Harmonica for Beginer - วิธีเล่น ฮาร์โมนิก้า สำหรับผู้เริ่มต้น

สวัสดีปีใหม่ครับทุกคน คิดดีทำดีขอให้เจอเรื่องดีๆกันทุกคนนะครับ

ปีใหม่นี้บางคนอยากได้เครื่องดนตรีชิ้นใหม่ แต่ยังไม่มีโอกาสเพราะงบประมาณจำกัดจำเขี่ย ฮ่าๆๆ
เซ็งๆเลยค้นหาเรื่องการเล่น ฮาร์โมนิก้า(Harmonica) ที่หลายคนเรียก เม้าออแกน(mouth organ) หรือหีบเพลงปาก ฯลฯ แล้วแต่จะเรียกกัน

ก็พบเว็บที่สอนในภาคภาษาไทยยังน้อยอยู่ ไอ้เราก็พอจะเล่นเป็นบ้างล่ะ ถึงจะยังไม่เก่งกาจก็เหอะๆ ก็น่าจะสอนเพื่อนๆที่สนใจได้บ้างล่ะครับ และด้วยเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ ไพเราะ (และพกพาสะดวก)ของมันทำให้ใครหลายๆคนอยากจะเล่นให้เป็น
ก่อนหน้านี้เคยมีเว็บบอร์ดของคุณลุงน้ำชาได้เปิดบอร์ดให้ชาว Harmonica ได้เขาไป สอน ไปเสวนากัน แต่ต่อนี้ได้ปิดไปแล้ว เสียดายครับ แต่ก็ต้องเข้าใจล่ะครับ เปิดเซิร์ฟมันต้องใช้งบประมาณอ่านะ แล้วคนเข้าก็น้อยเหมือนกัน
ไหนๆก็ไหนๆ บล๊อกนี้เปิดฟรี ผมก็จะลงเรื่องการเล่น Harmonica ไว้ล่ะเท่าที่จะสามารถล่ะกันนะครับ

เริ่มกันเลย

Harmonica ที่นิยมในประเทศไทยมีอยู่ 2 แบบหลักๆ

1. Diatonic (ไดอะโทนิก) ที่นิยมจะมี 10 ช่อง ช่องล่ะ 2 โน้ต เป่าโน้ตนึง ดูดก็ได้อีกโน้ต มีหลายคีย์ให้เลือก
2. Tremolo (เทรโมโล่) มีช่องเป่าตั้งแต่ 10กว่า ช่องจนถึง 24 ช่อง มีช่องล่ะ 1 โน้ต สลับกันไประหว่างเป่ากับดูด ส่วนใหญ่จะมีแต่คีย์ C

แบบ Termolo จะหาง่ายมากในประเทศไทย แต่โดยสากลนิยมแล้วมักจะใช้แบบ Diatonic 10 ช่อง เพราะมันเล็กกว่าพกง่าย(เพราะ1ช่องมี2เสียง) สามารถเล่นได้เร็วกว่า(ไม่ต้องเลื่อนมาก) แล้วสามารถเล่นคอร์ดได้ด้วย Diatonic 10 ช่อง ก็ไม่ได้หาซื้อยากซะทีเดียว เข้าร้านดนตรีก็จะเจอครับ (เรื่องแนะนำการซื้อ Harmonica เดี๋ยวคุยกันอีกทีท้ายบทความนะครับ)

ก็แนะนำให้ใช้แบบ Diatonic ครับ

ส่วนตัวผมก็ชอบเล่นแบบ Diatonic แบบฝึกและ Tab ที่ใช้ในบล๊อกนี้ก็จะเป็นแบบของ Diatonic ถ้าใครใช้ Tremolo ก็ดูโน้ตแล้วเทียบจาก Chart นะครับ (แบบอื่นๆดูที่ www.suzukimusic.com)

Diatonic Chart

Termolo Chart

C=โด D=เร E=มี F=ฟา G=โซ,ซอล A=ลา B=ที

การถือ Harmonica ก็ไม่มีอะไรมากครับ ถือให้สบายๆไม่ต้องเกร็งก็พอครับ แต่โดยสากลก็จะมีรูปแบบการถือเพื่อเอาไว้เล่นเสียง Wah Wah หรือเทคนิคอื่นๆอีก

