" ใช้เวลาฝึกฝนจนบรรลุผลเป็นเวลาเก้าปี จึงเรียกอีกชื่อว่า "ด่านเก้าปี" (九年關) ในทางปฏิบัติแล้ว "เก้าปี" ไม่ใช่ตัวเลขที่ตายตัว แต่เป็นเพียงเวลาอ้างอิง ซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น คุณสมบัติที่มีมาแต่กำเนิด, คโบราณวามเข้าใจส่วนบุคคล, และสภาพแวดล้อมภายนอกของผู้ฝึกฝน "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" คือขั้นตอนขั้นสูงของการฝึกฝนในวิชาหลอมโอสถภายใน และยังเป็นอุดมคติของสภาวะที่จิตวิญญาณหลุดพ้นอีกด้วย หาก "การหลอมจิงแปรเป็นชี่" คือการ "รวมสามให้เป็นสอง" และ "การหลอมชี่แปรเป็นเสิน" คือการ "รวมสองให้เป็นหนึ่ง" แล้ว "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" คือกระบวนการที่ปล่อยให้เสินก้าวไปสู่สภาวะความว่างอย่างถึงที่สุด ต่างจากการฝึกฝน "ด่านแรก" ที่เป็นแบบ "มีการกระทำ" (有為) และ "ด่านกลาง" ที่เป็นแบบ "กึ่งมีกึ่งไร้" (若有若無) การฝึกฝนใน "ด่านบน" เป็นทักษะแบบ "ไร้การกระทำ" (無為) โดยสมบูรณ์ คำว่า "ไร้การระทำ" คือสภาวะตามธรรมชาติของเต๋ามหามรรคา (大道) ซึ่งไม่อาจอธิบายด้วยคำพูดได้ นักพรตเต๋าจึงมักใช้สัญลักษณ์รูปวงกลม "O" เพื่อแสดงถึงสภาวะนี้ วงกลมนี้สื่อถึงทั้งสภาวะที่จิตวิญญาณก้าวไปสู่ความว่าง และยังสื่อถึงคุณสมบัติของการหมุนเวียนพลังภายในที่สมบูรณ์ "วงกลม" มาจากรูปลักษณ์ของพระจันทร์ ซึ่งเมื่อพระจันทร์เต็มดวงก็คือความสว่างอันยิ่งใหญ่ เป็นการรวมกันของสัญลักษณ์หยินหยางของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ส่วนสาเหตุที่ทักษะในระดับนี้ถูกเรียกว่า "ด่านเก้าปี" นั้น เป็นไปตามหลักการของการย้อนกลับจากสภาวะหลังกำเนิด (後天) ไปสู่สภาวะก่อนกำเนิด (先天) จากสภาวะหลังกำเนิดแล้วเป็นสภาวะก่อนกำเนิด ทำให้เกิดหยินหยางในกว้าขั่น (坎) และ หลี (離) ประสานกันแล้วกลายเป็นแก่นกว้าเชี๋ยน (乾) ซึ่งมีเลข "เก้า" เป็นเลขสูงสุดของหยาง เก้าเก้าจำนวนครบถ้วน (เมื่อหยางบรรลุถึงขีดสุดอย่างสมบูรณ์แล้ว) ก็จะกลายเป็นหยางบริสุทธิ์และมีอายุยืนยาว นี่คือเหตุผลที่หลี่ว์ต้งปิน (呂洞賓) ตั้งฉายาตัวเองว่า "บุตรแห่งหยางบริสุทธิ์" (純陽子) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของขอบเขตอันลึกซึ้งของการหลอมโอสถภายในในวิชา "การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง" นั่นเอง

หลอมความว่างรวมกับเต๋า (煉虛合道)

