กลยุทธ์ในชีวิตประจำวัน

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Strategy-and-tactics-pro-.png

Tit for tat คือกลยุทธ์ที่ว่าด้วยการให้ความร่วมมือไปก่อน แต่หากถูกเอาเปรียบ คนที่มาเอาเปรียบจะถูกลงโทษ(เอาคืน)หนึ่งครั้งแล้วค่อยให้อภัย

Tit for tat เป็นกลยุทธ์ที่มีประสิทธิภาพสูง เนื่องจากยังเปิดโอกาสให้อภัย ไม่ปิดตาย อาจกลับมาร่วมมือกันได้ใหม่

ยังมีอีกกลยุทธ์หนึ่งเรียกว่า Tit for two tat เป็นการให้ความร่วมมือไปก่อนแต่ยอมให้เอาเปรียบ 2 ครั้ง ก่อนที่จะเอาคืน กลยุทธ์นี้ได้คะแนนสูงในแบบจำลองทั่วไปทางคอมพิวเตอร์ แต่ในแบบจำลองที่มีการเอาเปรียบสูง การให้อภัยมากเกินไปทำให้ได้คะแนนแย่กว่า Tit for tat ในทางทฤษฎีเกม จึงไม่ต้องกล่าวถึงกลยุทธ์ยอมเสมอที่ตายตั้งแต่ต้นเกม

อีกกลยุทธ์ที่คล้าย Tit for tat เรียกว่า Grim strategy คือกลยุทธ์ที่ว่าด้วยการให้ความร่วมมือไปก่อน แต่หากถูกเอาเปรียบ คนที่มาเอาเปรียบจะถูกเอาคืน(แบน)ตลอดไป กลยุทธ์นี้ได้คะแนนไม่ดีนักเพราะแวดวงจะจำกัด เนื่องจากหากเกิดความผิดพลาดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจก็จะสูญเสียผู้ที่อาจร่วมมือไปตลอดกาล

กลยุทธ์เอาเปรียบเสมอ อาจดูเหมือนเป็นกลยุทธ์ที่น่าจะได้คะแนนมากที่สุดแต่กลับเป็นกลยุทธ์หนึ่งที่ได้คะแนนแย่ เพราะเมื่อเอาเปรียบเสมอเจอเอาเปรียบเสมอก็ไม่ได้อะไร เมื่อเอาเปรียบเสมอเจอ Tit for tat ก็ได้แค่ครั้งเดียวแล้วจะถูกกันออกไป กลยุทธ์เอาเปรียบเสมอจึงไม่อาจหาคะแนนเพิ่มได้อีกเพราะถูกกันออกไปให้เจอแต่คนโกงด้วยกันเองและสุดท้ายก็โกงกันเองจนตายตามกลยุทธ์ยอมเสมอ

แต่ Tit for tat จะมีแวดวงร่วมมือเพิ่มขึ้น และสุดท้ายก็เป็นสังคมที่ร่วมมือต่อกันและกันอย่างยั่งยืน

Tit for tat เรียกเป็นไทยว่า ต่างตอบแทน หรือตาต่อตา-ฟันต่อฟัน หมายความว่า ดีมาก็ดีกลับ โกงมาก็โกงกลับ

Tit for tat - ต่างตอบแทน

อ้างอิง

https://en.wikipedia.org/wiki/Tit_for_tat 

https://en.wikipedia.org/wiki/Grim_trigger

มองหมากรุกจีนเห็นประวัติศาสตร์

หมากรุกจีน (象棋; Xiangqi)

บริเวณกลางกระดานหมากรุกจีนเป็นแม่น้ำขั้นระหว่างสองฝ่าย มี 4 ตัวอักษรจีนเขียนว่า 楚河 漢界 หมายถึง น่านน้ำฉู่ เขตแดนฮั่น หมากรุกจีนถือเป็นการจำลองการต่อสู้ระหว่างแคว้นฉู่กับแคว้นฮั่น ซึ่งเรื่องราวตอนนี้อยู่ในหนังสือพงศาวดารไซ่ฮั่น เป็นเรื่องราวต่อเนื่องมาจากเลียดก๊ก หลังจิ๋นซีควบรวมประเทศและล่มสลาย เกิดกบฏลุกฮือจนกลายเป็นศึกฉู่ฮั่น เป็นศึกระหว่างเซี่ยงอวี่กับหลิงปัง ซึ่งจบลงด้วยชัยชนะของหลิวปังหรือพระเจ้าฮั่นโกโจแห่งราชวงศ์ฮั่น ต่อจากไซ่ฮั่นก็คือหนังสือตั้งฮั่น เป็นเรื่องราวของราชวงศ์ฮั่นจนถึงพระเจ้าเหี้ยนเต้ ตอนต้นของสามก๊กที่เรารู้จักกันเป็นอย่างดี ต่อจากตั้งฮั่นก็คือสามก๊กนั่นเอง หนังสือพงศาวดารเหล่านี้เป็นเรื่องราวที่ต่อเนื่องกันมาของประวัติศาสตร์จีนโบราณที่โด่งดัง
จากการอ่านเรื่องราวประวัติศาสตร์เหล่านี้จะเห็นได้ว่า แคว้นต่างๆมักจะล่มสลายเมื่อผู้นำและนักการเมืองสนใจแต่ประโยชน์ส่วนตน โดยไม่สนใจประชาราชบ้านเมือง ยุคนั้นจะเต็มไปด้วยการฉ้อราชบังหลวง ปกปิดปัญหา บิดเบือนกฎหมาย ละเลยบ้านเมือง เบียดบังประชา ฯลฯ เพื่อคงอำนาจอย่างฉ้อฉน เหล่านี้เป็นสิ่งที่หนังสือได้เฝ้าบอกกล่าวซ้ำไปซ้ำมา เพื่อไม่ให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย แต่ก็ยังเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในหนังสือพงศาวดารเหล่านั้นเอง