การเป่าก็ไม่ยากอะไร ทำปากจู๋เหมือนดูดน้ำจากหลอด แล้วเป่าหรือดูดให้ตรงช่องนั้นๆเท่านั้นเอง
เป่าและดูดในการเล่น Harmonica ให้พยายามฝึก การเป่าเป็นหายใจออก และการดูดเป็นหายใจเข้า จะได้ไม่หน้ามืดไปซะก่อน และเล่นได้เรื่อยๆ(เป็นการหายใจเข้าออกไปในตัว)

และแน่นอนเบื้องต้นทุกเครื่องดนตรีต้องฝึกไล่สเกลกันก่อน
ดูโน้ตจาก Chart จะเห็นว่าจากช่องที่ 4 ถึง 7 จะมีชุด โด-โด้ ครบให้เราฝึกจากช่วงนี้กันก่อนครับ(ช่วงเสียงกลาง)
*หมายเหตุ โน้ตสากลใช้โน้ตที่ทดระดับเสียงลง 1 คู่เสียง

วิธีใช้ Tab
4 = เป่าช่องที่4
-4 = ดูดช่องที่4

C Scale

ตอนนี้หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมโน้ตชุดต่ำกับชุดสูงถึงมีโน้ตไม่ครบ โน้ตชุดเสียงต่ำที่ให้มีโน้ตซอลมาสองตัวเพื่อไว้เล่นคอร์ด(Chord)ได้มากกว่า และใช้เล่นแบบ Cross บ้างก็เรียกว่า Blues Harp ทำให้เล่นได้หลากหลายนั่นเอง แต่ไม่ต้องเป็นห่วงครับ พอเราฝึกเล่นถึงระดับนึงแล้วโน้ตที่หายไปเราจะสามารถเล่นได้หมด ด้วยเทคนิคการ Bending note เทคนิคนี้เอาไว้พูดถึงทีหลังครับ ค่อนข้างยาก

เอาล่ะครับให้ฝึกการไล่สเกลแบบ Single note หรือแบบ เสียงเดี่ยว ให้ชำนาญ จนไม่มีเสียงของโน้ตข้างๆเข้ามาปนเลยนะครับ ให้เป็นเสียงเดียวเพียวๆให้ได้(เหมือนเสียงจากขลุ่ย) แล้วก็ให้จำตำแหน่งต่างๆของโน้ตได้หลักๆได้
คราวนี้ก็มาจำโน้ตทั้ง 10 ช่องกันครับ ลองเล่นดูแล้วจำให้ได้ ฝึกให้คล่อง พื้นฐานสำคัญมากนะครับ ทำให้เราพัฒนาต่อไปได้เร็วขึ้น ส่วนเรื่องการอ่านโน้ตลองศึกษาจากทฤษฎีดนตรีทั่วๆไปได้เลย
เจอกันแบบฝึกหัดหน้าครับ

คลิกที่รูปเพื่อดูภาพใหญ่

คำแนะนำการเลือกซื้อ Harmonica
ตรงนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผมล้วนๆนะครับ
Harmonica เนี่ยทางร้านเขาไม่ค่อยยอมให้เราลองเป่าซักเท่าไหร่ (ก็ต้องเข้าใจเขาล่ะครับมันเครื่งเป่านี่นา อิอิ) เรียกว่าเลือกไม่ค่อยได้ว่างั้นเหอะ(คงดูได้แต่ว่าภายนอกโอเคไม่มีรอยแตกร้าว)
ผมก็เลยขอปันประสบการณ์ในการซื้อ Harmonica รุ่นไม่แพงมากมาลองเองก็หลายอันอยู่ แบบที่เล่นสะดวกที่สุดและมืออาชีพชอบใช้จะเป็นแบบ ช่องเป่าอยู่ห่างกันพอสมควร(ดูจากรูปที่ผมเอามาลงนี่แหละครับ ประมาณนั้น)