นี่คือวิชาขั้นสูงสุดของการฝึกฝนในวิชาหลอมโอสถภายในของลัทธิเต๋า การฝึกฝน "หลอมความว่างรวมกับเต๋า" ยังเป็นการแสดงออกถึงแนวคิดการคิดแบบย้อนกลับและการ "ทำลายความยึดติด" ของนักพรตเต๋าด้วย จากการหลอมจิงแปรเป็นชี่ไปสู่การหลอมชี่แปรเป็นเสิน และจากการหลอมชี่แปรเป็นเสินไปสู่การหลอมเสินกลับสู่ความว่าง ทั้งหมดนี้เป็นไปตามแบบแผนการคิดแบบการฟื้นฟูแลหวนคืน ลัทธิเต๋าเชื่อว่า เมื่อเข้าสู่สภาวะความว่างเปล่าแล้ว หากยังคงมีความยึดติดในใจอยู่ ก็ยังไม่หลุดพ้นจากกฎของวิธี "มีการกระทำ" (有為) ควรทำลายความยึดติดในใจนั้นต่อไป แม้กระทั่งลืมสภาวะความว่างเปล่าจนไร้ร่องรอย จึงจะสามารถรวมเป็นหนึ่งเดียวกับเต๋ามหามรรคา (大道) ซึ่งเป็นรากฐานที่แท้จริงได้ในที่สุด นับตั้งแต่สำนักเต๋าสายจงหลี่ว์ (鍾呂道脈) ในสมัยราชวงศ์ถัง จนถึงนักหลอมโอสถเต๋าทุกคนในสมัยราชวงศ์หมิงและชิง ต่างก็ย้ำถึงแก่นสารของ "การหลอมความว่างรวมกับเต๋า" อย่างต่อเนื่อง หนึ่งใน "เจ็ดมนุษย์ที่แท้" (七真) แห่งสำนักเฉวียนเจิน ชิวฉู่จี (丘處機) ได้อธิบายไว้อย่างชัดเจนในหนังสือต้าตันจื๋อจื่อ (大丹直指) และหลี่ว์เต้าฉุน (李道純) ได้เรียกสภาวะนี้ว่า "การทำลายความว่าง" (打破虛空) ที่เรียกว่า "ทำลายความว่าง" ก็คือการลืมความยึดติดในใจที่มีการกระทำทั้งหมด เพื่อให้ตัวตนก้าวข้ามทั้งวัตถุภายนอกและก้าวข้ามตัวตนของตนเองในที่สุด

แปลต้นฉบับจาก
https://kknews.cc/zh-mo/culture/9x9qvx8.html

https://zh.daoinfo.org/wiki/%E7%85%89%E7%B2%BE%E5%8C%96%E6%B0%A3
https://zh.daoinfo.org/wiki/%E7%85%89%E6%B0%A3%E5%8C%96%E7%A5%9E
https://zh.daoinfo.org/wiki/%E7%85%89%E7%A5%9E%E9%82%84%E8%99%9B
https://zh.daoinfo.org/wiki/%E7%85%89%E8%99%9B%E5%90%88%E9%81%93

ท่าออกกำลังกายเลียนแบบสัตว์ 5 ชนิด (五禽戲)

อู่ฉินซี่ (五禽戲) ท่าออกกำลังกายเลียนแบบสัตว์ 5 ชนิด เป็นท่ากายบริหารแบบดั้งเดิมของจีน ว่ากันว่าคิดค้นโดยหมอฮู๋โต๋ (หมอเทวดาในสามก๊ก) แต่ละท่าเป็นการกระตุ้นจุดฝังเข็มสำคัญต่างๆ เพื่อทำให้ลมปราณไหลเวียนได้อย่างสมดุลแข็งแรงทั้งห้าธาตุ ท่วงท่าเหล่านี้ได้ถูกปรับปรุงเพิ่มเติมประยุกต์ตามแต่ละสำนึกผ่านยุคสมัยจึงแตกต่างกันไป และยังคงได้รับความนิยมในการฝึกเป็นท่ากายบริหารอยู่ในปัจจุบันเคียงคู่กับเคล็ดวิชาเปลี่ยนเส้นเอ็นและท่ากายบริหารปาต้วนจิ่น

จึงนำมาแนะนำเพื่อเพื่อนๆท่านใดสนใจจะนำไปเป็นท่าบริหารร่างกายสนุกๆ หากท่านใดสนใจดูคลิปสาธิตท่ารำกายบริหารชุดนี้สามารถให้เลื่อนข้ามลงไปดูที่คลิปสาธิตข้างล่างได้เลยครับ ส่วนท่านใดอยากทรายว่าในคัมภีร์บรรยายอะไรไว้บ้าง ซึ่งผมได้แปลเอาไว้แล้ว (หากผิดพลาดประการใดต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วยครับ) ก็ลองอ่านตามลำดับต่อไปได้เลยครับ โดยเนื้อหามาจากส่วนหนึ่งของตำราว่านโส่วตันซู (萬壽丹書 ตำราชาดแดงแห่งอายุวัฒนะ)

附發汗愈病五形圖
此禽獸形圖，乃漢神醫華陀所授，凡人身體不安，作此五形圖之戲，汗出疾即愈矣。
閉氣低頭撚拳，戰如虎威勢，兩手如提千金，輕輕起來，莫放氣，平身吞氣入腹，使神氣上而復下，覺腹內如雷鳴，或七次，如此運動，一身氣脈調和，百病不生。
如熊側身起，左右擺腳，要後立定，使氣兩旁脅骨節皆響，亦能動腰力除腫，或三五次止，能舒筋骨而安，此乃養血之術也。
閉氣低頭撚拳，如鹿轉頭顧尾，平身縮肩立腳尖，跳跌跟連天柱，通身皆振動，或三次。每日一次也可，如下床做作一次更妙。
閉氣如猿爬樹，一隻手如撚果，一隻腳如上擡起，一隻腳跟轉身，更運神氣吞入，腹內覺有汗出方可罷。
閉氣如鳥飛頭起，吸尾閭氣朝頂，虛隻手躬前，頭要仰起，迎神破頂。