หมากรุกจีน เราเคยเล่นสนุกๆกับเพื่อนๆสมัยเด็กๆ แต่ก็ไม่ได้เล่นนานมากแล้ว เป็นหมากรุกที่เล่นสนุกมากๆเกมหนึ่งเลยทีเดียว เพื่อนๆมีใครเคยเล่นกันมั้ยเอ่ย แล้วห้องสมุดใกล้บ้านมีกระดานหมากรุกจีนให้เบิกมาเล่นมั้ย ลองเข้าถามหากันดูนะครับ
เล่นหมากรุกจีนเห็นถึงหนังสือประวัติศาสตร์ แรงบันดาลใจในการค้นหาความรู้มีอยู่ในทุกสิ่งเมื่อเรามองหา

แถม
หมากรุกจีนมีหมากตัวหนึ่งซึ่งมีเอกลักษณ์โดดเด่นคือ เผ้า หรือ ปืนใหญ่ มีการเดินเหมือนเรือ แต่การกินนั้นต้องมีหมากคั่นไว้ก่อน 1 ตัวจึงจะกระโดดข้ามไปกินได้
ตัวหมากเผ้าของสองฝ่ายเขียนต่างกันเล็กน้อย คือ ฝ่ายแดง(ทัพหลวง)เขียนว่า 炮 ส่วนฝ่ายดำ(ทัพกบฎ)เขียนว่า 砲
เป็นปืนใหญ่เหมือนกันแต่ความหมายต่างกันดังนี้ครับ ฝ่ายแดงมีคำว่า 火 ไฟ ผสมอยู่ จึงหมายถึง ปืนใหญ่ยิงก้อนไฟ ส่วนฝ่ายดำมีคำว่า 石 หิน จึงหมายถึง ปืนใหญ่ยิงก้อนหิน ครับ ดูเหมือนทัพหลวงจะมีอุปกรณ์ที่เหนือกว่าทัพกบฎนะครับ แต่ในการเล่นสองตัวนี้ใช้เหมือนกันทุกประการ แค่เขียนให้ต่างกันเฉยๆ 555+
ถ้านับว่าเป็นทัพสมัยโบราณ ปืนใหญ่จะหมายถึงเครื่องดีดก้อนหิน/ไฟขนาดใหญ่ที่เราเคยเห็นในภาพยนตร์นั่นเองครับ

เมื่อการเล่นจบลง ไม่ว่าว่าจะเป็นขุน เบี้ย หรือหมากยศต่างๆ ก็ถูกเก็บลงในกล่องเดียวกัน

เกล็ดเล็กเกล็ดน้อย

ว่ากันว่าหานซิ่นแม่ทัพเอกของหลิวปัง ชื่นชอบการเล่นหมากรุกจีนอย่างมาก และสนับสนุนให้ทหารทุกคนเล่นในยามว่างเว้นจากการศึกเพื่อลับคมทางกลยุทธ์

ยังมีเรื่องเล่าว่าผู้คิดค้นหมากรุกจีนก็คือหานซิ่นนี่แหละ แต่ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์บอกว่าน่าจะมีมาก่อนหน้านั้นแล้ว

砲

=======
อ่านหนังสือออนไลน์

เลียดก๊ก https://vajirayana.org/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B9%8A%E0%B8%81

ไซ่ฮั่น https://vajirayana.org/%E0%B8%8A%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B9%8A%E0%B8%81%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B9%88%E0%B8%AE%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99

ตั้งฮั่น https://vajirayana.org/%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%AE%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99

สามก๊ก https://vajirayana.org/%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B9%8A%E0%B8%81

หมากล้อม หนังสือที่สองคนช่วยกันเล่า

https://www.deviantart.com/wtek79/art/Wanna-play-353307688

หมากล้อม หรือ โกะ เป็นเหมือนหนังสือที่สองคนช่วยกันเล่า มีจุดผลิกผัน และคลี่คลายไปแบบใดแบบหนึ่ง ความรู้สึกในเรื่องราวที่อ่านทำให้เข้าใจตัวเรามากขึ้น เหมือนอ่านวรรณกรรม ต่างกันตรงที่เปลี่ยนแปลงไม่ซ้ำ จึงเป็นเสมือนหนังสือที่มีพลวัต ซึ่งเริ่มจากความว่างเปล่า และเรื่องราวไร้สิ้นสุด
บนกระดาน เสมือนสถานที่ทดความคิด ทดสถาณการณ์ อารมณ์ที่เกิดขึ้นขณะร่ายเม็ดหมากแต่ละเม็ด มันจริงเหลือเกิน จริงจนเหมือนเป็นเรื่องจริง ดั่งเรื่องเป็นเรื่องตายของชีวิต มิเป็นการดีกว่าฤๅ หากเราได้มีโอกาสรับมือกับอารมณ์อันปั่นป่วนในจิตใจ ได้เห็นมัน ก่อนที่จะต้องเจอเหตุการณ์จริง เป็นตายจริงๆ มันมิดีกว่าหรือหากเราเห็นมันก่อนที่มันจะเกิดขึ้นจริงในชีวิตและจัดการมันได้
ครั้นจบเกม ไม่ว่าแพ้หรือชนะ กระดานก็ถูกเก็บ ไม่ได้มีคุณค่าอะไรมากมายนัก สิ่งที่มีคุณค่ายิ่งกว่า ควรค่าแก่การคำนึง คือการเข้าใจจิตใจตัวเองมากขึ้น ความกลัว ความโลภ ความหวัง ความเศร้า ความเหิมเกริม ความโกรธ ความหลง ฯลฯ สารพัดจะฟุ้งกระจายขึ้นมา รวมทั้งตอนแพ้และตอนชนะ ฤๅมิเห็น หากท่านมองลึกลงไป ท่านจะเห็นธรรมชาติเหล่านี้
กระนั้น ที่แท้ธรรมเหล่านี้อาจไม่เคยมีอยู่ มีเพียงความว่าง ดั่งกระดานหมากล้อมแต่เริ่มแรก
ว่างเปล่า