จากที่ผมลองมาหลายอัน...
สำหรับคนที่เพิ่งหัดขอแนะนำให้ใช้ Suzuki Easy Rider ราคา 200กว่าบาท คุ้มค่า และคุณภาพดี ทนทาน
หรือหากมีงบอยากได้ดีกว่านี้อีกหน่อยก็เป็น Suzuki Folkmaster และ Harpmaster ราคา 300-700กว่าบาท ถือว่าดีมากแล้วครับ
ถ้าใครอยากได้ของเทพๆเลย(ซื้อทั้งทีขอดีๆไปเลยว่างั้นเหอะ) ที่มืออาชีพส่วนมากนิยมใช้กันทั่วโลกก็ Hohner MarineBand ราคาประมาณ800บาท ทำจากไม้ อันนี้ล้างน้ำบ่อยๆไม่ดีครับ ไม้จะแตกเอา ของผมขึ้นราไปแล้ว(ห้องชื้น) เลยเก็บขึ้นหิ้ง เหอะๆ เสียงดีมาก ใส ก้องกังวาน นุ่ม และใช้ลมน้อยเสียงดังดี
หรือจะเป็น Suzuki Promaster ราคาประมาณ1,000กว่าบาท ทำด้วยอลูมิเนียม และเหล็กกล้า เสียงเลยสดใส ใสกิ้ง หวาน และกลมกล่อม Promaster เนี่ยผมยังไม่มีหรอกนะครับ แต่เท่าที่ได้ฟังเสียงมาแล้วใสสุดๆ กำลังอยากได้เลยครับ(ที่บ่นไว้ต้นบทความว่าอยากได้ เหอะๆ)
ดูเพิ่มเติมที่
http://www.suzukimusic.com/harmonicas/harmonicas/
http://www.hohnerusa.com/index.php?6


หลังจาก MarineBand ของผมขึ้นราไปแล้ว ตอนนี้ผมก็ใช้ Easy Rider เล่นแก้ขัดอยู่ซึ่งก็พอใจมาก ถ้าเทียบกับ MarineBand เสียงของ Easy Rider จะแข็งกว่า แต่ก็ชัดเจน ถือว่ารับได้ (จริงๆไม่น่าเทียบกันเล้ย รุ่นมันต่างกันซะขนานนั้น เหอะๆ) และเท่าที่เคยเล่นมารุ่นที่สูงกว่าไม่ใช่แค่เสียงดีเท่านั้น ยังสามารถเล่นเทคนิคต่างๆได้ง่ายกว่าเช่นการ Bending note ก็จะง่ายกว่า แต่รุ่นล่างก็ไม่ใช่จะทำไม่ได้ ทำได้แต่เหนื่อยหน่อย

แนะนำให้ซื้อ Key C นะครับ เพราะชุดโน้ตจะเป็น โด-โด้ ถ้าเป็นคีย์อื่นก็จะเรียงโน้ตไม่เหมือนกัน(ความถี่ต่างกัน) แต่เบื้องต้นให้เป็น คีย์ C นะครับ

บอกที่ร้านดนตรีว่า
"เอาฮาร์โมนิก้า 10 ช่อง คีย์ C"
แล้วก็เลือกดูตามงบประมาณ

ยี่ห้อที่แนะนำเนี่ยก็เป็นรุ่นที่หาซื้อไม่ยากตามร้านเครื่องดนตรีทั่วไป จริงๆเรื่องพวกนี้มันก็อยู่ที่ความชอบของแต่ละคนล่ะครับไม่มีอะไรดีที่สุด เพราะแต่ละยี่ห้อก็มีเอกลักษณ์เสียงที่แตกต่างกันไป

ที่ผมเล่นมารอบตัวไม่มีใครเล่น Harmonica เลยไม่มีใครแนะนำได้ ตอนนี้มีช่องทางผมก็อยากแนะนำเพื่อนๆล่ะครับ จะได้เอาไว้ตัดสินใจในการซื้อ Harmonica เบื้องต้นล่ะครับ

ที่โปรโมทของ Suzuki กับ Hohner เนี่ยผมไม่ได้ค่าโฆษณานะครับ แต่ถ้าทางบริษัททั้งสองจะเลี้ยงข้าวผัดผมสักมื้อก็ยินดีครับ ฮ่าๆ (แอบแซวนิดๆ) ของเขาดีจริงครับ

ขอบให้มีความสุขกับการเล่นดนตรีครับ ^_^