ห้าท่าขับเหงื่อเยียวยาโรคภัย

ภาพท่าเลียนแบบสัตว์นี้, ท่ายทอดโดยหมอฮัวโต๋หมอเทวดาสมัยราชวงศ์ฮั่น, อันร่างกายมนุษย์เมื่อไม่สบายนั้น, ทำกายบริหารตามท่าห้ารูปนี้, พอเหงื่อออกโรคภัยก็จะเยียวยา.

[ท่าพยัคฆ์]
[หายใจเข้าแล้ว]กลั้นลมก้มศีรษะกำมือ, สั่นสะท้านดุจแสนยานุภาพพยัคฆ์, มือทั้งสองดั่งยกทองพันชั่ง, แล้วยกขึ้นมาอย่างนุ่มนวล, อย่าปล่อยลมหายใจ, ยืนตัวตรงกลืนลมเข้าท้อง, ทำให้เสินชี่ขึ้นแล้วกลับลงมา, รู้สึกในท้องดุจเสียงฟ้าร้อง, ทำซ้ำเจ็ดครั้ง, การเคลื่อนไหวเช่นนี้, ช่วยปรับสมดุลเส้นลมปราณในร่างกาย, ร้อยโรคไม่เกิด.

[ท่าหมี]

[ทำท่า]ดั่งหมีเอี้ยวตัวขึ้น, แกว่งอุ้มตีนหมีซ้ายขวา, ต้องยืนให้มั่นคงด้วยเอ็นร้อยหวาย, [หายใจ]ให้ชี่ไหลผ่านกระดูกซี่โครงทั้งสองข้างจนเกิดเสียงก้อง, ก็สามารถเคลื่อนไหวพลังรอบเอวขจัดการบวม, ทำซ้ำสามถึงห้าครั้งจบ, สามารถคลายเส้นเอ็นแลกระดูกให้สบาย, นี่ก็เป็นวิธีบำรุงเลือดด้วย.

[ท่ากวาง]
[หายใจเข้าแล้ว]กลั้นลมก้มศีรษะกำมือ, [ทำท่า]ดุจกวางเหลียวหลังมองหาง, ยืนตัวตรงห่อไหล่ยืนด้วยปลายเท้า, แล้วกระโจนเหยาะย่าง[ด้วยปลายเท้าโดย]ส้นเท้าเชื่อมต่อเสาค้ำฟ้า[จากส้นถึงคอ], ทั้งตัวล้วนสั่นสะเทือน, ทำซ้ำสามครั้ง. วันละหนึ่งรอบก็ได้, หากทำทันทีหนึ่งครั้งหลังลุกจากเตียงจะวิเศษยิ่ง.

[ท่าวานร]
[หายใจเข้าแล้ว]กลั้นลม[แล้วทำท่า]ดุจวานรปีนต้นไม้, มือข้างหนึ่งดั่งกำผลไม้, เท้าข้างหนึ่งยกขึ้นบน, เท้าข้างหนึ่งส้นเท้าเป็นจุดหมุน, จากนั้นกลืนเสินชี่เข้า, ในท้องรู้สึกมีเหงื่อออกจึงหยุดได้.

[ท่านกกระเรียน]
[หายใจเข้าแล้ว]กลั้นลม[แล้วทำท่า]ดุจนกบินยกหัวขึ้น, ดูดชี่จากก้นกบขึ้นสู่กระหม่อม, มือยกขึ้นฟ้างอไปข้างหน้า, ศีรษะต้องเงยขึ้น, รับเสินทะลวงกระหม่อม.




คลิปสาธิตท่าออกกำลังกายเลียนแบบสัตว์ 5 ชนิด ลองฝึกตามกันได้เลยครับ

ขอขอบคุณเจ้าของคลิปมา ณ  ที่นี้ด้วยครับ

ขอให้ทุกท่านสุขภาพแข็งแรงปราศจากโรคภัยครับ

อ้างอิง
https://jicheng.tw/tcm/book/%E7%A6%8F%E5%A3%BD%E4%B8%B9%E6%9B%B8/index.html
http://www.shen-nong.com/chi/lifestyles/tcmrole_health_maintenance_5animal.html
https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E4%BA%94%E7%A6%BD%E6%88%8F
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?search=Play+of+the+five+creatures&title=Special:MediaSearch&go=Go&type=image