Hnefatafl - เกมกระดานของชาวไวกิ้ง

Hnefatafl - Board Game of the Vikings เกมกระดานของชาวไวกิ้ง เป็นเกมที่น่าสนใจ ซึ่ง 2 ฝ่ายมีภารกิจต่างกัน คือ ฝ่ายรุก(ดำ) และฝ่ายหนี(ขาว) ภารกิจของฝ่ายรุกคือกินคิงของอีกฝ่ายให้ได้ถือว่าชนะ ภารกิจของฝ่ายขาวคือพาคิงหนีจากวงล้อมไปที่มุมใดมุมหนึ่งของกระดานถือว่าชนะ
เดินหมากไปซ้ายขวาหน้าหลังกี่ช่องก็ได้แต่ข้ามหมากไม่ได้(เหมือนเรือหมากรุก) วิธีกินเหมือนหมากหนีบคือขนาบข้าง ยกเว้นการกินคิงที่จะต้องขนาบทั้งสี่ด้านถึงจะกินได้ และยังมีกฎอีกเล็กๆน้อย เอาล่ะนักรบทั้งหลาย เจ้าจะล้อมจับคิงหรือจะฝ่าวงล้อมออกไปได้หรือไม่ มาลองดูวิธีการเล่นได้เลย




น่าสนุกนะ ลองทำเล่นกันดูได้เลย บอร์ดก็ทำจากกระดาษหรือผ้า ตัวหมากก็ทำจากก้อนหิน 3 สี เช่น สีขาว สีเทา(คิง) และสีดำ หรือแค่ 2 สี แล้วมาร์กตัวนึงเป็นคิงก็ได้ หรือจะใช้ฝาขวด หรืออะไรก็ได้ตามแต่จะประยุกต์ใช้เลย

แบบกระดานเล็กก็มี

ศึกษาเพิ่มเติม
https://en.wikipedia.org/wiki/Tafl_games
http://aagenielsen.dk/fetlar_rules_en.php

How to play Mille Bornes - กติกาการเล่นมิลล์บอร์นส์ เกมการ์ดตะลุย 1,000 ไมล์

Mille Bornes เป็นเกมการ์ดจากฝรั่งเศษ โด่งดังมากที่ยุโรป  เปิดตัวอย่างเป็นทางการครั้งแรกปี 1954 และได้ถูกบรรจุลงใน GAMES Magazine Hall of Fame อีกด้วย
แนวเกมนี้เป็นแนว Race หรือแนวรถแข่งไปถึงเส้นชัยก่อนชนะ เป็นเกมรถแข่งที่ใช้การ์ดแข่ง(เรียกว่าเป็น Need for speed รุ่นเกมการ์ดได้มั้ยนะ 555+) ในที่นี้คือไปถึง 1,000 ไมล์ หรือ 700ไมล์(หรือกิโลเมตร)ก่อนเป็นฝ่ายชนะ(แล้วแต่ตกลงกัน โดยปกติเล่น 2 คนจะอยู่ที่ 700 ไมล์ ถ้า 4 คน จะเป็น 1,000 ไมล์) เล่นได้ตั้งแต่ 2-6 คน
มารู้จักการ์ดต่างๆของเกมนี้กันก่อนครับ

การ์ดในเกมจะแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ( x ตามด้วยจำนวนการ์ด)

1. การ์ดอันตราย (Hazard cards) ถ้าโดนการ์ดนี้โจมตี ให้รถหยุด มี
1. อุบัติเหตุ (Accident x 3)
2. น้ำมันหมด (Out of gas x 3)
3. ยางแบน (Flat tire x 3)
4. จำกัดความเร็ว (Speed limit x 4) ฝ่ายที่โดนจะลงการ์ดระยะทางได้ไม่เกิน50km
5. ติดไฟแดง (Stop x 5)
2. การ์ดรักษา (Remedy cards) ใช้เพื่อแก้การ์ดอันตราย ให้รถวิ่งต่อไปได้
1. ซ่อมรถ (Repairs x 6) ใช้แก้เมื่อโดนการ์ดอุบัติเหตุ
2. เติมน้ำมัน (Gasoline x 6) ใช้แก้เมื่อโดนการ์ดน้ำมันหมด
3. ยางสำรอง (Spare tire x 6) ใช้แก้เมื่อโดนการ์ดยางแบน
4. สุดเขตจำกัดความเร็ว (End of limit x 6) ใช้แก้เมื่อโดนการ์ดจำกัดความเร็ว
5. ไฟเขียว (Roll x 14) ใช้แก้เมื่อโดนการ์ดติดไฟแดง หรือ เพื่อออกรถตอนเริ่มเกม
3. การ์ดปลอดภัย (Safety cards) การ์ดนี้เป็นเหมือนเกาะป้องกันการโจมตี ใช้แก้การ์ดอันตรายได้ทุกกรณีเช่นเดียวกับการ์ดรักษา ใช้แล้วจะติดตัวไปตลอดเกม
1. ขับรถเก่ง (Driving ace x 1) จะไม่โดนอุบัติเหตุ
2. ถังน้ำมันใหญ่ (Extra tank x 1) น้ำมันไม่มีวันหมด
3. กันยางรั่ว (Puncture proof x 1) ยางไม่มีวันรั่ว
4. ผ่านตลอด (Right-of-way x 1) มีไซเรนนำทางจะไม่โดนจำกัดความเร็วและไม่ต้องติดไฟแดงอีกเลย(ไม่ต้องลงการ์ดไฟเขียวอีกต่อไป)
4. การ์ดระยะทาง (Distance cards) เป็นแต้มระยะทางว่าแต่ละฝ่ายเดินทางไปถึงระยะเท่าไหร่แล้ว(หน่วยเป็นไมล์หรือกิโลเมตรก็ได้)
1. 25 km x 10
2. 50 km x 10
3. 75 km x10
4. 100 km x12
5. 200 km x 4

แต่ละยี่ห้อจะมีรูปภาพที่ต่างกันไปนะครับ แต่ว่าจะมีความหมายเดียวกันหมด

กติกาการเล่น

1. แจกการ์ดคนละ 6 ใบ
2. ตกลงกันว่าใครเริ่มก่อน ก็ให้จั่วการ์ดขึ้นมา 1 ใบ
3. เลือกลงการ์ดได้ตาละ 1 ใบ ถ้าไม่มีอะไรลงให้เลือกทิ้งการ์ด 1 ใบ ไว้ในกองการ์ดทิ้ง
4. เมื่อถึงตาใครก็จั่วการ์ด 1 ใบ และทำเหมือข้อใน 3
5. ต้องลงการ์ดไฟเขียว(Roll)ให้รถออกตัวก่อน ถึงจะลงการ์ดระยะทาง(Distance cards)ได้
6. การ์ดจำกัดความเร็ววสามารถโจมตีได้ตั้งแต่เริ่มเกม
7. เมื่อโดนโจมตีด้วยการ์ดอันตราย จะไม่สามารถลงการ์ดระยะทางได้จนกว่าจะลงการ์ดรักษาหรือการ์ดปลอดภัยที่แก้การ์ดอันตรายนั้นก่อน ตาต่อไปต้องลงการ์ดไฟเขียว ถึงจะลงการ์ดระยะทางเพื่อออกรถได้ในอีกตาต่อไป เช่น ถ้าโดนการ์ดอุบัติเหตุ ให้แก้ด้วยการ์ดซ่อมรถ แต่ยังไม่สามารถลงการ์ดระยะทางได้ต้องลงการ์ดไฟเขียวก่อน แล้วในอีกตาต่อไปถึงจะลงการ์ดระยะทางได้
• ยกเว้น การ์ดจำกัดความเร็ว ที่ยังสามารถลงการ์ดระยะทางที่ 25km และ 50km ได้อยู่
• ยกเว้น ถ้าใช้การ์ดผ่านตลอดมาแก้หรือลงเป็นสกิลอยู่แล้ว ตาต่อไปจะสามารถลงการ์ดระยะทางต่อได้เลย ไม่ต้องลงการ์ดไฟเขียวอีกต่อไป
8. ลงการ์ดสะสมระยะทางไปเรื่อยๆ ใครถึง 1,000km (หรือ 700km) ก่อนคนนั้นชนะ
9. ระยะทางรวมต้องห้ามเกิน 1,000km (หรือ 700km) ต้องรวมได้พอดีเท่านั้น

อาจจะยังดูงงๆ ลองดูคลิปการเล่นสักรอบอาจช่วยให้เข้าใจมากขึ้นได้ครับ

Road Rally 1000 on android

ในประเทศไทยน่าจะพอหาซื้อการ์ดเกม Mille Bornes ได้อยู่บ้าง แต่ถึงหาซื้อไม่ได้ก็ไม่เป็นไร เพราะเราสามารถเล่นในคอมพิวเตอร์หรือสมาทโฟนได้ มีแอปให้เลือกมากมาย เช่น Road Rolly 1000 บนแอนดรอยด์ ส่วนชาว Linux เข้าใน Software Manager มีอยู่ 2 โปรแกรม คือ bsdgames และ xmille ลองเลือกเล่นกันดูได้ครับ หรือหาเว็บเล่นออนไลน์ได้ทั่วไป
แต่ถึงอย่างไร ถ้าได้การ์ดจริงๆมาพกพาไปเล่นได้ก็ดีเนอะ แค่การ์ดเล็กๆสำรับเดียวไม่ต้องใช้พื้นที่มากมายอะไร แต่เล่นได้ทั้งกลุ่ม เล่นได้ทั้งครอบครัวเลย

ขอให้สนุกกับเกมการ์ดตะลุย 1,000 ไมล์กันนะครับ ^_^

อ้างอิง
https://en.wikipedia.org/wiki/Mille_Bornes
https://en.wikibooks.org/wiki/Card_Games/Mille_Bornes

Klotski - Huarong Dao : เกมโจโฉผ่านเส้นทางฮัวหยง

Huarong Dao - wood DIY
ไม้สัก

Klotski มีรากศัพท์จากภาษาโปแลนด์(klocki - wooden blocks) ใช้ในความหมายว่า Sliding block puzzle หรือเกมปริศนาที่เล่นด้วยการเลื่อนบล๊อกต่างๆเพื่อแก้ปริศนานั้นๆ

Klotski โดยสากลจะหมายถึงเกม Huarong Dao, 華容道, หรือแปลไทยคือ เส้นทางฮัวหยง เนื้อเรื่องเกมนี้เกี่ยวข้องกับสามก๊กครับ เป็นตอนที่โจโฉแตกทัพเรือ ถอยหนีไปทางตำบลฮัวหยงแล้วไปพบกวนอูดักทางอยู่ กวนอูได้ระลึกถึงบุญคุณที่โจโฉเคยช่วยเหลือไว้ครั้งหนึ่ง จึงปล่อยให้โจโฉผ่านทางไป ในเกมนี้เราก็ต้องเลื่อนทัพและทหารเพื่อเปิดทางให้โจโฉได้ผ่านออกไปได้นั่นเองครับ

เกมนี้มีชื่อไทยว่า ขุนแผนแหกค่าย หรือ เกมขุนแผน

วิธีการเล่น หมากทุกตัวจะเลื่อน บน-ล่าง-ซ้าย-ขวา ได้ทั้งนั้นครับถ้ามีที่ว่าง

มารู้จักชื่อตัวหมากกันดีกว่าครับ
เริ่มจากแถวบนซ้าย

เตียวหุย | โจโฉ | จูล่ง
ม้าเฉียว | กวนอู | ฮองตง
และที่เหลือคือพลทหาร

Klotski Windows 3.1
พร้อมเฉลย

ตัวที่มีรูปร่างเหมือนกันอาจสลับที่กันได้

ยังไม่เป็นที่แน่ชัดนักว่าเกมนี้ต้นตำรับเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อไหร่ แต่ในหลายประเทศมีเกมนี้ในเนื้อเรื่องที่ต่างออกไป แต่การจัดเรียงจะคล้ายกัน เช่น ของญี่ปุ่นจะเป็นเกมให้ลูกสาวออกมาจากบ้านที่มีคนอยู่เต็ม ฯลฯ โดยรูปแบบที่นิยมและเป็นสากลที่สุดเป็นแบบ Huarong Dao ของจีนครับ

เกมนี้โด่งดังและรู้จักกันในชื่อ Klotski ครั้งแรกจากโปรแกรมเกม Windows 3.1 โดย ZH Computing ในปี 1991

จากการคำนวนโดยคอมพิวเตอร์การแก้ปริศนานี้โดยรูปแบบการจัดเรียงแบบมาตราฐานจะต้องใช้ตาเดินอย่างน้อยที่สุด 81 ครั้ง แต่ก็มีการจัดเรียงแบบต่างๆให้เลือกเล่นได้ครับ(ตามภาพข้างล่าง) ลองทำเกมนี้เล่นกันดูครับ อาจจะใช้กระดาษแข็ง กระดาษชานอ้อย ฟิวเจอร์บอร์ด หรือทำจากไม้ก็ได้ หรือเล่นผ่านสมาทโฟนหรือแท๊ปเล็ตก็มีให้โหลดเล่นกันได้ เป็นกิจกรรมยามว่างพัฒนาความคิดและเล่นสนุกได้ไม่มีเบื่อ

การจัดหมากแบบต่างๆ
พร้อมจำนวนตาเดินขั้นต่ำในวงเล็บ

โจโฉพ่ายหนีที่ตำบลฮัวหยง
https://zh.wikipedia.org/zh-hant/華容道

เพิ่มเติม
http://en.wikipedia.org/wiki/Klotski
http://chinesepuzzles.org/huarong-pass-sliding-block-puzzle/
http://www.dlxgszjy.com/Article_Show.asp?ArticleID=688
http://simonsays-tw.com/web/Klotski/Klotski.html

How to play Senet - กติกาและวิธีการเล่นเซเนท

Senet box Handmade sine 25/11/2013
Senet - Boad game wood box DIY
ทำจากไม้กระดานเก่าๆจากหลังบ้าน มาเล่นบอร์ดเกมกันเถอะ

เซเนท (Senet) เป็นบอร์ดเกมเก่าแก่ของอียิปต์โบราณ (~3100 ปีก่อนคริสต์กาล) ว่ากันว่าเทพเจ้า Thoth เป็นผู้คิดค้นขึ้น ทั้งยังเป็นเกมโปรดของฟาโรห์ตุตันคาเมนอีกด้วย ขึ้นชื่อว่าเป็นเกมกระดานแห่งฟาโรห์

กระดานเซเนทซึ่งพบในสุสานสมัยราชวงศ์แรกของอียิปต์ (ประมาณ 3100 ปีก่อนคริสตกาล) แสดงให้เห็นว่าเกมนี้มีมาตั้งแต่สมัยนั้นแล้ว ภาพวาดที่ชัดเจนที่สุดของเกมโบราณนี้ปรากฏอยู่ในสุสานของเฮซี (Hesy) ข้าราชการชั้นสูงในสมัยราชวงศ์ที่สาม (ประมาณ 2686-2613 ปีก่อนคริสตกาล) มีการพบภาพวาดของผู้คนกำลังเล่นเซเนทในสุสานของราเชฟเสส (Rashepses) ขุนนางใหญ่ในสมัยราชวงศ์ที่ห้า รวมถึงสุสานอื่นๆในสมัยราชวงศ์ที่ห้าและหก (ประมาณ 2500 ปีก่อนคริสตกาล) นอกจากนี้ยังมีภาพวาดของบุคคลสำคัญ เช่น ตุตันคาเมน (Tutankhamun) และเนเฟอร์ตารี (Nefertari พระมเหสีของรามเสสที่ 2 (Ramesses II)) กำลังเล่นเซเนทบนศิลปะฝาผนังสุสานในสมัยอาณาจักรใหม่

เซเนทปรากฏอยู่ในตำราโบราณ รวมถึงบทที่ 17 ของคัมภีร์มรณะ (the Book of the Dead) ซึ่งกล่าวถึงผู้ที่ตายแล้วกำลังเล่นเกมกับคู่ต่อสู้ที่มองไม่เห็น นอกจากนี้ยังมีภาพวาดของกวางและสิงโตกำลังเล่นเซเนทบนแผ่นปาปิรัสซึ่งมีอายุประมาณ 1250-1150 ปีก่อนคริสตกาล (ซึ่งอยู่ในความครอบครองของพิพิธภัณฑ์อังกฤษ British Museum)

เซเนทถูกค้นพบและนำกลับมาสู่สายตาชาวโลกอีกครั้งโดยนักอียิปต์วิทยาในช่วงการขุดค้นทางโบราณคดีในอียิปต์ในช่วงทศวรรษ 1930 เนื่องจากไม่มีหลักฐานที่บันทึกกฎของเกมอย่างสมบูรณ์ นักโบราณคดีชาวสวิส กุสตาฟ เจเคียร์ (Gustave Jéquier) จึงได้วิเคราะห์กระดานเซเนทที่ขุดพบและภาพวาดที่เกี่ยวข้องกับเซเนท เพื่อสร้างชุดกฎของเกมขึ้นมา ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการฟื้นคืนชีพของเซเนทในยุคปัจจุบัน กฎของเจเคียร์ในที่สุดก็ถูกแทนที่ด้วยชุดกฎอื่นๆที่ถูกสร้างขึ้นใหม่ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 โดยนักประวัติศาสตร์ชาวแคนาดา อาร์.ซี. เบลล์ (R. C. Bell) และนักโบราณคดีชาวอเมริกัน ดร.ทิโมธี เคนดัลล์ (Dr. Timothy Kendall) นักอียิปต์วิทยาหลายท่านได้เสนอชุดกฎเพิ่มเติมในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่โดยทั่วไปแล้วถูกหักล้างโดยหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในภายหลัง

ในการเล่นใช้การโยนไม้เพื่อนับตาเดิน มีหมากมาตราฐานฝ่ายละ 5 ตัว เล่นคล้ายเกมบันไดงูผสมแบ็กแกมมอน คือ ทอยแต้ม เดินตามจำนวนช่อง มีการกินหมาก และเมื่อตกช่องที่มีสัญลักษณ์ก็จะมีอีเว้นต์และกฎต่างกันไป ใครเดินหมากออกจากกระดานหมดก่อนชนะ (ถึงเส้นชัย)

เราสามารถเลือกเดินตัวไหนก็ได้ของฝ่ายเรา มีกลยุทธ์การจับกลุ่มเพื่อไม่ให้โดนกิน และการกินหมากที่อยู่โดดเดี่ยวของอีกฝ่ายเพื่อสลับที่ได้ การจับกลุ่มและการกินเพื่อสลับตำแหน่งนี้เองที่ทำให้เกมนี้เป็นแนววางแผน ที่ให้เราวางแผนจากภูมิประเทศของหมาก(ตำแหน่ง) ใช้ทรัพยากรเท่าที่มีอยู่(แต้มที่ทอยได้) และเรียนรู้ที่จะรับมือกับความไม่แน่นอน เสมือนจำลองชีวิตลงไปบนกระดานเล็กๆนี้

ในภาษอียิปต์โบราณ 𓊃𓈖𓏏𓏠 (Senet) แปลว่า

การผ่านไป

ผมจึงให้ความหมายของเกมนี้ไว้ว่า

เกมแห่งการเปลี่ยนผ่าน

เรื่องราวของ Senet คือ

การเดินทางอันยาวไกลของจิตวิญญาณ

ที่ต้องฟันฝ่าอุปสรรคและบททดสอบแห่งโชคชะตานานับประการ

เพื่อไปสู่ดินแดนแห่งนิรันดร์ ณ โลกหลังความตาย

เป็นเกมที่ทำได้ง่ายๆ ทำเล่นที่บ้านได้เลย ตีตารางบนกระดาษ ใช้ฝาขวด หรือหิน หรือเหรียญแทนตัวหมาก หรือใช้ในการทอยแต้มก็ได้ หรืออะไรก็แล้วแต่จะประยุกต์ใช้ได้เลย เป็นเกมที่ทำขึ้นมาเล่นจากของรอบๆตัวได้ง่ายๆ ใช้อุปกรณ์ไม่มาก แต่สนุกมาก

เท่าที่ค้นหายังไม่มีวิธีเล่นภาษาไทยที่ละเอียดพอ(เนื่องจากยังไม่ค่อยมีคนรู้จัก) จึงต้องศึกษาจากภาษาต่างประเทศ ตอนนี้ผมพอจะเล่นได้แล้ว จึงเรียบเรียงออกมาเป็นวิธีเล่นในภาคภาษาไทยให้เพื่อนๆได้ลองเล่นกันดู ตามข้างล่างนี้เลยครับ

กระดานเซเนท
แนวเดินตามลำดับตัวเลข

เส้นแนวเดินหมาก
และการวางหมากก่อนเริ่มเกม

วิธีเล่นเซเนท (Senet)

*หมายเหตุ: ปัจจุบันนี้กติกาการเล่นเซเนทอาจแตกต่างกันในรายละเอียดตามแหล่งที่มาที่ต่างกัน ซึ่งยังไม่มีกติกาสากลที่แน่นอน และในอนาคตอาจมีการพัฒนากติกาและวิธีการเล่นใหม่ๆให้ได้เรียนรู้เพิ่มเติม

ผมเลือกใช้กติกามาตราฐานที่นิยมกันทั่วไป และได้รวบรวมกติกาทางเลือกที่น่าสนใจเอาไว้ด้วย แต่โดยปกติจะใช้เพียงกติกามาตราฐานเท่านั้น

ปกติผู้เล่นมักจะนั่งข้างๆกันเพื่อเล่นจากมุมมองเดียวกัน

อุปกรณ์

กระดานเซเนท 30 ช่อง (10 ช่อง 3 แถว)
ตัวหมาก 2 สี (หรือเหรียญ 2 ชนิด) ฝ่ายละ 5 ตัว (กติกาทางเลือก: 7 ตัว, หรือ 10 ตัว)

ซีกไม้ 4 ชิ้น (หรือเหรียญชนิดเดียวกัน 4 เหรียญ, หรือลูกเต๋า 1 ลูก)

แต้มทอยไม้ (บรรพบุรุษของลูกเต๋า)

ไม้หงาย 1 อัน = 1 แต้ม

ไม้หงาย 2 อัน = 2 แต้ม

ไม้หงาย 3 อัน = 3 แต้ม

ไม้หงาย 4 อัน = 4 แต้ม

ไม้คว่ำ 4 อัน = 5 แต้ม

(หรือใช้เหรียญชนิดเดียวกัน 4 เหรียญ ก้อยแทนหงาย; หัวแทนคว่ำ)

(หรือใช้ลูกเต๋า 1 ลูก ใช้แต้มตามหน้าเต๋า หากทอยได้ 6 แต้ม ให้ทอยใหม่)

กฎการเล่น

• ถ้าทอยไม้ได้ 1, 4 และ 5 แต้ม จะได้ทอยตาเดินพิเศษอีก 1 ตา
• ฝ่ายใดสามารถเดินหมากออกจากกระดานได้หมดก่อนถือเป็นฝ่ายชนะ
• ทอยไม้แล้วให้เลือกเดินหมากฝ่ายตนเองตัวใดก็ได้ ตามแต้มที่ทอยได้
• ห้ามผ่านตาเดิน หากมีหมากที่เดินได้ต้องเดินให้ครบ
• เดินถอยหลังต่อเมื่อไม่มีหมากตัวใดเดินหน้าได้เท่านั้น
• การจัดกระดานก่อนเริ่มเล่นให้วางหมากสลับกันในช่องที่ 1-10 คือ หมากขาวเริ่มต้นในช่องที่ 1, 3, 5, 7, 9 และหมากดำเริ่มต้นในช่อง 2, 4, 6, 8, 10
• ก่อนเริ่มเกมให้ทอยไม้ ใครได้แต้มมากกว่าให้เป็นฝ่ายสีขาว และเป็นฝ่ายเดินก่อน

กติกาการเล่น

1. ในหนึ่งช่องมีหมากได้ 1 ตัวเท่านั้น แต่ละช่องเรียกว่า บ้าน
2. หากทอยแต้มได้ตกในช่องที่มีฝ่ายตรงข้ามอยู่ให้สลับที่กัน เรียกว่า การกิน เช่น หมากขาวอยู่ในช่องที่ 1 และหมากดำอยู่ในช่องที่ 4 โดยไม่อยู่ติดกับหมากดำตัวใด เมื่อฝ่ายขาวทอยไม้ได้ 3 แต้ม แล้วเดินหมากจากช่องที่ 1 ไปหยุดช่องที่ 4 หมากดำต้องถูกสลับที่ไปอยู่ช่องที่ 1 แทน เป็นการยึดบ้าน
• กติกาทางเลือก: เมื่อกินก็ให้นำหมากของฝ่ายตรงข้ามออกจากเกมไปเลย ไม่ต้องสลับที่ และไม่นับมานับคะแนน และตอนจบเกมให้นับจำนวนหมากที่เดินออกนอกกระดานเป็นคะแนนรวมหลังนำหมากออกจากกระดานทั้งหมดแล้ว ฝ่ายที่หมากออกมาหมดก่อนและมีจำนวนรวมหมากที่มากกว่าจะชนะ
3. ห้ามเดินไปตกในช่องที่มีฝ่ายตัวเองอยู่ ให้เปลี่ยนไปเดินตัวอื่นแทน
4. ถ้าหมากฝ่ายใดเรียงติดกัน 2 ตัวขึ้นไปในแนวเดิน หมากอีกฝ่ายจะไม่สามารถกินเพื่อสลับหมากตัวใดในนั้นได้ แต่สามารถข้ามผ่านไปได้ หากทอยได้แต้มมากพอจะข้าม แต่หากหมากฝ่ายใดเรียงติดกัน 3 ตัวขึ้นไปในแนวเดิน หมากอีกฝ่ายจะไม่สามารถกินเพื่อสลับหมากตัวใดในนั้นได้และไม่สามารถข้ามผ่านไปได้ แม้จะทอยได้แต้มมากพอจะข้ามก็ตาม ทั้งสองแบบเรียกว่า การจับกลุ่ม แต่หมากฝ่ายเดียวกันสามารถเดินข้ามการจับกลุ่มของฝ่ายตัวเองได้
5. หากไม่มีหมากใดเดินไปข้างหน้าได้เลย ให้เดินถอยหลังตามจำนวนที่ทอยได้ และหากเกิดการกินก็ให้ทำการสลับหมากตามปกติ
6. หากไม่มีหมากใดเดินได้เลย ไม่ว่าจะเดินหน้าหรือถอยหลัง งดเดินในตานั้น และงดทอยตาเดินพิเศษ
7. หมากที่เดินมาอยู่ในช่องที่มีสัญลักษณ์พิเศษ ให้ดูเงื่อนไข เหตุการณ์ของสัญลักษณ์พิเศษ แต่ละช่องข้างล่าง)
• กติกาทางเลือก 1: หมากที่อยู่ในช่องที่ 28, 29, 30 ถูกจับกินสลับที่ได้ และหมากในช่องเหล่านี้หากถูกกิน จะต้องมาอยู่ที่ช่อง 27 วิหารแห่งวารี (The House of Water) และทำตามเงื่อนไขในช่องนั้น หากช่องที่ 27 มีหมากอยู่ให้วางช่องที่ว่างอยู่ข้างหลัง
• กติกาทางเลือก 2: ตำแหน่งสัญลักษณ์พิเศษต่างๆไม่มีเหตุการณ์อะไร เพียงแต่หมากที่อยู่ในช่องเหล่านั้นจะไม่ถูกจับกินสลับที่)
• กติกาทางเลือก 3: หมากที่อยู่ในช่องที่ 15 และ 26 เท่านั้นที่จะไม่ถูกจับกินสลับที่ ที่เหลือถูกจับกินได้)
• (กติกาทางเลือก 4: ไม่สามารถเดินหมากออกจากกระดานได้ หากยังมีหมากของฝ่ายใดอยู่ในช่องที่ 1-10)

เหตุการณ์ของสัญลักษณ์พิเศษ (บ้านที่ได้รับการประดับประดา)

ช่องที่ 15 เรือนคืนชีพ (House of Rebirth)
หมากใดที่อยู่ในช่องนี้จะไม่ถูกจับกิน และเป็นเรือนกลับมาเกิดใหม่หาก ตกน้ำตาย จากช่องที่ 27 วิหารแห่งวารี (The House of Water)

ช่องที่ 26 วิหารแห่งความสำราญ (The House of Happiness)
หมากที่จะข้ามฝั่งแม่น้ำไนล์ต้องมาหยุดอยู่ช่องนี้ก่อนที่จะข้ามไปเสมอ หมากใดที่อยู่ในช่องนี้จะไม่ถูกจับกิน การจะเข้ามาสู่ช่องนี้ได้ ต้องทอยแต้มให้เดินมาตกช่องนี้พอดีเท่านั้น หากทอยได้แต้มเกินช่องนี้ก็จะเดินเข้าสู่ช่องนี้ไม่ได้ ให้อยู่ที่เดิมไปก่อน และหมากใดที่อยู่ในช่องนี้แล้ว ถ้าตาใดทอยได้ 5 ก็สามารถเดินออกจากกระดานได้เลย (หากต้องการ)

(กติกาทางเลือก: ไม่จำเป็นต้องทอยได้พอดีช่องนี้ หากทอยแต้มเกินก็แค่มาหยุดอยู่ที่ช่องนี้ แต่ห้ามข้ามช่องนี้ไป ต้องหยุดอยู่ที่ช่องนี้ก่อนจะข้ามไปเสมอ)

ช่องที่ 27 วิหารแห่งวารี (The House of Water)
หากเข้าสู่ช่องนี้ คือ ตกน้ำตาย ให้กลับไปเกิดใหม่ที่ช่อง 15 เรือนคืนชีพ (House of Rebirth) และงดตาเดินพิเศษ หากมีหมากใดอยู่ในช่อง 15 ให้ไปวางช่องที่ว่างข้างอยู่หลัง และงดตาเดินพิเศษ

(กติกาทางเลือก 1: หากไม่ต้องการกลับไปที่ช่อง 15 ให้ทอยตาเดินพิเศษอีกครั้งเพื่อ ขอพร โดยต้องทอยไม้ให้ได้ 4 แต้ม ถ้าทอยได้ ให้เดินหมากนั้นออกจากกระดานได้เลย และได้ทอยตาเดินพิเศษต่อ แต่ถ้าทอยไม่ได้ ก็ต้องอยู่ในช่องนี้ แต่ตาต่อๆไปจากนี้จะไม่สามารถเดินหมากอื่นๆของตัวเองได้เลยและทุกหมากของฝ่ายคุณจะถูกกินได้แม้จะรวมกลุ่มอยู่ก็ตาม จนกว่าจะทอยได้ 4 เพื่อเดินหมากตัวนี้ออกจากกระดาน จึงจะกลับมาเลือกเดินตัวอื่นได้ตามปกติ)

(กติกาทางเลือก 2: หากมีหมากอยู่ในช่อง 15 แล้ว ถือว่าได้รับพร ไม่ตกน้ำ ให้อยู่ช่องนี้ตามปกติ และได้ทอยตาเดินพิเศษต่อ หมากใดที่อยู่ในช่อง 27 นี้แล้ว ถ้าตาใดทอยได้ 4 ก็สามารถเดินออกจากกระดานได้เลย (หากต้องการ))

ช่องที่ 28 วิหารแห่งตรีตุลาการ (The House of Three Judges)
หมากใดที่เดินมาตกช่องนี้จะเดินหน้าหรือถอยหลังไม่ได้ และไม่ถูกจับกิน ต้องทอยได้ 3 เท่านั้น จึงจะเดินออกจากกระดานได้

(กติกาทางเลือก: หมากในช่องนี้ถูกจับกินสลับที่ได้ และไม่นับการจับกลุ่ม)

ช่องที่ 29 วิหารแห่งทวิตุลาการ (The House of Two Judges)
หมากใดที่เดินมาตกช่องนี้จะเดินหน้าหรือถอยหลังไม่ได้ และไม่ถูกจับกิน ต้องทอยได้ 2 เท่านั้น จึงจะเดินออกจากกระดานได้

(กติกาทางเลือก: หมากในช่องนี้ถูกจับกินสลับที่ได้ และไม่นับการจับกลุ่ม)

ช่องที่ 30 วิหารแห่งฮอรัส (The House of Horus)
หมากใดที่เดินมาตกช่องนี้จะเดินหน้าหรือถอยหลังไม่ได้ แต่ถูกจับกินได้ ต้องทอยได้ 1 เท่านั้น จึงจะเดินออกจากกระดานได้ หรือหากไม่มีหมากฝ่ายใดอยู่ในช่องที่ 1-10 เลย ทอยได้เท่าไหร่ก็เดินออกจากกระดานได้

(กติกาทางเลือก 1: หมากในช่องนี้ถูกจับกินสลับที่ได้ และไม่นับการจับกลุ่ม)

(กติกาทางเลือก 2: ทอยได้เท่าไหร่ก็ออกได้)

ผู้ใดเล่นเซเนท

ผู้นั้นจักได้รับพรจากทวยเทพ!

เล่น Senet บนเบราว์เซอร์ฟรี เลือกได้ว่าจะเล่นกับคอมฯหรือเล่น 2 คน https://www.playonlinedicegames.com/senet

ภาพวาดในสุสานของพระราชินีเนเฟอร์ตารี (1295-1255 ปีก่อนคริสตกาล) ทรงเครื่องประดับศีรษะเป็นรูปนกแร้งและโมเดียส (modius หมวกทรงสูงชนิดหนึ่ง)

กระดานเซเนท ซึ่งมีจารึกพระนามฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 3 (Amenhotep III) และลิ้นชักเลื่อน
อายุ ~1390-1353 ปีก่อนคริสตกาล
ทำจากฟาอิเอนซ์เคลือบ (faience glaze เครื่องปั้นดินเผาชนิดหนึ่งของอียิปต์โบราณ)
ขนาด 23⁄16 × 31⁄16 × 81⁄4 นิ้ว (5.5 × 7.7 × 21 ซม.)
จัดแสดงอยู่อยู่ที่พิพิธภัณฑ์ Brooklyn Museum USA,
Charles Edwin Wilbour Fund 49.56a-b

Yu-Gi-Oh! ก็มีการ์ดเกี่ยวกับ Senet ด้วยนะ
https://yugioh.fandom.com/wiki/Senet_Switch

อ้างอิง

http://en.wikipedia.org/wiki/Senet
http://www.thecardz.com/2012/11/senet-ancient-egypt-board-game/

https://www.wikihow.com/Play-Senet

https://www.monolitonimbus.com.br/senet-o-jogo-de-tabuleiro-do-antigo-egito/

https://isac.uchicago.edu/sites/default/files/uploads/shared/docs/Education/Make%20Your%20Own%20Senet%20Game_0.pdf

https://www.mpm.edu/sites/default/files/images/content/education/programs/curiosity/may/senet_v3.pdf

https://lsa.umich.edu/content/dam/kelsey-assets/kelsey-images/kelsey-edu-resources/games/Senet%20Instructions.pdf

https://www.cs.brandeis.edu/~storer/JimPuzzles/GAMES/Senet/Senet.pdf

https://www.startwithabook.org/content/pdfs/EgyptianSenetGame.pdf

https://rammuseum.org.uk/wp-content/uploads/2022/05/Make-and-play-Senet.pdf

Crayon Physics แนวคิดง่ายๆแต่สุดยอดมากๆ

เกมส์ Crayon Physics เป็นเกมส์ที่สร้างโดยเกมเมอร์เพียงคนเดียวครับ มีนามว่า Petri Purho เป็นชาวฟินล์แลนด์ โดยพัฒนาจาก Engine Box2D ครับ เกมส์นี้ออกจะเป็นแนว Puzzle น่ารักน่ารัก ไอเดียดีมาก เป็นเกมส์ที่มีความอิสระในตัวมันเองครับ


โดยเนื้อหาของเกมส์นี้ก็คือ ทำยังไงก็ได้ให้ลูกกลมๆนั้นไปชนดาวให้ได้ โดยให้เราใช้เมาส์วาดรูปเป็นพวกคานงัดคานเหวี่ยง หรือจะเป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อส่งให้ลูกบอลนั้นเคลื่อนที่ครับ ซึ่งแต่ละด่านก็ต้องใช้ไหวพริบต่างๆกันไป ด่านแรกๆก็ง่ายๆ ทำให้เราเข้าใจคอนเซ็ปของการเล่น

อ่านมาทั้งหมดคงเริ่มสนใจแล้ว งั้นดู VDO ข้างล่างเรียกน้ำย่อยกันดีกว่า อิอิ

ได้ยินว่ามี Ver. ที่เล่นบน iPhone กับ iPod Touch ได้ด้วย คงต้องเข้าไปดูใน App Store ล่ะครับ (ผมไม่มี iPhone กับ iPod ครับ คงต้องเข้าไปดูกันเองแล้วล่ะ อิอิ)

ขอบอกว่า "Crayon Physics เป็นเกมส์ดีที่ต้องแนะนำต่อจริงๆครับ"


สามารถโหลดตัว Demo มาทดลองเล่นได้
ตามลิงค์นี้เลยครับ==> CrayonPhysics


Crayon Physics Deluxe from Petri Purho on Vimeo.